Zespół złamanego serca, czyli o tym jak stres łamie serce
Justyna Wodowska

Zespół złamanego serca, czyli o tym jak stres łamie serce

Nie od dziś wiadomo, że stres, psychiczny i fizyczny, jest obciążeniem dla całego naszego organizmu. Każdy z nas potrafi sobie wyobrazić jak potężną sytuacją stresową może być np. zbliżająca się operacja. Nie każdy z nas jednak wie, że stres emocjonalny (np. ból po rozstaniu z partnerem) może być przyczyną „zespołu złamanego serca”, nie tylko w kontekście metafizyki, ale już zupełnie medycznie. Tymczasem przypadki zaburzeń kurczliwości serca niewywołane chorobą naczyń wieńcowych, a toksycznym działaniem hormonów stresu, są już w nauce bardzo dobrze opisane. Chorobę tę określa się mianem kardiomiopatii indukowanej stresem, zespołu przemijającego rozdęcia koniuszka lewej komory czy też jeszcze bardziej tajemniczo – jako zespół tako-tsubo.

Kardiomiopatia tako-tsubo - skąd taka nazwa?

Po raz pierwszy choroba została opisana przez dr Hikaru Sato w 1990 roku w Japonii. W klasycznej postaci tego zaburzenia lewa komora przyjmuje w wentrykulografii (badanie z użyciem kontrastu) kształt zbliżony do naczynia o zwężonej szyjce i szerokiej podstawie, które w kraju kwitnącej wiśni używane jest tradycyjnie jako pułapka podczas połowu ośmiornic i nosi nazwę „tako-tsubo”. Szczegółowe badania wykazały, że w następstwie powstałych nieskoordynowanych i nieefektywnych skurczów mięśnia sercowego pojawia się charakterystyczne, przemijające tzw. balotowanie koniuszka.

Rozpoznanie

Często zespół tako-tsubo określa się w literaturze jako naśladujący ostry zespół wieńcowy. Objawy są bowiem podobne. Pacjenci skarżą się na spoczynkowy ból w klatce piersiowej. W zapisie EKG, u większości chorych, obserwuje się nieprawidłowość w postaci uniesienia odcinka ST. Charakterystyczną cechą jest też relatywnie niewielki wzrost stężeń kinazy kreatyny i troponiny w stosunku do rozległości zaburzeń kurczliwości. Główną różnicą w stosunku do ostrego zespołu wieńcowego jest brak istotnych zmian miażdżycowych w naczyniach nasierdziowych (czyli zwężeń, które mogłyby utrudniać przepływ krwi), a także określona dynamika zmian w EKG (uniesienie odcinka ST utrzymuje się do 3. doby, następnie pojawiają się głębokie ujemne załamki T z wydłużeniem odstępu QT, które znikają po kilku dniach, by pojawić się ponownie po ok. 2–3 tygodniach) oraz charakterystyczny obraz echokardiograficzny.

Kto bardziej narażony?

Większość pacjentów stanowią kobiety w wieku postmenopauzalnym (prawdopodobnie w wyniku spadku estrogenów i zmniejszenia odporności na stres), chociaż opisywane są przypadki u młodszych pacjentek i mężczyzn. Bardzo charakterystyczną cechą kardiomiopatii tako-tsubo jest bezpośredni związek z silnym stresem, który poprzedza pojawienie się objawów klinicznych. Stres ten może mieć charakter zarówno psychiczny (śmierć bliskiej osoby, odebranie złej wiadomości, poważna kłótnia) lub fizyczny (uraz, nadmiernie wyczerpujący wysiłek). Czynnikami sprzyjającymi są nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, cukrzyca czy palenie tytoniu. Mimo licznych badań nie poznano jednak dokładnego podłoża tej choroby. Najbardziej prawdopodobna jest teoria zakładająca upośledzenie mikrokrążenia wieńcowego oraz toksyczne oddziaływanie hormonów stresu - katecholamin, których nadmierny wyrzut towarzyszy silnym bodźcom stresowym. Hormony te mają szczególne powinowactwo do koniuszka serca, gdzie znajduje się najwięcej receptorów układu współczulnego.

Leczenie

Do momentu postawienia ostatecznej diagnozy każdy pacjent jest traktowany tak jak z ostrym zespołem wieńcowym. Po ustaleniu rozpoznania najwłaściwszym postępowaniem wydaje się leczenie objawowe. W dostępnej literaturze zwraca się uwagę na priorytetowe znaczenie beta-adrenolityków, które niwelują wpływ katecholamin na receptory adrenergiczne. Mimo, że ostry okres choroby może przebiegać ze wszystkimi powikłaniami charakterystycznymi dla zawału serca, rokowanie jest dobre. Zaburzenia czynności skurczowej serca ustępują samoistnie w ciągu 4 tygodni, nawroty nie są częste.

Śmiać się czy płakać?

Do tej pory sądzono, że tylko przykre wydarzenia, których doświadczamy w swoim życiu, mogą się poważnie odbić na kondycji naszego serca. Obserwacje szwajcarskich specjalistów zasugerowały jednak, że, paradoksalnie, także intensywne, szczęśliwe zdarzenia zwiększają takie ryzyko. Niewątpliwie wymaga to jednak dalszych badań.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Borderline – czym charakteryzuje się osobowość borderline? Jak leczy się zaburzenia osobowości typu borderline?

    Osobowość borderline, znana także jako osobowość z pogranicza, to zaburzenie charakteryzujące się zmiennym obrazem samego siebie, silnymi wahaniami nastroju oraz bardzo emocjonalnymi związkami interpersonalnymi, które wynikają z silnego strachu przed odrzuceniem lub wręcz przeciwnie – ze strachu przed całkowitym zatracaniem się w drugiej osobie. Przyczyny wykształcania się tego rodzaju zaburzenia osobowości nie zostały dotychczas wystarczająco zbadane, choć uważa się, że odpowiadają za nie pewne czynniki genetyczne. Zaburzenia osobowości typu borderline dotyczą około 2–3% społeczeństwa i występują częściej u kobiet. 

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn najczęściej upatruje się w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Nerwica – leczenie. Jakie są metody walki z zaburzeniami nerwicowymi i jak długo trwa leczenie nerwicy?

    Metodą najczęściej stosowanej w ocenie nerwic jest psychoterapia, mająca na celu zrozumienie zastosowania opcji i modyfikację zachowania. W wymaganym stosowaniu lękowym należy zastosować leczenie farmakologiczne, przeważnie stosować leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak długo trwa leczenie nerwicy? Czy jesteś lekarzem, gdy zauważysz u siebie objawy towarzyszące nerwicom? 

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij