Kontrolowana głódówka - za i przeciw
Maria Brzegowy

Kontrolowana głódówka - za i przeciw

Wiosna to sezon na odchudzanie – pokazują to coroczne statystyki. Wraz z jej nadejściem podejmujemy się mnóstwa postanowień przed nieuchronnie zbliżającym się latem. To co wydaje się nam zwykle najskuteczniejsze to mocne ograniczanie ilości spożywanego jedzenia bądź głodówka – szybkie pozbycie się kilogramów i parę rozmiarów ubrań mniej. Tymczasem tego typu diety nie są wcale dobrym rozwiązaniem. Rozchwiany metabolizm, często niedobory składników odżywczych i ogólnie złe samopoczucie to tylko niektóre ze skutków tego radykalnego sposobu na utratę zbędnych kilogramów.

Sezon na kilka rozmiarów mniej

Na dworze coraz cieplej. Coraz rzadziej więc wybieramy grube swetry, a w ich miejsce powoli rozglądamy się za nieco lżejszymi ubraniami. Niestety, nie każdy z nas wita wiosnę z uśmiechem. Są wśród nas tacy, którzy wcale nie są chętni do odsłaniania swojego ciała. Nadwaga, czasami otyłość, mało jędrna skóra, szara cera z wypryskami – to wszystko skutecznie zniechęca nas do wychodzenia z domu w cieplejsze dni. Rozpoczyna się sezon na wszelakiej maści diety odchudzające, oczyszczające i regenerujące. Niestety – nie zawsze skuteczne i zdrowe. Czy mają one sens?

Czym jest głodówka?

Głodówka to dobrowolna rezygnacja człowieka z przyjmowania jakiegokolwiek rodzaju pożywienia na określony czas. Organizm, który zostaje „odcięty” od przyjmowania energii pod postacią spożywanych posiłków zaczyna wykorzystywać swoje rezerwy, teoretycznie w pierwszej kolejności to co jest mu zbędne czyli m.in. rezerwy tłuszczowe. Niestety, cierpi na tym również m.in. i tkanka mięśniowa, której przecież nikt nie chce się pozbywać. 

Za i przeciw

Zwolennicy głodówek twierdzą, że dieta ta nie tylko pozwala na utratę zbędnych kilogramów (w zależności od czasu jej stosowania), odzyskanie wigoru i energii, ale i oczyszcza organizm oraz odciąża układ pokarmowy. Negatywnych aspektów głodówki jest jednak znacznie więcej. Większość dietetyków zgodnie wymienia m.in.:

  • niedobory witamin i składników mineralnych powstałe na skutek długotrwałej rezygnacji z pożywienia
  • utratę masy mięśniowej
  • złe samopoczucie takie jak: bóle i zawroty głowy (które de facto zwolennicy głodówki uważają za oznakę oczyszczenia, wskaźnik pozytywnego postępu tej diety), osłabienie, senność, pogorszenie oraz wahanie nastroju
  • problemy ze strony układu pokarmowego takie jak: zaparcia, wzdęcia
  • efekt jojo, który pojawia się w momencie zakończenia głodówki, a już na pewno w momencie powrotu do starych nawyków żywieniowych
  • ryzyko rozwinięcia się zaburzeń odżywiania takich jak anoreksja czy bulimia
Długotrwała głodówka może być powodem pogorszenia samopoczucia – bólów głowy, wahania nastrojów i senności.

Kontrolowana głodówka

W 1944 roku przeprowadzono doświadczenie, któremu poddano 36 mężczyzn wybranych spośród 400 ochotników, charakteryzujących się najlepszym zdrowiem psychicznym oraz fizycznym. Mężczyźni nie zostali całkowicie pozbawieni pożywienia, ale znacznie ograniczono ich dzienne racje pokarmowe (okres kontrolny 3200 kcal przez 12 tygodni, okres „głodzenia” 1800 kcal przez 24 tygodnie, okres „rehabilitacji” dietetycznej - łącznie 20 tygodni). Pod koniec okresu głodzenia u mężczyzn zaobserwowano spadek masy ciała o ok. 24% w stosunku do wartości wyjściowych oraz zmniejszenie poziomu tkanki tłuszczowej o ok. 4-5%. Wraz z zadowalającymi efektami odchudzającymi zaobserwowano jednak też szereg niekorzystnych takich jak:

  • zmniejszenie spoczynkowej przemiany materii o blisko 40% (najwyższy odnotowany podczas doświadczenia spadek!),
  • obniżoną temperaturę ciała,
  • osłabienie,
  • problemy z koncentracją,
  • wypadanie włosów,
  • zaparcia,
  • objawy depresji, wahania nastrojów, niekontrolowane wybuchy złości.

Głodówka, choć pozwoliła więc na zrzucenie pewnej części kilogramów, w końcowym bilansie wypadła jednak niestety na minus.

Diety niskokaloryczne i/albo ubogie w składniki odżywcze, stosowane przez dłuższy czas mogą wywołać szereg negatywnych dla zdrowia fizycznego oraz psychicznego konsekwencji.

Opieka okołooperacyjna – głodówka konieczna?

Przyjęło się uważać, że w przypadku pacjentów czekających na operację głodówka poprzedzająca zabieg ma już oczywisty sens – aby pacjent nie zachłysnął się w jego trakcie, aby go oczyścić dla lepszej perspektywy lekarzy czy dla dokładniejszej opieki wokół rany po operacji. Tymczasem, wielu lekarzy i tej praktyce zadaje kłam! Nowoczesny standard okołooperacyjny odrzuca głodówkę, dzięki czemu pacjent ma zdecydowanie lepiej przejść sam zabieg oraz szybciej wrócić do pełnego komfortu fizycznego i psychicznego.

Głodówki są kategorycznie zakazane w przypadku:

  • dzieci, młodzieży w okresie dojrzewania
  • pacjentów z chorobami nerek, wątroby, niedoczynnością tarczycy, cukrzycą
  • pacjentów z zaburzeniami odżywiania
  • kobiet w ciąży i w okresie laktacji
  • kobiet z zaburzeniami miesiączkowania

Co więc w zamian?

Prawidłowo zbilansowana, regularna dieta. Nikt jednak nie zmusza nas do jadania książkowego „pięć razy dziennie co trzy godziny”. Równie dobrze można wypracować świetną sylwetkę i samopoczucie jadając co cztery-pięć. W mojej praktyce jako dietetyka, podstawową jednak zasadą prawidłowego odżywiania jest przede wszystkim niedopuszczanie do uczucia głodu. W przeciwnym razie, na 99% nie będziemy potrafili powstrzymać się od zjedzenia więcej, i to w dodatku  bardzo często – niewłaściwego, niezdrowego pożywienia.

W ostatnim czasie pojawiło się wiele nowych diet. Wśród nich prym wiedzie m.in. IF – intermittent fasting, czyli tzw. okresowy post. Nie należy mylić go jednak z typową głodówką. I choć ten rodzaj żywienia zyskuje wielu zwolenników, warto pamiętać, że radykalne podejście do diety zawsze powinno wiązać się z opieką wykwalifikowanych w tym kierunku specjalistów. Dietetyk? Dietetyk-trener? Jak najbardziej. Trener, który o IF usłyszał od kolegów – niekoniecznie. Pamiętajmy o tym kiedy znów postanowimy przetestować swój organizm.

Literatura:

  1. Wszechnica żywieniowa SGGW, Łukasz Kowalski, Krótkotrwałe okresowe głodówki, a efekty odchudzania, http://www.wszechnica-zywieniowa.sggw.pl/slajdy_glodowki.pdf, dostęp: 02.03.2016.
  2. Wywiad z dr hab. n. med. Stanisławem Kłęk, prezesem Polskiego Towarzystwa Żywienia Dojelitowego, Pozajelitowego i Metabolizmu, dla Gazeta Wyborcza, http://m.wyborcza.pl/wyborcza/1,136731,19666244,operacja-dlaczego-nie-wolno-jesc-i-pic-przed-zabiegiem-bo.html, dostęp: 02.03.2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Dieta miażdżycowa – zasady, produkty, jadłospis, przepisy

    Choroby układu krążenia, w tym m.in. miażdżyca, wciąż stanowią jedną z głównych przyczyn zgonów w naszych kraju. Wśród czynników ryzyka ich rozwoju wymienia się m.in. niską aktywność fizyczną oraz niewłaściwą dietę. Jak powinno wyglądać żywienie w profilaktyce i leczeniu miażdżycy? Co jeść, a czego unikać? 

  • Dieta z niskim IG – dla kogo? Jak powinna wyglądać? Zasady, produkty o niskim indeksie glikemicznym, przepisy

    Zalecana m.in. osobom zmagającym się z nadwagą albo cukrzycą. Wyklucza produkty wysoko przetworzone, tradycyjne desery, słodycze, a także wybrane owoce i warzywa. Dieta o niskim indeksie glikemicznym. Jakie są jej zasady? Jakie produkty posiadają niski IG? 

  • Słodziki – dlaczego są słodkie i jak wpływają na nasz organizm?

    Słodki smak nie jest zarezerwowany tylko dla cukrów takich jak glukoza, fruktoza czy sacharoza. Istnieją setki substancji pochodzenia naturalnego i syntetycznego, które są słodkie. Wszystkie zaliczamy do substancji słodzących. Co ciekawe, słodki smak charakteryzuje nie tylko związki zaliczane do substancji organicznych (zbudowanych w większości z węgla, wodoru i tlenu). Również związki nieorganiczne, np. sole berylu i ołowiu, wywołują podobne doznania zmysłowe. Jednak należy pamiętać, że są silnie trujące i pod żadnym pozorem nie powinny być spożywane.

  • Dieta sokowa – wszystko co powinieneś o niej wiedzieć

    Często potrzeba schudnięcia łączy się z chęcią maksymalnego przyspieszenia tego procesu. Chcąc szybko zgubić zbędne kilogramy, korzystamy z najróżniejszych dróg, takich jak dieta cud, detoks, posty, modne ostatnio okna żywieniowe, czy nawet niebezpieczne dla zdrowia głodówki "magiczne i uzdrawiające" zioła z najdalszych zakątków globu. Czy decydując się na detoks sokowy, oprócz nadmiaru wody z organizmu, można na stałe zgubić zbędne kilogramy, pozbyć się boczków i odczyścić organizm z toksyn? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Podjadanie – dlaczego nie jest takie dobre?

    Podjadamy w chwili stresu, ale i w momentach, w których czujemy się dobrze. Słodycze, owoce, słodkie napoje, dodatkowa porcja głównego posiłku... Liczy się wszystko! Każdy mały cukierek, każde ciastko i każda łyżka sosu spróbowana podczas przygotowywania dania dla rodziny! Efekty? Dodatkowe kilogramy, uczucie ciężkości i coraz większe uczucie uzależnienia od tego „by wciąż coś żuć”. Jakie są przyczyny podjadania? Co można jeść bezkarnie, a na co uważać? Jak przestać podjadać?  

  • Dieta w chorobie Parkinsona – na co warto zwrócić uwagę?

    Podstawową formą leczenia choroby Parkinsona jest farmakoterapia. Interwencję tę wspomoże jednak dobrze zbilansowana dieta, która ponadto, zabezpieczy przed dalszymi powikłaniami choroby, w tym m.in. przed niebezpiecznym dla zdrowia, a nawet życia niedożywieniem. Dieta w chorobie Parkinsona – jaką pełni funkcję? Jaki składniki będą ważne? Jak żywieniowo poradzić sobie z zaburzeniami ze strony przewodu pokarmowego? 

  • Adipocyty (komórki tkanki tłuszczowej) – czym są i jak działają? Jaki jest ich związek z tyciem?

    Tkanka tłuszczowa wydaje się kojarzyć z czymś zupełnie niepotrzebnym i mało estetycznym. Tymczasem, tłuszcz obecny w organizmie pełni wiele istotnych dla niego funkcji fizjologicznych, stąd zarówno jego niedobór, jak i nadmiar mogą prowadzić do powstania rozmaitych stanów patologicznych poszczególnych narządów. Czym są adipocyty? Czy ich nadmiar jest szkodliwy? Jaki wpływ wywierają na nasz organizm?  

  • Dieta po udarze – co należy o niej wiedzieć? Zasady, produkty, komponowanie posiłków, bezpieczeństwo żywienia w diecie poudarowej

    Udar mózgu przechodzi ponad 60 tysięcy Polaków rocznie. Niemal każdy z nich doświadcza wówczas zmian w zakresie swojej sprawności, które w różnym stopniu decydują o dalszym funkcjonowaniu. Istotną rolę w procesie rehabilitacji i rekonwalescencji, jak również w profilaktyce kolejnych udarów, odgrywa m.in. odpowiednio skomponowana dieta. Udar mózgu – jaką rolę w chorobie pełni żywienie? O jakie elementy należy szczególnie zadbać, a czego unikać? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij