Odma opłucnowa
Anna Posmykiewicz

Odma opłucnowa

Odma opłucnowa to obecność powietrza w jamie opłucnej, do której przedostaje się ono na skutek uszkodzenia płuc lub ściany klatki piersiowej. Powietrze w jamie opłucnej uciska płuco, co z kolei powoduje pogorszenie wymiany gazowej.

Jakie są przyczyny powstawania odmy opłucnowej?

  • Odma samoistna
Do jej powstania dochodzi na skutek pęknięcia pęcherza rozedmowego lub pęcherzyków płucnych położonych tuż pod opłucną. Może wystąpić ona u osób wcześniej zdrowych, bez jakichkolwiek objawów choroby płuc, w tej sytuacji mówimy o odmie pierwotnej. Zdarza się też odma wtórna. Jest ona charakterystyczna dla chorób płuc i oskrzeli, takich jak przewlekła obturacyjna choroba płuc, mukowiscydoza, histiocytoza z komórek Langerhansa.
  • Odma pourazowa
Do jej powstania dochodzi na skutek urazu klatki piersiowej. Uraz może przebiegać z naruszeniem lub bez naruszenia ciągłości powłok skóry. Najczęstsze urazy, które mogą wywoływać odmę, to upadek z wysokości, przygniecenie, wypadek komunikacyjny, ugodzenie ostrym przedmiotem.
  • Odma jatrogenna
Do powstania tego rodzaju odmy dochodzi w przebiegu rożnego rodzaju zabiegów wykonywanych na klatce piersiowej. Może mieć to miejsce np. w czasie wykonywania nakłucia opłucnej, biopsji płuca, mechanicznej wentylacji płuc, zabiegów torakochirurgicznych czy też w czasie cewnikowania dużych żył (zwykle żyły podobojczykowej). 
Odmę można podzielić też ze względu na wielkość. Wyróżnia się odmę małą < 2 cm albo dużą (większa lub równa 2 cm). Wielkość odmy ocenia się mierząc szerokość komory odmowej, czyli odległość pomiędzy ścianą klatki piersiowej a brzegiem płuca na poziomie wnęki płuca na zdjęciu rtg klatki piersiowej).
Odmę można podzielić też ze względu na mechanizm powstawania. Wyróżnia się zatem odmę zamkniętą. W tej sytuacji do jamy opłucnej dostaje się jednorazowo określona ilość powietrza, która po kilku dniach może ulec samoistnemu wchłonięciu, do jej powstania dochodzi często na skutek wykonywania zabiegu na klatce piersiowej. Innym rodzajem odmy jest odma otwarta. W jej przebiegu powietrze swobodnie przedostaje się do jamy opłucnej przez otwór w klatce piersiowej i tą samą drogą się wydostaje. Najbardziej niebezpiecznym rodzajem odmy jest jednak odma prężna, czyli wentylowa. W otworze, którym do jamy opłucnej dopływa powietrze, tworzy się zastawka i w czasie każdego wdechu coraz większa ilość powietrza przedostaje się do jamy opłucnej, jednak nie może się z niej wydostać w czasie wydechu. To z kolei doprowadza do wzrostu ciśnienia w klatce piersiowej (przewyższa ono ciśnienie atmosferyczne), ciśnienie to ciągle rośnie, co z kolei powoduje uciśnięcie płuca po stronie uszkodzenia, ale także przesunięcie śródpiersia na stronę nieuszkodzoną, uciśnięcie drugiego płuca, uciśnięcie naczyń żylnych, zmniejszenie powrotu żylnego do serca i tym samym zmniejszenie ilości krwi wyrzucanej przez serce. Efektem tych zaburzeń może być nagłe zatrzymanie krążenia. 
Pamiętaj – odma prężna jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej interwencji!

Jakie są objawy odmy opłucnowej?

Najczęstszym objawem jest ból w klatce piersiowej. Często, głównie u osób starszych, pojawia się też duszność. Może być obecny także kaszel. Jednak u części pacjentów tego typu objawy w ogóle nie są obecne. W czasie badania fizykalnego lekarz może dodatkowo stwierdzić w czasie osłuchiwania płuc ściszenie szmeru pęcherzykowego po stronie, po której obecna jest odma.

Rozpoznanie odmy opłucnowej

Rozpoznanie lekarz stawia na podstawie dokładnie zebranego od pacjenta wywiadu oraz badania przedmiotowego i objawów klinicznych. Ponadto do rozpoznania potrzebne jest też wykonanie badań obrazowych. Najbardziej powszechnym i najczęściej wykonywanym badaniem jest rtg klatki piersiowej. Czasami pomocna w postawieniu diagnozy okazuje się być tomografia komputerowa oraz badanie usg jamy opłucnej. Dodatkowo zawsze wykonuje się gazometrię krwi tętniczej - w badaniu tym stwierdza się obniżoną prężność tlenu, czasami podwyższoną prężność dwutlenku węgla, jak również kwasicę oddechową, zwłaszcza w odmie wtórnej. Dodatkowo, po podłączeniu pulsoksymetru, u pacjenta z odmą opłucnową stwierdza się obniżoną saturację.

Jak wygląda leczenie odmy opłucnowej?

Wszystko zależy od tego czy pacjent znajduje się w stanie zagrożenia życia czy też nie. W sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia, w przypadku odmy prężnej, należy niezwłocznie wykonać nakłucie kaniulą  w drugiej przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowoobojczykowej  i pozostawić ją w tym miejscu do czasu wprowadzenia drenażu. W przypadku odmy dwustronnej, która także może być stanem bezpośredniego zagrożenia życia, pacjent powinien być poddany obserwacji na oddziale intensywnej terapii medycznej, gdzie należy powtarzać rtg klatki piersiowej i obserwować, "jak zachowuje się odma", może być konieczność niezwłocznego wykonania drenażu klatki piersiowej, zawsze najpierw po tej stronie, po której odma jest większa.
W sytuacji, kiedy nie ma bezpośredniego stanu zagrożenia życia, pacjent powinien być poddany obserwacji i tlenoterapii, zalecane jest również leczenie spoczynkowe. W przypadku małej odmy zamkniętej jatrogennej lub odmy samoistnej pierwotnej i z niewielkimi objawami podmiotowymi są to podstawowe metody leczenia. Po kilku dniach w tych przypadkach wykonuje się kontrolne zdjęcie rtg klatki piersiowej i jeśli dojdzie do wchłonięcia się powietrza, pacjent może zostać bezpiecznie wypisany do domu. Czasami zachodzi potrzebna wykonania aspiracji powietrza strzykawka przez kaniula lub ewentualnie zastosowanie drenażu jamy opłucnej. Niekiedy zdarza się, że zachodzi potrzeba operacyjnego usunięcia odmy.
Pamiętaj, istnieją specjalne zalecenia dla osób, które przebyły odmę! Przede wszystkim linie lotnicze zalecają 6-tygodniowy odstęp pomiędzy wystąpieniem odmy a podróżą samolotem. Przebycie odmy jest też trwałym przeciwwskazaniem do nurkowania. Należy też zaprzestać palenia tytoniu, co znacznie zmniejsza ryzyko nawrotu odmy. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Badanie EKG – co to jest i jak wygląda elektrokardiografia?

    EKG (elektrokardiografia) to zabieg diagnostyczny, który wykonywany jest w celu wykrycia ewentualnych zaburzeń pracy serca. EKG jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym, może zostać wykonane zarówno u dziecka, nawet u niemowlęcia, jak i u człowieka dorosłego. Kiedy wykonuje się badanie EKG? Jak ono przebiega?

  • Zapalenie piersi - przyczyny, objawy i leczenie

    Każda kobieta po urodzeniu dziecka stara się karmić je piersią. Mleko matki zawiera m.in. cenne przeciwciała, aminokwasy, enzymy i czynniki wzrostu. Zwykle w czasie karmienia nie pojawiają się żadne problemy zdrowotne, jednak raz na jakiś czas dochodzi do sytuacji, w której rozwija się zapalenie piersi. Jest to stan często połączony z zakażeniem, który objawia się najczęściej w pierwszych sześciu tygodniach od dnia porodu. Przyczyną jest najczęściej nieefektywne i niepełne opróżnianie piersi z mleka, co doprowadza do jego zastoju. Jak leczyć i zapobiegać zapaleniu piersi? Odpowiedź znajduje się w niniejszym artykule.

  • Wyprawka dla noworodka - lista najpotrzebniejszych rzeczy do domu i szpitala

    Oczekiwanie na narodziny dziecka są dla obojga rodziców ogromnym przeżyciem. Czekają oni, kiedy w końcu będą mogli wziąć na ręce i przytulić maluszka, planują, jakie imię otrzyma maleństwo, jak również zastanawiają się, co będzie im potrzebne, kiedy dziecko już się urodzi. Wyprawka dla noworodka jest bowiem bardzo istotną sprawą, w jej skład powinny bowiem wchodzić przedmioty, które będą pomagały nowo upieczonym rodzicom w zajmowaniu się maleństwem i w jego codziennej pielęgnacji.

  • Zabiegi kosmetyczne na jesień i zimę – które wybrać?

    Okres jesienno-zimowy to znakomity czas na to, aby wykonać niektóre zabiegi na twarz i ciało, ponieważ części zabiegów kosmetycznych nie powinno się wykonywać wiosną i latem – nie jest wskazana ekspozycja na silne promienie słoneczne po ich wykonaniu, co jak wiadomo wiosną i latem byłoby to nieuniknione. Poza tym część zabiegów kosmetycznych lepiej jest wykonywać jesienią i zimą – w znakomity sposób przygotują one naszą twarz i ciało do nowego letniego sezonu, w którym dzięki nim od razu będziemy mogły zabłysnąć.

  • RSV — objawy, przebieg, leczenie zakażenia wirusem RSV

    Wirus RSV (Respiratory Syncytial Virus) to wirus nabłonka oddechowego, który należy do rodziny paramyksowirusów (łac. Paramyxoviridae). Jest głównym czynnikiem etiologicznym odpowiedzialnym za rozwój ostrego zapalenia oskrzelików u najmłodszych dzieci.

  • Paracetamol czy ibuprofen — który lek na gorączkę wybrać dla dziecka i jak go prawidłowo dawkować?

    Gorączka u dzieci bardzo często przysparza ogromnego problemu rodzicom. Część z nich boi się dawać dzieciom leki przeciwgorączkowe, nie wiedząc dokładnie, w jaki sposób należy je dawkować i jakie odstępy czasu należy zachować pomiędzy poszczególnymi dawkami leków. Który lek w walce z infekcją podawać dzieciom, jaka jest bezpieczna dawka ibuprofenu lub paracetamolu, która można podać maluchowi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • TSH – o czym świadczy podwyższone i obniżone TSH? Wskazania do badania, normy, cena

    TSH (hormon tyreotropowy) jest produkowany przez przysadkę mózgową i stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów (trójjodotyroniny – T3 oraz tyroksyny – T4). Oznaczenie poziomu TSH we krwi jest podstawowym badaniem, dzięki któremu można sprawdzić, czy tarczyca funkcjonuje prawidłowo. Co oznacza podwyższone TSH lub obniżony poziom tyreotropiny?

  • Kaszel krtaniowy – objawy i leczenie szczekającego kaszlu u dzieci i dorosłych

    Kaszel krtaniowy, nazywany też kaszlem szczekającym, to charakterystyczny, uporczywy rodzaj kaszlu towarzyszący najczęściej zapaleniu krtani. Częściej pojawia się u dzieci niż u dorosłych, zazwyczaj w nocy oraz rano. Bywa, że towarzyszą mu duszności oraz świst wdechowy. Sprawdź, jakie są przyczyny kaszlu krtaniowego i jak wygląda leczenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij