Płyn w jamie opłucnej – co oznacza jego obecność?
Anna Posmykiewicz

Płyn w jamie opłucnej – co oznacza jego obecność?

Opłucna jest surowiczą błoną, która otacza płuca. Jej powierzchnia jest cały czas nawilżona, dzięki czemu ułatwia ona ruch płuc w czasie oddychania. Opłucna zbudowana jest z dwóch blaszek. Blaszka zewnętrzna nosi nazwę opłucnej ściennej, bezpośrednio styka się ona z przeponą, śródpiersiem oraz z powięzią piersiową. Wewnętrzna blaszka opłucnej nazywa się opłucną trzewną (czasami także opłucną płucną), pokrywa ona płuco i ściśle do niego przylega. Pomiędzy opłucną ścienną a opłucną trzewną znajduje się jama, która nosi nazwę jamy opłucnej. W jamie opłucnej znajduje się kilka mililitrów płynu surowiczego, który zdecydowanie zmniejsza tarcie w czasie oddychania.

Zdarzają się sytuacje, w których w jamie opłucnej zgromadzi się zdecydowanie większa ilość płynu surowiczego niż w warunkach fizjologicznych. Taki stan chorobowy w mowie potocznej często bywa nazywany "wodą w płucach". 

Jakie są objawy obecności nadmiernej ilości płynu w jamie opłucnej?

Pacjent, u którego doszło do nagromadzenia się płynu w jamie opłucnej, odczuwa przede wszystkim ból o różnym nasileniu, jak również różnie nasiloną duszność oraz objawy choroby podstawowej, która doprowadziła do zgromadzanie się nadmiernej ilości płynu. W czasie badania fizykalnego u pacjenta, u którego doszło do zgromadzenia się płynu w jamie opłucnej, lekarz stwierdza brak szmeru pęcherzykowego nad polami płucnymi po stronie, po której nagromadził się płyn. Jeśli płynu jest mało, wtedy może też być słyszalne tzw. tarcie opłucnowe, którego dźwięk czasami porównywany jest do chodzenia po śniegu (charakterystyczne skrzypienie). Ponadto, w czasie badania przedmiotowego, po stronie płynu, lekarz w czasie opukiwania klatki piersiowej pacjenta, stwierdza stłumiony odgłos opukowy. Dodatkowo, można też zaobserwować asymetryczne ruchy klatki piersiowej, które są zdecydowanie słabsze po stronie zgromadzonego płynu. Lekarz stwierdza też osłabione drżenie głosowe. 

Jakie są przyczyny gromadzenia się płynu w jamie opłucnej?

Płyn w jamie opłucnej może mieć charakter wysięku, przesięku, krwiaka lub też chłonotoku. 

Co zatem doprowadza do powstawania przesięku w jamie opłucnej?

Płyn przesiękowy w jamie opłucnej może gromadzić się w wyniku niewydolności serca, zwężenia zastawki mitralnej (dwudzielnej) serca oraz marskości wątroby. Ponadto, przyczyną powstawania przesięku w jamie opłucnej może też być hipoalbuminemia (czyli obniżony poziom białka albuminy w krwi), choroby osierdzia czy też niedoczynność tarczycy. Zdarza się, że do powstania przesięku w jamie opłucnej przyczynia  się również zatorowość płucna (choć rzadko) oraz zespół nerczycowy i dializy otrzewnowe. Płyn przesiękowy jest zwykle przejrzysty, jego kolor można porównać do koloru słomkowego. Charakteryzuje się on również małą zawartością białka oraz niską aktywnością enzymu dehydrogenazy mleczanowej i małą ilością komórek, którymi są przede wszystkim limfocyty. 

Jak leczy się przesięk w jamie opłucnej? 

Leczenie przesięku w jamie opłucnej polega po prostu na leczeniu choroby podstawowej. 

Jakie są przyczyny gromadzenia się wysięku w jamie opłucnej?

Wysięk w jamie opłucnej powstaje na skutek zapalenia lub też w przebiegu nowotworów. Jego przyczyną może być zatem zapalenie płuc (zazwyczaj jest to zapalenie bakteryjne, zdecydowanie rzadziej do rozwoju wysięku w jamie opłucnej doprowadza zapalenie płuc o etiologii wirusowej lub pasożytniczej) oraz nowotwory, w tym również rak jajnika (mówi się wtedy o tzw. zespole Meigsa). Ponadto, do rozwoju wysięku w jamie opłucnej przyczynia się też zatorowość płucna (płyn jest wtedy zazwyczaj surowiczo-krwisty, prawie zawsze towarzyszy zawałowi płuca), zawał serca, różnego rodzaju choroby trzustki czy też perforacja, czyli pęknięcie przełyku. Dodatkowo, wysięk w opłucnej gromadzi się również na skutek różnego rodzaju operacji w obrębie klatki piersiowej oraz jamy brzusznej, może też powstać w przebiegu chorób autoimmunologicznych (miedzy innymi w przebiegu tocznia rumieniowatego układowego) oraz po napromienianiu klatki piersiowej i na skutek zażywania niektórych leków. 

W jaki sposób leczy się wysięk w jamie opłucnej? 

W przypadku leczenia wysięku w jamie opłucnej należy leczyć przede wszystkim chorobę podstawową, która doprowadziła do jego powstania. 

Kolejną przyczyna płynu w jamie opłucnej jest krwiak opłucnej. Do jego powstania dochodzi na skutek różnego rodzaju urazów, w tym również na skutek zabiegów w obrębie klatki piersiowej. Objawami krwiaka w jamie opłucnej jest przede wszystkim ból o różnym nasileniu oraz duszność. Dodatkowo mogą być również obecne objawy towarzyszące nadmiernej utracie krwi, czyli przede wszystkim spadek ciśnienia tętniczego (hipotensja), przyspieszona czynność serca (tachykardia) oraz niedokrwistość. 

W jaki sposób leczy się krwiaka opłucnej? 

Po zdiagnozowaniu krwiaka opłucnej zachodzi potrzeba szybkiego drenażu jamy opłucnej celem usunięcia zgromadzonej w jamie opłucnej krwi. 

Jeszcze jedną przyczyną płynu w jamie opłucnej może być chłonotok, czyli wysięk chłonny. 

Kiedy może dojść do jego powstania? 

Do powstania wysięku chłonnego w jamie opłucnej bardzo często dochodzi w przebiegu choroby nowotworowej. Najczęściej takie objawy może dawać chłoniak, jak również przerzuty raka innych narządów. Poza tym, do powstania chłonnego wysięku w jamie opłucnej  mogą też przyczynić się różnego rodzaju operacje, w tym przede wszystkim operacje przełyku, jak również urazy klatki piersiowej, niedrożność żył głównych czy też skrobiawica. 

W jaki sposób stawia się rozpoznania chłonotoku? 

Rozpoznanie wysięku chłonnego stawia się na podstawie badania płynu opłucnowego, który ma wiele cech charakterystycznych, ale przede wszystkim zwraca uwagę jego mlecznobiały kolor.

Czy obecność płynu w jamie opłucnej jest groźna?

Obecność "wody w płucach" zawsze wymaga właściwego leczenia, bowiem nieleczona może okazać się groźna dla zdrowia lub nawet życia pacjenta.

Chory, u którego lekarz zdiagnozuje płyn w jamie opłucnej, musi być hospitalizowany, gdzie zostanie mu zapewniona właściwa opieka i leczenie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Brak apetytu u dorosłych – co robić, gdy nie mamy ochoty jeść?

    Skutki uboczne leków, depresja, anoreksja, wysoki poziom stresu, ale i też następstwo zmniejszenia się percepcji węchu i smaku postępującego wraz z wiekiem. Często też pierwszy objaw poważnej choroby. Przyczyn braku apetytu może być naprawdę wiele. Jak poprawić apetyt? Co jeść, gdy brakuje smaku przez dłuższy czas? Czy istnieją skuteczne leki zwiększające łaknienie? 

  • Bolesne miesiączki – przyczyny, diagnostyka i leczenie bólu podczas okresu

    Bolesne miesiączki to problem wielu kobiet w wieku rozrodczym. Ból podczas menstruacji może mieć charakter pierwotny, pojawia się wówczas u młodych kobiet (do dwóch lat od pierwszego krwawienia) i towarzyszy im często aż do okresu przekwitania. Może być także wtórny, czyli wywołany stanami chorobowymi. Dolegliwości bólowe podczas miesiączki mogą być spowodowane występowaniem endometriozy, mięśniaków macicy czy torbieli jajników. Kiedy należy wykonać badania? Jak sobie radzić z bolesnymi miesiączkami?

  • Ból ręki – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja bólu ręki

    Ból ręki może mieć różne przyczyny. Może być zarówno skutkiem urazu, np. skręcenia czy złamania, jak i chorób, takich jak zespół cieśni nadgarstka, zespół de Quervaina czy schorzenia o podłożu reumatycznym. Jak wygląda diagnostyka bólu ręki? Jak przebiega fizjoterapia przy bólu rąk?

  • Kołatanie serca – przyczyny, diagnostyka, leczenie palpitacji serca

    Kołatanie w klatce piersiowej opisywane jest przez pacjentów jako mocne lub niemiarowe bicie serca, znacząco różniące się od wcześniejszej pracy tego mięśnia. Palpitacja wywołuje niepokój i skłania do konsultacji lekarskiej. Co tak na prawdę kryje się pod pojęciem kołatania serca?

  • Wirusowe zapalenie gardła – objawy i leczenie. Domowe sposoby na zapalenie gardła o podłożu wirusowym

    Wirusowe zapalenie gardła najczęściej objawia się bólem gardła w momencie przełykania, podwyższoną temperaturą ciała, mogą pojawić się również katar, kaszel, bóle głowy. Infekcje gardła o podłożu wirusowym leczy się objawowo, stosując różnego rodzaju miejscowo działające preparaty przeciwbólowe w postaci tabletek do ssania czy aerozoli, a także leki przeciwgorączkowe i przeciwzapalne. 

  • Wielomocz (poliuria) – co oznacza i w jakich chorobach może się pojawić? Diagnostyka i leczenie poliurii

    Równowaga płynowa jest kontrolowana przez proces przyjmowania płynów, perfuzji nerek, filtracji kłębuszkowej i resorpcji wody w cewkach zbiorczych nerek. Przyjmowane płyny zwiększają objętość krążącej krwi, a to wzmaga perfuzję nerek i filtrację w kłębuszkach oraz zwiększone wydalanie moczu. Proces ten hamowany jest przez hormon antydiuretyczny (wazopresynę, ADH), wydzielany przez podwzgórze i uwalniany przez przysadkę mózgową. ADH zwiększa resorpcję (wchłanianie) wody w kanalikach zbiorczych nerek, zmniejszając ilość wydalanego moczu. Jeśli dochodzi do zaburzeń np. w wydzielaniu wazopresyny, może pojawić się wielomocz. Czym dokładnie jest poliuria? 

  • Nadmierne pragnienie (polidypsja) – co może oznaczać? Przyczyny i leczenie polidypsji

    Uczucie pragnienia jest subiektywnym odczuciem potrzeby pobierania płynów. Może być ono zmniejszone (w stanach uszkodzenia ośrodka pragnienia w podwzgórzu) lub – częściej – zwiększone. Wzmożone pragnienie (polidypsja) najczęściej idzie w parze z nadmiernym wydzielaniem moczu (poliurią). Zwiększona utrata płynów ustrojowych może odbywać się nie tylko przez nerki, ale także przez skórę (obfite poty), przewód pokarmowy (wymioty, biegunka) lub płuca (gorączka). Pragnienie bywa fizjologiczną reakcją na zwiększoną utratę wody z organizmu, jednak nadmierne jest niemal zawsze objawem chorobowym. 

  • Wypadnięcie dysku – przyczyny, objawy, leczenie, ćwiczenia

    Każdy krążek międzykręgowy kręgosłupa jest zbudowany z dwóch części: miękkiej, galaretowatej części wewnętrznej – jądra miażdżystego i twardego pierścienia włóknistego znajdującego się na zewnętrz. Uraz lub przeciążenie mogą spowodować, że wewnętrzna część krążka wysunie się poza pierścień, nazywa się to wypadnięciem dysku. Jakie objawy powoduje przepuklina krążka międzykręgowego, czyli wypadający dysk?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij