Rumień guzowaty – przyczyny, objawy, leczenie
Anna Posmykiewicz

Rumień guzowaty – przyczyny, objawy, leczenie

Rumień guzowaty to zapalne zmiany w tkance podskórnej. Uważa się, że dużą rolę w jego powstawaniu ogrywają kompleksy immunologiczne. Częściej występuje u kobiet (około 3-6 razy częściej), u dzieci występuje tak samo często u obu płci. U około połowy chorych występują nawroty choroby i widoczna jest sezonowość - typowe pory roku, w których pojawia się rumień, to zwykle zima i wiosna. Może wystąpić w każdym wieku, jednak znacząco większa ilość przypadków pojawia się w wieku pomiędzy 10 a 40 rokiem życia.

Jakie są przyczyny powstawania rumienia guzowatego?

Otóż okazuje się, że w ponad połowie przypadków przyczyna powstawania rumienia pozostaje nieznana. Poza tym może wystąpić on w przebiegu zakażeń bakteryjnych - mogą wywoływać go paciorkowce, Salmonella, Chlamydia pneumoniae, Neisseria gonorrhoeae, Yersinia, Mycobacterium tuberculosis, Mycobacterium lepre. Przyczyną powstawania rumienia guzowatego mogą być też wirusy ( CMV, HBV, HCV, EBV, HIV) oraz grzyby (przede wszystkim histoplazmoza, kokcydioidomikoza). Ponadto może powstać on też na skutek reakcji polekowej – w wyniku stosowania antybiotyków (szczególnie penicyliny i jej pochodnych, np. Amoksycyliny), sulfonamidów, pochodnych pirazolu, inhibitorow pompy protonowej czy też leków przeciwleukotrienowych. Często może pojawiać się w przebiegu innych chorób: sarkoidozy, nieswoistych zapaleń jelit (zdecydowanie częściej w przebiegu wrzodziejącego zapalenia jelit niż w przebiegu choroby Leśniowskiego-Crohna) czy też chorób układowych tkanki łącznej (np. toczenia rumieniowatego, twardziny układowej, zapalenia skórno-mięśniowego, układowego zapalenia naczyń) oraz zespołu Sweeta (zapalenie skóry z neutrofilią, czyli zwiększoną ilością neutrofilów będących rodzajem białych krwinek). Czasami może pojawić się w przebiegu ciąży czy podczas stosowania doustnych środków antykoncepcyjnych. Zdarza się też, że rumień guzowaty pojawia się w przebiegu toksoplazmozy czy mononukleozy zakaźnej, choć są to naprawdę sporadyczne przypadki. 

Jakie są główne objawy kliniczne?

W pierwszej kolejności zwykle pojawiają się guzki, które są bolesne, utrzymują się od dwóch do dziewięciu tygodni i ustępują bez pozostawienia blizn. Zwykle przez kilka tygodni w miejscach guzków pozostają brunatne przebarwienia. Guzki są najczęściej umiejscowione na przedniej, rzadziej na tylnej, powierzchni goleni. Mogą też lokalizować się na udach, pośladkach, ramionach głowie i tułowiu – miejsca te są jednak rzadkie. Guzki mogą zlewać się ze sobą, zwykle maja średnice 1-1,5 cm. Skóra w miejscu powstania guzków jest nadmiernie ucieplona, zaczerwieniona

Pamiętaj, że pojawieniu się guzków często towarzyszy:

  • złe samopoczucie,
  • stan podgorączkowy lub gorączka,
  • zapalenie stawów,
  • ból stawów,
  • nudności,
  • wymioty,
  • biegunka,
  • ból brzucha,
  • objawy infekcji dróg oddechowych.

Ponadto zaobserwowano, że rzuty choroby często współistnieją razem z osłabieniem układu odpornościowego, na co często ma wpływ przede wszystkim niehigieniczny tryb życia (niewłaściwa, tzw. "śmieciowa dieta", zbyt mała ilość godzin snu na dobę, jak również przewlekły stres, na który narażona jest coraz większa ilość osób, głównie w pracy). 

Jak zatem rozpoznać chorobę?

Zwykle, poza objawami klinicznymi, można stwierdzić też charakterystyczne zmiany w badaniach laboratoryjnych. U większości chorych stwierdza się podwyższony poziom OB, w morfologii krwi znaczna leukocytozę z przewaga neutrofilów (rodzaj białych krwinek), zwiększony poziom aminotransferaz oraz zwiększone stężenie immunoglobulin.
Pamiętaj, że rozpoznanie lekarz ustala na podstawie objawów klinicznych. W wyjątkowych sytuacjach wykonuje się badanie histologiczne wycinka skóry.

Z czym należy różnicować rumień guzowaty?

Zmiany podobne do rumienia guzowatego może dawać tak naprawdę wiele chorób, dlatego też czasami postawienie rozpoznania może być dosyć trudne, tym bardziej, że zwykle lekarz stawia je na podstawie tylko obrazu klinicznego. Podobne do rumienia guzowatego zmiany mogą występować zatem w przebiegu zapalenia tkanki tłuszczowej, zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych, zapalenia naczyń skóry (np. pokrzywkowe zapalenie naczyń). Czasami rumień guzowaty trudno jest odróżnić od zmian w tkance podskórnej wywołanych bezpośrednio przez zakażenie (najczęściej zakażenie gronkowcowe). Różnicowanie musi też obejmować choroby, w których występuje rumień guzowaty (sarkoidozę, choroby układowe tkanki łącznej, zespól Sweeta, nieswoiste zapalenia jelit).

Jak wygląda leczenie rumienia guzowatego?

Przede wszystkim zachodzi potrzeba leczenia choroby podstawowej, w przebiegu której doszło do powstania rumienia. Jeśli rumień został wywołany stosowaniem, jakiegoś leku, wtedy zachodzi potrzeba niezwłocznego przerwania leczenia, dzięki czemu szybciej zaczną ustępować objawy rumienia guzowatego. W sytuacji, kiedy rumień guzowaty został wywołany infekcją bakteryjną, oczywiście zachodzi potrzeba bezwzględnego włączenia właściwej antybiotykoterapii. Czasami należy zastosować leki przeciwprątkowe – rumień jak wiadomo może pojawić się na skutek zakażenia prątkiem (Mycobacterium). Ponadto stosuje się leczenie objawowe: niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz w przypadku braku poprawy – glikokortykosteroidy.  Dużą rolę w zwalczeniu objawów rumienia guzowatego znajduje także leczenie miejscowe – często bowiem wykorzystuje się okłady z 5-10% maści ichtiolowej, 2% ichtiolu czy też maści zawierające w swym składzie sterydy o słabym nasileniu. Czasami wykorzystuje się też maść metanabolową i metindolową. Zwykle zastosowanie w miejscowym leczeniu rumienia guzowatego znajdują też maści zawierające heparynoidy.  

Czy można zapobiec wystąpieniu rumienia?

Niestety, na jego ewentualne wystąpienie nie mamy wpływu. Nigdy bowiem nie wiadomo, jak nasz organizm zareaguje na nowy lek, nie mamy też niestety wpływu na "złapanie " konkretnie choroby, jak również nie wiemy czy nie jesteśmy obciążeni którąś z chorób autoimmunologicznych. Musimy jednak pamiętać, że możemy szybko zareagować na pojawienie się objawów, dzięki czemu także szybko zostanie włączone prawidłowe leczenie i choroba zacznie ustępować.
Należy zdawać sobie sprawę, że absolutnie nie można leczyć w domu samodzielnie zmian na skórze przypominających rumień guzowaty – może być on bowiem objawem groźnej choroby. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Haluksy – przyczyny, objawy, leczenie palucha koślawego. Ćwiczenia na haluksy

    Haluksy, inaczej paluch koślawy, to schorzenie, którego objawem jest deformacja stopy polegająca na znacznym odchyleniu palucha na zewnątrz oraz jednoczesnym odchyleniu I kości śródstopia w kierunku wewnętrznej krawędzi stopy. Haluksy to nie tylko defekt kosmetyczny, ale również problem zdrowotny. Haluksy mogą powodować silny ból, ograniczenie ruchomości palców stopy, mogą się również przyczyniać do powstawania zmian zwyrodnieniowych w obrębie innych stawów kończyn dolnych. Jak leczy się haluksy?

  • Liszajec zakaźny – przyczyny, objawy, leczenie. Jak można zapobiec zarażeniu?

    Liszajec zakaźny jest bakteryjną chorobą skóry wywoływaną przez zakażenie paciorkowcami lub gronkowcami. Cechuje się wysoką zakaźnością dla otoczenia. Charakterystycznym objawem liszajca zakaźnego jest obecność pęcherzyków oraz żółtawych, miodowych strupów. Jak się go leczy? 

  • Czy „latające kleszcze” mogą zagrażać ludziom? W jaki sposób się przed nimi chronić?

    Strzyżaki sarnie obecne w polskich lasach, potocznie zwane „latającymi kleszczami”, to pasożyty, które żerują głównie na dzikich zwierzętach, ale zdarza się, że tymczasowo, także ludziach. Podobnie jak kleszcze, żywią się krwią, nie są jednak pajęczakami. Ukąszenia strzyżyków są wyjątkowo bolesne i mogą być niebezpieczne dla alergików. Te stawonogi mogą być wektorem, który przenosi różne chorobotwórcze drobnoustroje.

  • Cytyzyna – pogromca nałogu nikotynowego ukryty w tabletkach na rzucenie palenia? Jak działa, skutki uboczne, przeciwwskazania

    Cytyzyna to alkaloid (ma pochodzenie roślinne) pobudzający układ nerwowy w sposób podobny do nikotyny. Występuję w nasionach łac. Laburnum anagyroides, czyli złotokapu. Od wielu lat jest wykorzystywana jako substancja czynna w preparatach na rzucenie palenia. Działa podobnie jak nikotyna, niemniej tworzy silniejsze niż ona połączenia z receptorami nikotynowymi w mózgu. Liczne badania kliniczne nad cytyzyną potwierdziły, że pomaga ona rzucić palenie osobom decydującym się na ten krok, którym towarzyszy również wysoki poziom motywacji. Czy kobiety w ciąży i mamy karmiące mogą brać tabletki na rzucenie palenia z cytyzyną, czy terapię można zakończyć wcześniej i czy cytyzyna jest bardziej skuteczna od żywicy nikotynowej? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Masaż – rodzaje, wskazania, przeciwwskazania, techniki masażu stosowanego w fizjoterapii

    Masaż jest jedną z najstarszych terapii leczniczych. Termin ten jest używany do opisania szerokiej gamy zabiegów fizjoterapeutycznych, które mają odmienne wskazania, przeciwwskazania, różnią się rodzajem stosowanego ucisku i intensywnością zabiegu. Także efekty masażu, w zależności od jego rodzaju, mogą być odmienne. Część terapii służy wyłącznie relaksowi i głębokiemu odprężeniu (masaż relaksacyjny), część stosuje się natomiast w leczeniu schorzeń układu ruchu czy układu nerwowego (masaż leczniczy). 

  • Nowa metoda oceny wieku biologicznego. Skaner oczu odczyta, jak szybko się starzejesz

    U każdego człowieka proces starzenia się przebiega w indywidualnym tempie. Do tej pory nie powstała uniwersalna metody śledzenia wieku biologicznego. Naukowcy z Bostonu stworzyli nieinwazyjną technologię skanowania oczu, a dokładniej białek soczewki, która zapewnia szybki i obiektywny pomiar molekularnego starzenia się organizmu, co w przyszłości może mieć istotne znaczenie dla medycyny klinicznej.

  • Coraz bliżej powstania skutecznej „pigułki na cukrzycę”. Naukowcy opracowali system doustnego dostarczania leków insulinowych

    Dla osób zmagających się z cukrzycą podstawowym mechanizmem aplikacji insuliny jest jej wstrzyknięcie podskórne. Wiele osób w obawie przed bólem opóźnia rozpoczęcie terapii, średnio o dwa lata. Technologia opracowana w ramach Trabolsi Research Group w NYU Abu Dhabi (NYUAD) może poprawić sytuację pacjentów z cukrzycą, uwolnić ich od dyskomfortu i skutków ubocznych częstych iniekcji. Na czym polega innowacja? Czym są nCOF? Dlaczego doustna metoda podawania leku może być skuteczniejsza?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij