Pokrzywka u dzieci – dlaczego się pojawia, jak ją rozpoznać i leczyć? - portal DOZ.pl
Pokrzywka u dzieci – dlaczego się pojawia, jak ją rozpoznać i leczyć?
Katarzyna Gmachowska

Pokrzywka u dzieci – dlaczego się pojawia, jak ją rozpoznać i leczyć?

Pokrzywka u dzieci najczęściej ma postać ostrą, czyli nagle pojawiających się zmian o typie bąbli pokrzywkowych, które samoistnie znikają w ciągu kilku godzin. Do czynników wyzwalających pojawianie się pokrzywki zalicza się czynniki fizyczne, takie jak zimno, ciepło, wodę, wibrację czy ucisk, a także leki, zakażenia pasożytnicze oraz alergię np. na pokarmy. Co robić, gdy u dziecka pojawi się pokrzywka?

Pokrzywka u dzieci – czym jest i jak wygląda? Jak często występuje? 

Pokrzywka jest częstą dolegliwością skóry, która może nawracać. Charakteryzuje się nagłym pojawianiem się swędzących zmian, zwanych bąblami pokrzywkowymi, które przypominają poparzenie pokrzywą, stąd nazwa choroby. Bąble pokrzywkowe są zmianami o typie rumieniowo-obrzękowym i ustępują samoistnie bez pozostawiania śladów. Typowy bąbel pokrzywkowy ma postać zmiany z lekkim przejaśnieniem, które jest otoczone rumieniem. Zmiany są wyraźnie odgraniczone od zdrowej skóry. Mogą one być różnych rozmiarów, od kilku milimetrów do nawet kilkunastu centymetrów. Pokrzywka może pojawić się na skórze całego ciała lub być ograniczona np. do twarzy, dekoltu czy kończyny. Zmianom pokrzywkowym u dzieci często towarzyszy świąd oraz pieczenie skóry.  

Według piśmiennictwa medycznego pokrzywka występuje u około 10–20% osób, najczęściej ma ostry początek i ustępuje samoistnie. Istnieje także dziedziczna odmiana choroby – tzw. wrodzony obrzęk naczynioruchowy, który jest uwarunkowany genetycznie. Choroba ta najczęściej ujawnia się około 10. roku życia i cechuje się silnym obrzękiem, najczęściej w obrębie twarzy i błon śluzowych, trwającym od 24 do 72 godzin. Obrzęk naczynioruchowy może stanowić zagrożenie dla życia, gdyż obrzęk w obrębie gardła i krtani może prowadzić do zaburzeń oddychania.  

Pokrzywka u dziecka – dlaczego powstaje? 

Bąble pokrzywkowe powstają na skutek wzrostu przepuszczalności drobnych naczyń krwionośnych skóry i powstawaniem obrzęku. Wzrost przepuszczalności ścian naczyń jest spowodowany poprzez uwolnienie z komórek (bazofilów, komórek tucznych i mastocytów) mediatorów zapalnych m.in. histaminy.  

Do czynników wyzwalających pojawienie się pokrzywki u dzieci zalicza się: 

  • czynniki alergiczne (pokarmy, zwłaszcza cytrusy, orzechy, mleko, gluten, leki, jad owadów), 
  • czynniki zewnętrzne – narażenie na zimno, ciepło, wodę, wibrację, 
  • ucisk mechaniczny, 
  • infekcje (zwłaszcza zakażenie Mycoplasma pneumoniae, infekcje wirusowe), 
  • choroby autoimmunologiczne (w tym choroby tarczycy), 
  • zakażenia pasożytnicze. 
Niestety, w wielu przypadkach nie udaje się ustalić czynnika wywołującego pojawienie się pokrzywki dziecka mimo szerokiej diagnostyki.  

Polecane dla Ciebie

Rodzaje pokrzywek u dzieci  

Ze względu na czas trwania zmian pokrzywkowych wyróżnia się pokrzywkę ostrą, która trwa mniej niż 6 tygodni, oraz pokrzywkę przewlekłą trwającą powyżej 6 tygodni z nawracającymi objawami skórnymi.  

Wyróżnia się następujące typy pokrzywki u dzieci

  • pokrzywka fizyczna – indukowana zimnem, wibracją, słońcem, wysoką temperaturą, wodą, kontaktem z np. niklem, wodą, czy powstająca pod wpływem ucisku. Do pokrzywek indukowanych czynnikami fizycznymi zalicza się także dermografizm, czyli pojawianie się zmian skórnych w miejscu wcześniejszego podrażnienia. Zmiany zwykle ustępują w ciągu 2 godzin.  
  • pokrzywka alergiczna – wywoływana pokarmami, lekami,  
  • pokrzywka idiopatyczna – najczęstszy typ pokrzywki występującej u dzieci. Mimo szerokiej diagnostyki nie udaje się ustalić czynnika wywołującego powstawanie bąbli pokrzywkowych.  

Pokrzywka u dziecka – leczenie  

Rozpoznanie pokrzywki u dzieci opiera się na stwierdzeniu obecności typowych objawów skórnych, czyli bąbli pokrzywkowych. Ustalanie czynnika wywołującego zmiany pokrzywkowe bywa trudne i w wielu przypadkach mimo przeprowadzenia wielu badań laboratoryjnych i diagnostycznych nie udaje się znaleźć przyczyny powstawania dolegliwości.  

Jeśli u dziecka wystąpią zmiany pokrzywkowe, warto zrobić zdjęcia, gdyż powstałe bąble mogą szybko zaniknąć bez pozostawienia śladu. Należy obserwować również potencjalne czynniki prowokujące pojawienie się zmian np. nowe pokarmy, czynniki fizyczne, stres czy infekcje.  

Postawienie diagnozy pokrzywki opiera się na dokładnym wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym oraz wykonaniu badań laboratoryjnych, takich jak morfologia krwi, badania alergologiczne, badanie kału w kierunku zakażeń pasożytniczych, a także szukanie ognisk stanu zapalnego np. ropnego zapalenia migdałków czy próchnicy zębów.  

W przypadku pojawienia się cech obrzęku naczynioruchowego, czyli obrzęku warg, języka, trudności z oddychaniem, świszczącego oddechu, należy wezwać pogotowie ratunkowe lub niezwłocznie udać się do lekarza, gdyż jest to stan zagrażający życiu. U dzieci z obrzękiem naczynioruchowym w wywiadzie niezbędne są specjalistyczne badania laboratoryjne. 

Leczenie pokrzywki u dzieci polega na unikaniu czynników wyzwalających lub zaostrzających objawy oraz stosowaniu leków, najczęściej przeciwhistaminowych II generacji.  

Dzieci z nawracającą pokrzywką powinny stosować się do następujących zaleceń: 

  1. Regularne przyjmowanie leków przeciwhistaminowych, które łagodzą świąd i objawy skórne (sprawdź: maści i syropy przeciwhistaminowe dla dzieci
  2. Unikanie czynników wyzwalających pojawianie się bąbli pokrzywkowych (np. zimna, ucisku, gorąca, itp.). 
  3. Odstawienie leków, które mogą powodować pojawianie się zmian pokrzywkowych na skórze. 
  4. Ograniczenie stresu, dbanie o higienę snu.  
  1. F. Raciborski, A. Kłak, M. Czarnecka-Operacz i in., Epidemiology of urticaria in Poland – nationally representative survey results, „Advances in Dermatology and Allergology/Postępy Dermatologii i Alergologii”, nr 35 (1) 2018. 
  2. R. Pawliczak, Alergologia – Kompedium, Wydawnictwo Medyczne Termedia, Poznań 2018. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból głowy u dziecka – co go powoduje? Co podawać dzieciom, gdy boli je głowa?

    Małe dziecko nie jest w stanie dokładnie określić, co mu dolega, ale niemal przy każdym pogorszeniu samopoczucia zaczyna się skarżyć na ból głowy. I właśnie ból głowy u dziecka to sygnał, którego rodzice nie powinni lekceważyć, bowiem może być pierwszym objawem wielu dolegliwości. Sprawdźmy, co może powodować ból głowy u dzieci i co warto robić, by go złagodzić. 

  • Choroba Kawasaki – przyczyny, objawy, leczenie choroby Kawasakiego. Choroba Kawasaki a koronawirus

    Choroba Kawasaki to choroba ogólnoustrojowa dotykająca głównie małe dzieci, powodująca stan zapalny ścian naczyń krwionośnych. Jej przebieg jest gwałtowny i ostry, pojawiają się takie objawy, jak: wysoka gorączka, stan zapalny gardła, zaczerwienienie spojówek, rozpulchniony, tzw. truskawkowy język, opuchlizna palców rąk i stóp. Jakie są przyczyny choroby Kawasakiego? Jak wygląda jej leczenie?

  • Witamina D dla dzieci – dawkowanie, objawy i skutki niedoboru

    Witamina D jest hormonem steroidowym, który kontroluje wiele istotnych dla organizmu procesów. Dostarczenie jej (poprzez syntezę skórną oraz wraz z pożywieniem) jest szczególnie ważne w przypadku najmłodszych. Witamina D wpływa na układ kostny dzieci poprzez regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej, działa immunomodulująco, podnosząc odporność i obniżając poziom cytokin prozapalnych, ma również działanie antykancerogenne oraz neuro- i kardioprotekcyjne. Jaką dawkę witaminy D podawać dziecku? Witamina D dla dzieci w kroplach, kapsułkach twist-off, sprayu czy tabletkach?

  • Kolka u niemowlaka – przyczyny, objawy, leczenie kolki niemowlęcej

    Kolka niemowlęca to częsta dolegliwość pojawiająca się najczęściej już w pierwszym miesiącu życia dziecka i trwająca do ok. 3–4 miesiąca. Objawy kolki u niemowlaka to rozdrażnienie, napadowy, trudny do ukojenia płacz, podkurczanie nóżek i prężenie ciała. Jej przyczyny nie zostały do końca zidentyfikowane, najczęściej mówi się o niedojrzałości układu pokarmowego i nerwowego. Jak radzić sobie z kolką u dziecka? Przede wszystkim należy wykluczyć choroby organiczne. Aby złagodzić atak kolki, można próbować masować brzuszek, stosować ciepłe okłady, zazwyczaj ulgę maluszkowi przynosi też delikatne kołysanie. Jeżeli metody te zawodzą, w porozumieniu z pediatrą można włączyć leczenie farmakologiczne.

  • Ulewanie u noworodka i niemowlaka – kiedy powinno zaniepokoić?

    Ulewanie u noworodka i niemowlaka to mimowolne cofanie się treści żołądkowej do jamy ustnej dziecka. Regurgitację uznaje się za zjawisko fizjologiczne, które mija samoistnie, wynika ono bowiem z niedojrzałości układu pokarmowego malucha. Jeżeli ulewanie nie prowadzi do wystąpienia trudności z karmieniem czy zaburzeń wzrastania, nie ma potrzeby włączania leczenia. Jeśli natomiast pojawiają się wyraźne sygnały ze strony dziecka, że odczuwa ono dyskomfort bądź ból, a także gdy ulewanie ma charakter chlustający i trudno odróżnić je od wymiotów, należy pilnie skonsultować się z pediatrą.

  • Pasożyty u dzieci – objawy, diagnostyka, leczenie, odrobaczanie profilaktyczne

    W organizmie człowieka może bytować ponad 300 gatunków pasożytów (nazwa pasożyt wywodzi się z greckiego słowa parasitos i oznacza „darmozjad”). Mogą żyć one w skórze, na włosach, w płucach, w stawach, wątrobie, oczach, a nawet w mózgu. Czy zatem jest powód do strachu? Jak objawiają się pasożyty u dzieci? Jak często występują robaczyce w Polsce i czy „profilaktyczne odrobaczanie” jest skuteczne? 

  • PFAPA (zespół gorączek nawracających) – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Gorączka u dziecka zawsze jest przyczyną niepokoju u opiekunów. Na szczęście za większość z nich odpowiadają banalne infekcje wirusowe, jednak zawsze warto zachować czujność w przypadku jej obecności. Czym jest tajemniczo brzmiący zespół PFAP? Jakie są jego przyczyny, diagnostyka i leczenie?

  • Dyschezja niemowlęca – przyczyny, objawy, diagnostyka

    Dyschezja, obok kolki jelitowej, zaparć, nadmiaru gazów oraz ulewania, jest najczęstszą przyczyną problemów z brzuszkiem u noworodków i niemowląt. O ile pojęcia kolki czy ulewania są doskonale znane rodzicom maluszków, „medycznie” brzmiący termin „dyschezja” budzi niepokój. Czy słusznie? Czym jest dyschezja jelitowa? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij