Jak skutecznie się komunikować?
Ewa Dudek

Jak skutecznie się komunikować?

Mimo mówienia tym samym językiem, każdy z nas wykorzystuje dwa zasadnicze style komunikowania się.

W teorii komunikacji istnieje wiele modeli komunikowania się. Jeden z najstarszych i jednocześnie najprostszych, to model H. Lasswella. Zgodnie z nim skuteczna komunikacja polega na tym, że nadawca wysyła informację odpowiadającą jego intencjom, a odbiorca bezbłędnie ją odczytuje.

W praktyce porozumiewanie się jest o wiele bardziej skomplikowane, a w jego skład wchodzą  bariery komunikacyjne i tak zwane szumy, których mianem określa się każdą formę zakłócenia czy zniekształcenia, która utrudnia lub uniemożliwia efektywne porozumiewanie. Należą do nich między innymi  hałas, zmęczenie czy niewyraźna artykulacja.

Potocznie komunikację odbieramy jako wymianę słów między osobami. Czy jednak tylko i wyłącznie za pomocą mowy porozumiewamy się z innymi?

Komunikacja werbalna

Komunikacja werbalna opiera się na przekazie słownym. Wykorzystujemy go rozmawiając z drugą osobą, pisząc maile, czytając książki i słuchając radia. Przekaz ten mimo całego bogactwa językowego jest mało precyzyjny, ponieważ jak wiadomo, wypowiadane zdania można interpretować na różne sposoby.

Słowa: „genialny pomysł” - mogą być wypowiadane w sposób sarkastyczny bądź pełen zachwytu. Przekazywany komunikat będzie więc różny, w zależności od intencji nadawcy, mimo użycia się tych samych słów.

Komunikacja niewerbalna

Nie musimy otwierać ust, aby nasze ciała wysyłały otoczeniu różne sygnały, które wyrażają nasze emocje, postawy i nastrój. Warto podkreślić, że dzieje się to bez udziału naszej świadomości, w sposób spontaniczny, np. będąc zdenerwowanymi trzęsą nam się ręce i drży głos.
Rozmówca za pomocą uważnej obserwacji jest w stanie uzyskać cenne informacje na nasz temat, związane m.in. z pewnością siebie, prawdomównością i samopoczuciem.

Dzięki temu mamy możliwość wpływu na proces rozmowy, co umożliwia nam dostosowanie się   do naszego rozmówcy.
Przykładowo, spotykając się z osobą bardzo onieśmieloną, można początkowo zniżyć głos i spowolnić tok mówienia, nie wykonywać gwałtownych gestów, które mogłyby speszyć rozmówcę. Pozwoli to na nawiązanie pierwszego kontaktu i zbudowanie nici porozumienia, na bazie której będziemy następnie rozwijać kontakt.

Do komunikacji niewerbalnej zaliczamy:

  • mimikę  -  nasza twarz wyraża emocje, które przeżywamy
  • pantomimikę – ruchy ciała, tj. skrzyżowanie rąk, podrygiwanie stopą. 
  • stany fizjologiczne – wyrażają one nasz stan emocjonalny. Są to na przykład: drżenie rąk, rumieńce, łzawienie oczu
  • dystans  -  odległość w jakiej stajemy od rozmócy
  • terytorialność - zachowania przestrzenne
  • szybkość mówienia, ton głosu, chrząknięcia
  • chód
  • postawę - to w jaki sposób stoimy czy siedzimy
  • strój i inne elementy wyglądu (np.  makijaż, fryzura, biżuteria, tatuaż)

Bariery komunikacyjne

Zdarza się, że mimo szczerych chęci, nie jesteśmy w stanie porozumieć się z drugim człowiekiem.  Z czym jest to związane? Co przyczynia się do powstawania nieporozumień? Dlaczego czasami interpretujemy komunikat przeciwnie do intencji rozmówcy?
Zjawisko to związane jest z istnieniem barier komunikacyjnych, na które składają się wszystkie czynniki, które utrudniają nam zrozumienie drugiej osoby.

Należą do nich przede wszystkim:

  • Różnice kulturowe – kultura, w jakiej się wychowaliśmy ma ogromny wpływ na sposób, w jaki odczytujemy rzeczywistość. Przykładowo Amerykanie, w sprawach biznesowych, mają tendencję do szybkiego przechodzenia do sedna. Japończycy zaś starają się wcześniej zbudować przyjemną atmosferę, czemu poświęcają nawet kilka dni. Dla nich jest to przejaw szacunku wobec partnera biznesowego, a wszelkie próby przyspieszenia rozmów uznają za wielki nietakt.
  • Utrudnienia percepcyjne – bywa, że przeszkodą w płynnej komunikacji są utrudnienia związane z narządami zmysłów – np. niedowidzenie, głuchota, jąkanie się.
  • Sprzeczność komunikatu werbalnego z niewerbalnym -  z założenia sygnały niewerbalne umożliwiają  rozmówcy dookreślenie treści przekazywanych słowami. Sygnały niewerbalne sprzyjają lepszemu, pełniejszemu zrozumieniu przekazu. Zdarza się jednak, że komunikacja werbalna i niewerbalna nie wspierają się, a sobie nawzajem przeczą. Przykładowo, ktoś nas chwali i jednoczesnie uśmiecha sie cynicznie.
  • Nastawienie do rozmówcy – jeżeli dana osoba wyraża niechęć do budowania kontaktu z daną, to trudno będzie skutecznie się z nią komunikować. 

Skuteczna komunikacja

Bariery komunikacyjne mogą prowadzić do powstania licznych nieporozumień. Istnieje jednak kilka sposobów, które pozwalają nam ich uniknąć.

Przede wszystkim należy zdać sobie sprawę z faktu, że budowanie porozumienia to pracochłonny proces, wymagający obustronnego zainteresowania uczestników dialogu. Dlatego tak ważne jest opanowanie umiejętności aktywnego słuchania, w którego skład wchodzi między innymi parafraza. Polega ona na powtórzeniu własnymi słowami treści, które przekazał nam rozmówca.

Dzięki temu mamy możliwość upewnienia się, że dobrze zrozumieliśmy komunikat, a w rozmówcy budujemy przekonanie, że jesteśmy zainteresowani tym, co mówi.

W budowaniu kontaktu pomocne może się również okazać wejście w specyficzny rytm ciała naszego rozmówcy, dostosowanie się na poziomie niewerbalnym.  Metoda ta, zwana odzwierciedleniem, umożliwia płynne prowadzenie rozmowy

Przykładem osób, które doskonale się do siebie dostrajają są... zakochani. Łatwo zauważyć, że zachowują się oni w bardzo podobny sposób, a jednocześnie, co warto podkreślić, bardzo naturalnie.

Warto jest poświęcić czas na szlifowanie umiejętności, niezbędnych w procesie budowania porozumienia. Pozwolą one na efektywne, a jednocześnie przyjemne komunikowanie się z innymi.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Borderline – czym charakteryzuje się osobowość borderline? Jak leczy się zaburzenia osobowości typu borderline?

    Osobowość borderline, znana także jako osobowość z pogranicza, to zaburzenie charakteryzujące się zmiennym obrazem samego siebie, silnymi wahaniami nastroju oraz bardzo emocjonalnymi związkami interpersonalnymi, które wynikają z silnego strachu przed odrzuceniem lub wręcz przeciwnie – ze strachu przed całkowitym zatracaniem się w drugiej osobie. Przyczyny wykształcania się tego rodzaju zaburzenia osobowości nie zostały dotychczas wystarczająco zbadane, choć uważa się, że odpowiadają za nie pewne czynniki genetyczne. Zaburzenia osobowości typu borderline dotyczą około 2–3% społeczeństwa i występują częściej u kobiet. 

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn najczęściej upatruje się w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Nerwica – leczenie. Jakie są metody walki z zaburzeniami nerwicowymi i jak długo trwa leczenie nerwicy?

    Metodą najczęściej stosowanej w ocenie nerwic jest psychoterapia, mająca na celu zrozumienie zastosowania opcji i modyfikację zachowania. W wymaganym stosowaniu lękowym należy zastosować leczenie farmakologiczne, przeważnie stosować leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak długo trwa leczenie nerwicy? Czy jesteś lekarzem, gdy zauważysz u siebie objawy towarzyszące nerwicom? 

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij