Dzieci w szkole uczą się z nauczycielką przy pomocy globusu
Ewelina Sochacka

Z nowego badania wynika, że każdy kolejny rok edukacji wydłuża średnią długość życia

Badanie norweskich naukowców ujawnia bezpośrednią korelację między czasem trwania edukacji a średnią długością życia – dostrzeżono, że każdy kolejny rok nauki może zmniejszyć ryzyko zgonu o około 2%.

  1. Edukacja sposobem na długowieczność?
  2. Edukacja a inne czynniki zdrowotne
  3. Śmiertelność na świecie – statystyki

Edukacja sposobem na długowieczność?

Pozytywny wpływ edukacji na zmniejszenie umieralności dorosłych był już znany naukowcom, jednak do tej pory nie zbadano, w jak dużym stopniu kolejne lata nauki mogą obniżyć śmiertelność (niezależnie od przyczyny zgonu). Teraz naukowcy z Norwegian University of Science and Technology w Trondheim postanowili to zbadać. Wyniki nowego badania opublikowanego w czasopiśmie naukowym „The Lancet Public Health” pokazują, że każdy rok edukacji może zmniejszyć ryzyko śmiertelności o około 2%. Oznacza to, że w przypadku osób, które ukończyły sześć klas szkoły podstawowej, ryzyko śmierci jest średnio o 13% niższe. Po ukończeniu szkoły średniej ryzyko śmierci spada z kolei o prawie 25%, a 18 lat nauki zmniejsza je o 34%. Norwescy naukowcy obserwowali wpływ edukacji na ryzyko śmiertelności w poszczególnych grupach wiekowych: 18–49 lat, 50–59 lat, 60–69 lat oraz 70 lat i więcej (np. u osób w wieku 18–49 lat śmiertelność po roku nauki szkolnej spadła o 2,9%).

Badanie miało charakter przeglądu systematycznego i metaanalizy. Wykorzystano w nim dane zebrane z ponad 600 opublikowanych artykułów pochodzących z różnych baz: PubMed, Web of Science, Scopus, EMBASE, Global Health (CAB), EconLit i Sociology Source Ultimate. Analizy te obejmowały 59 krajów. Większość z nich dotyczyła środowisk o wysokich dochodach, co podkreśla potrzebę przeprowadzenia większej liczby badań w krajach o niskich i średnich dochodach (tylko 0,6% obserwacji pochodziło z Afryki Subsaharyjskiej, a żadne nie pochodziły z Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu).

Powiązane produkty

Edukacja a inne czynniki zdrowotne

Skala zmniejszenia śmiertelności osób dorosłych na skutek wydłużenia czasu edukacji jest podobna do ochronnego wpływu zdrowej, dobrze zbilansowanej diety, regularnej aktywności fizycznej oraz unikania szkodliwych czynników ryzyka takich jak palenie papierosów czy picie alkoholu. Na przykład korzyści płynące z 18 lat edukacji można porównać do tych wynikających ze spożywania idealnej ilości warzyw (wg zaleceń WHO należy jeść minimum 400 g owoców i warzyw dziennie w co najmniej 5 porcjach). Autorzy badania zauważają, że niechodzenie do szkoły jest tak szkodliwe, jak picie 5 lub więcej drinków alkoholowych dziennie lub palenie 10 papierosów każdego dnia przez 10 lat.

Co ciekawe, analiza wykazała również, że poprawa długości życia pod wpływem edukacji jest podobna niezależnie od płci oraz poziomu wskaźnika społeczno-demograficznego.

Naukowcy z Norwegian University of Science and Technology zwracają uwagę, że ich badanie podkreśla znaczenie edukacji w wydłużeniu średniej długości życia i stanowi dowód na to, że zwiększone inwestycje w edukację to kluczowa ścieżka do wyrównania długości życia pomiędzy mieszkańcami krajów rozwiniętych i rozwijających się.

Śmiertelność na świecie – statystyki

Liczba zgonów na świecie – niezależnie od ich przyczyny – spada i oczekuje się, że trend ten będzie się utrzymywał. Jednak ogólna śmiertelność wśród dorosłych różni się w zależności od statusu ekonomiczno-społecznego. Główne przyczyny takiego stanu to: różnice w dostępie do opieki zdrowotnej, infrastruktury sanitarno-epidemiologicznej, edukacji zdrowotnej czy wyższe ryzyko chorób zakaźnych i narażenie na inne czynniki szkodliwe dla zdrowia.

Według statystyk WHO najczęstszymi przyczynami zgonów na świecie są choroby niezakaźne (stanowią 44% wszystkich zgonów). Są to: schorzenia układu krążenia (choroba niedokrwienna serca, udar mózgu), układu oddechowego (przewlekła obturacyjna choroba płuc, infekcje dolnych dróg oddechowych) oraz choroby noworodkowe (śmierć dziecka podczas porodu, powikłania porodu przedwczesnego, uraz okołoporodowy, sepsa i inne infekcje noworodków). Co ciekawe, choroba Alzheimera i inne formy demencji w 2019 roku znalazły się na 7. miejscu głównych przyczyn zgonów. Z kolei największy spadek liczby zgonów dotyczy chorób biegunkowych – z ich powodu w 2000 roku zmarło 2,6 miliona osób, a w 2019 roku – 1,5 miliona.

  1. M. Balaj i in., Effects of education on adult mortality: a global systematic review and meta-analysis, „The Lancet Public Health” 2024, DOI:https://doi.org/10.1016/S2468-2667(23)00306-7, [dostęp:] 30.01.2024.
  2. The top 10 causes of death, [online] https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/the-top-10-causes-of-death [dostęp:] 30.01.2024.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • „Ukryte” bakterie jelitowe odpowiadają za zdrowie? Przełomowe badanie może zmienić podejście do probiotykoterapii

    Przełomowe badanie międzynarodowego zespołu naukowego pokazuje, że w ludzkich jelitach funkcjonuje ogromna, dotąd niedostatecznie poznana grupa mikroorganizmów, która może mieć kluczowe znaczenie dla zdrowia. Tak zwane „ukryte” bakterie jelitowe – w szczególności linia CAG-170 – występują w znacznie większej liczbie u osób bez chorób przewlekłych. Odkrycie to sugeruje, że bakterie te mogą stanowić zarówno marker zdrowego mikrobiomu, jak i potencjalny cel przyszłych terapii probiotycznych.

  • Nowe obostrzenia w związku z wycofanym mlekiem dla niemowląt. UE zaostrza kontrole

    Główny Inspektorat Sanitarny poinformował o obowiązujących od 26 lutego 2026 r. nowych, zaostrzonych wymogach importowych dla oleju z kwasem arachidonowym pochodzącego z Chin. Zmiany wynikają z nowego rozporządzenia Komisji Europejskiej modyfikującego zasady kontroli granicznych tego surowca, który jest stosowany m.in. w produkcji preparatów żywieniowych. Nowe wymogi są związane z wcześniejszym stwierdzeniem obecności toksyny cereulidyny w preparatach do początkowego żywienia niemowląt.

  • Dieta niskowęglowodanowa czy niskotłuszczowa – która lepiej chroni serce? Wyniki 30-letnich badań zaskakują

    Od lat w dyskusji na temat zaleceń żywieniowych pojawia się pytanie, czy dla zdrowia serca korzystniejsze jest ograniczanie tłuszczu czy węglowodanów. Nowe wyniki 30-letnich badań sugerują, że ta sporna kwestia nie jest jednoznaczna, a podział diety bazujący tylko na makroskładnikach jest zbyt dużym uproszczeniem. Co więc decyduje o ryzyku chorób sercowo-naczyniowych w największym stopniu? Jakie cechy diety mają kluczowe znaczenie?

  • Szczepionka na HPV chroni przed rakiem nawet po 18 latach od podania. Nowe badania

    Największe dotychczas badanie populacyjne, opublikowane na łamach „The BMJ”, wskazuje, że szczepienie przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) zapewnia trwałą ochronę przed inwazyjnym rakiem szyjki macicy przez co najmniej 18 lat, bez oznak spadku skuteczności. To istotne odkrycie potwierdza rolę szczepień w strategiach eliminacji raka szyjki macicy jako ważnego problemu zdrowia publicznego.

  • Pierwsza szczepionka na COVID-19 i grypę dla osób 50+ z rekomendacją Europejskiej Agencji Leków

    Europejska Agencja Leków (EMA) zarekomendowała dopuszczenie do obrotu pierwszej szczepionki skojarzonej, która w jednej dawce zapewnia ochronę zarówno przed COVID-19, jak i grypą sezonową u osób w wieku 50 lat i starszych. To pierwsze tego typu rozwiązanie w strategii profilaktyki chorób zakaźnych układu oddechowego, które może uprościć programy szczepień i wpłynąć na organizację sezonowych kampanii szczepień w populacji najbardziej narażonej na ciężki przebieg tych infekcji.

  • Wczesne rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej może zmniejszać ryzyko osteoporozy

    Rozpoczęcie menopauzalnej terapii hormonalnej (MHT) wkrótce po wystąpieniu menopauzy może wiązać się z niższym ryzykiem osteoporozy i złamań w późniejszym wieku. Wyniki dużej analizy obejmującej ponad 137 tys. kobiet sugerują, że moment rozpoczęcia terapii, czyli tzw. „okno korzyści”, może mieć istotne znaczenie dla zdrowia kości.

  • Nowa lista leków refundowanych od 1 kwietnia. Jakie terapie obejmie?

    Od 1 kwietnia 2026 r. zacznie obowiązywać nowa lista leków refundowanych ogłoszona przez Ministra Zdrowia. Wprowadza ona kolejne terapie – przede wszystkim w onkologii – a także rozszerza dostęp do leczenia chorób rzadkich i niektórych chorób przewlekłych. Zmiany obejmują zarówno nowe programy lekowe, jak i kontynuację refundacji części dotychczas stosowanych terapii.

  • Leki na cholesterol już po trzydziestce? Nowe podejście do leczenia zaburzeń lipidowych

    Jest nowy standard w profilaktyce chorób sercowo-naczyniowych. Wytyczne opublikowane przez dwa najważniejsze kardiologiczne towarzystwa naukowe w USA wskazują, że działania mające na celu obniżenie poziomu cholesterolu, w tym przyjmowanie statyn, należy rozważać znacznie wcześniej niż dotychczas – nawet u pacjentów po 30. roku życia. Dlaczego eksperci zmienili podejście?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl