Szczepionka na polio
Paulina Kłos-Wojtczak

Zespół post-polio – objawy, przyczyny i leczenie

Zespół post-polio (ang. Post-polio syndrome, PPS) jest odrębną jednostką chorobową pojawiającą się po przejściu w okresie dzieciństwa choroby Heinego-Medina, inaczej ostrego nagminnego porażenia dziecięcego. Na czym polega? Jak go rozpoznać?

Ostre nagminne porażenie dziecięce, czyli choroba Heinego-Medina, nawet w 80% daje niepokojące objawy nawet po 30 latach od zakażenia. Są one tym intensywniejsze, im cięższy był przebieg schorzenia pierwotnego. Zespół post-polio znacznie częściej pojawia się u kobiet niż u mężczyzn. Zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych ICD-10 choroba post-polio oznaczona jest kodem G14.

Co to jest zespół post-polio?

Określenie „zespół post-polio” zostało wprowadzone dopiero pod koniec lat 80. XX wieku. Objawy choroby pojawiają się po upływie od 20 do 40 lat po przebyciu ostrego nagminnego porażenia dziecięcego, choroby polio (inaczej Heinego-Medina), a także porażenia rdzeniowego. Zespół post-polio dotyczy poważnych zaburzeń jednostki ruchowej, a także obejmuje przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego.

Przebieg choroby polio można podzielić na kilka etapów.

  1. Ostre zakażenie wirusem, które powoduje zarówno niedowłady, jak i porażenia mięśniowe.
  2. Częściowa faza powrotu funkcji uprzednio porażonych mięśni.
  3. Stabilizacja neurologiczna – może trwać nawet kilkadziesiąt lat.
  4. Zespół post-polio.

Według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na polio cierpi ok. 20 mln osób na świecie. Z tego ok. 12 mln doświadcza dokuczliwych objawów zespołu post-polio.

Ile czasu musi minąć od zakażenia polio do pojawienia się objawów zespołu post-polio? Szacuje się, że rozwija się on po ok. 20-40 latach. Co ciekawe, liczba pacjentów z post-polio może być znacznie większa niż ze stwardnieniem zanikowym bocznym i rozsianym.

Niestety, rozpoznanie post-polio i leczenie jest znacznie utrudnione. Jest to związane przede wszystkim z różnorodnością objawów, brakiem wiedzy na temat patomechanizmów jego powstawania, a także brakiem odpowiednio czułych i miarodajnych narzędzi diagnostycznych.

Post-polio – przyczyny

Zarówno dokładne przyczyny, jak i przebieg zespołu post-polio nie są do końca poznane. Istnieje jednak kilka teorii. Jedna z nich mówi o możliwości pojawienia się tzw. stresu metabolicznego. Ma to bezpośredni związek z przeciążeniem układu nerwowo-mięśniowego, co nakłada się na naturalny proces starzenia się włókien mięśniowych. Jest to obecnie jedna z najbardziej prawdopodobnych teorii.

Druga hipoteza dotyczy podłoża autoimmunologicznego, o czym mogą świadczyć liczne nacieki zapalne pojawiające się w pobliżu rdzenia kręgowego, a także włókien mięśniowych. W płynie mózgowo-rdzeniowym chorych wykrywa się bowiem liczne przeciwciała skierowane przeciwko wirusowi polio.

Trzecia teoria opowiada się za możliwością reaktywacji wirusa, który wywołał pierwotną chorobę polio – poliomyelitis. Według niej ten patogen przez wiele lat pozostaje w organizmie w stanie uśpienia aż do momentu jego „przebudzenia”. Nie wiadomo jednak, co mogłoby powodować taką reaktywację.

Sprawdź leki i preparaty przeciwwirusowe z oferty DOZ.pl

Powiązane produkty

Post-polio – objawy

Objawy zespołu post-polio są bardzo różnorodne i mało charakterystyczne. Dotyczą one przede wszystkim układu ruchowego. Zalicza się do nich m.in.:

Post-polio – leczenie

Leczenie zespołu post-polio polega jedynie na łagodzeniu objawów. Dobranie właściwej terapii farmakologicznej uzależnione jest jednak od konkretnego przypadku i czynników takich jak ogólny stan zdrowia i wiek pacjenta. Nie mniej ważny jest fakt występowania chorób współistniejących. Celem leczenia zespołu post-polio jest poprawa życia pacjenta.

W zależności od objawów lekarz może zdecydować się na przepisanie np.:

  • leków o działaniu przeciwdepresyjnym,
  • środków przeciwbólowych,
  • preparatów z immunoglobulinami,
  • leków stosowanych w niedowładach mięśni, np. pirydostygminy,
  • leków przeciwdrgawkowych.
Same leki farmakologiczne to nie wszystko. Należy pamiętać o prowadzeniu zdrowego stylu życia. Kluczowe znaczenie ma zachowanie prawidłowej masy ciała, zaprzestanie stosowania używek i alkoholu, zapewnienie odpowiedniej higieny snu i codzienny ruch. Dobre rezultaty dla pacjentów z post-polio daje również rehabilitacja i fizjoterapia.

Warto pamiętać, że polio jest chorobą całkowicie wyeliminowaną ze społeczeństwa (od 2015 roku). Istnieją jednak kraje, gdzie nadal przeprowadza się szczepienia profilaktyczne. W Polsce ostatni przypadek odnotowano w 1984 roku.

  1. E. Matyja, Polio jako choroba przewlekła – od poliomyelitis do zespołu post-polio, „Neurologia po Dyplomie”, nr 5 2019.
  2. E. Matyja, Zespół post-polio. Część I. „Dziedzictwo” zapomnianej choroby wyzwanie dla lekarzy i pacjentów, „Neurologia i Neurochirurgia Polska”, nr 4 2012.
  3. M. Malec-Milewska, Zespół post-polio, „Anestezjologia i Ratownictwo”, nr 7 2013.
  4. J. Poleszak, P. Szabat, M. Szabat i in., Current knowledge about Post-Polio Syndrome (PPS), „Journal of Education, Health and Sport”, nr 9 2019.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij