Zespół Barlowa – przyczyny, objawy i leczenie

Bóle w klatce piersiowej, kołatania serca i omdlenia to objawy mogące świadczyć o chorobie serca. Jedną z przyczyn takich symptomów są zaburzenia pracy zastawek serca – błoniastych przegród oddzielających komory serca od przedsionków i dużych naczyń. Ich nieprawidłowe funkcjonowanie może prowadzić do opisanych objawów, które nazwane zostały zespołem Barlowa.

Co to jest zespół Barlowa?

Zespół Barlowa (zespół wiotkiej zastawki, zespół wypadania płatka zastawki mitralnej) to objawy występujące w sytuacji przemieszczenia płatka zastawki mitralnej do przedsionka serca w czasie skurczu komory. Zastawka mitralna (dwudzielna) to błoniasta przegroda oddzielająca lewy przedsionek serca od lewej komory, składająca się z dwóch płatków. Jej rolą jest zapobieganie cofaniu się krwi do lewego przedsionka w trakcie skurczu komór serca. W zespole Barlowa płatek zastawki jest niesprawny i w trakcie skurczu serca, pod wpływem wysokiego ciśnienia w komorze, krew cofa się do przedsionka.

Zespół Barlowa – objawy

Pacjenci z zespołem Barlowa zgłaszają niespecyficzne objawy, jak np. bóle okolicy sercowej, kołatania serca, zawroty głowy, omdlenia oraz poczucie niepokoju, a nawet nerwicę lękową. Podczas badania fizykalnego pacjenta charakterystycznym symptomem jest klik i/lub szmer skurczowy rozpoznawany podczas osłuchiwania serca. Zmiany osłuchowe nasilają się w pozycji stojącej. W wykonywanych badaniach dodatkowych, jak EKG (zapis czynności elektrycznej serca) czy zdjęciu RTG klatki piersiowej, zazwyczaj nie występują odchylenia. Standardowo wykonywane jest jednak badanie echokardiograficzne (ultrasonograficzne obrazowanie serca) celem uwidocznienia wypadającego płatka zastawki dwudzielnej oraz dokładnej oceny skali niedomykalności zastawki.

Czy zespół Barlowa jest wyleczalny?

Tak, zespół Barlowa jest wyleczalną chorobą. W przypadku łagodnych objawów rokowania są dobre, a pacjenci nie wymagają leczenia. W sytuacji nasilonych objawów i zaburzonej funkcji mięśnia sercowego przeprowadza się operację kardiochirurgiczną lub mało inwazyjny zabieg naprawy zastawki mitralnej.

Zespół Barlowa – leczenie

Leczenie zależy od nasilenia objawów zgłaszanych przez pacjenta oraz wyników badania echokardiograficznego. W przypadku łagodnych objawów pacjenci nie wymagają farmakoterapii ani operacji. Zaleca się normalny tryb życia, uprawianie sportu i kontrolę co 3-5 lat.

W przypadku napadowych kołatań serca i stanów lękowych zaleca się leki doustne, pozwalające na zwolnienie akcji serca i zmniejszenie niepokoju związanego z objawami odczuwanymi przez pacjenta. W przypadku ciężkiej niedomykalności mitralnej – czyli sytuacji, w której niestabilny płatek zastawki prowadzi do poważnych zaburzeń przepływu krwi i obciążenia mięśnia sercowego – można rozważyć dwie metody leczenia. Jedną z nich jest klasyczne leczenie operacyjne, wymagające podłączenia do krążenia pozaustrojowego (np. ECMO) oraz sternotomii (rozcięcia mostka). Mniej inwazyjną metodą jest nowy sposób naprawy zastawki za pomocą implantu wprowadzanego do serca przez duże naczynie krwionośne, np. żyłę udową.