Kobieta w ciąży z baby brain
Arkadiusz Dąbek

Baby brain (pregnezja) – dlaczego kobiety w ciąży miewają zaburzenia pamięci i koncentracji?

Aż 50–80% kobiet w ciąży zgłasza problemy z pamięcią i kłopoty z koncentracją. Tego typu zaburzenia poznawcze są określane jako „baby brain” lub „pregnezja” – choć nie są to oficjalne terminy medyczne, przeprowadzono wiele badań na temat tzw. amnezji ciążowej. Jakie są przyczyny tego stanu według naukowców? Jak sobie radzić, jeśli doświadcza się baby brain?

Czym jest baby brain? Jak się objawia amnezja ciążowa?

Ciąża to wyjątkowy czas w życiu każdej kobiety, pełen sprzecznych emocji. Z jednej strony większość przyszłych mam odczuwa ogromną radość z powodu oczekiwania na narodziny upragnionego potomka, z drugiej zaś towarzyszy im lęk związany z licznymi zmianami, jakie wiążą się z powiększeniem rodziny. Duża część pań spodziewających się dziecka oprócz typowych pierwszych objawów ciąży, takich jak mdłości, wymioty, zmiany nastroju czy częste oddawanie moczu, doświadcza zaburzeń funkcji poznawczych.

Baby brain, inaczej pregnezja, to drobne zaniki pamięci, zaburzenia koncentracji czy trudności z podejmowaniem decyzji pojawiające się u kobiet w ciąży. Ciężarnym mogą również towarzyszyć: ogólne roztargnienie, zanik zdolności do planowania różnych czynności, a także zaburzenia orientacji i równowagi. Przyszła mama, która doświadcza tzw. amnezji ciążowej, bywa zamyślona i nieobecna, nie może się skupić, brakuje jej słów czy zwrotów, aby zbudować wypowiedź.

Przyczyny pregnezji

Naukowcy interesują się obniżeniem funkcji poznawczych u kobiet w ciąży już od pewnego czasu, jednak wyniki badań naukowych dotyczące ich przyczyny są niespójne. Przeglądy dostępnych na ten temat prac wykazały, że u części ciężarnych i świeżo upieczonych mam istotnie obserwuje się problemy z pamięcią, koncentracją i utrzymaniem uwagi, ale mechanizmy te nie są dobrze poznane. Anegdoty o ciążowym roztargnieniu są powszechne i pojawiają się niezależnie od szerokości geograficznej, jednak zjawisko to jest niezwykle trudne do zmierzenia.

Badanie przeprowadzone przez naukowców z Holandii ujawniło mocne dowody na istnienie związku między zmianami hormonalnymi (głównie dotyczącymi steroidowych hormonów płciowych) a zmianami występującymi w ośrodkach mózgu odpowiedzialnych za procesy uwagi, uczenia się i pamięci. Ujawniono, że ciąża prowadzi m.in. do selektywnych zmian organizacji sieci neuronowej, które korelują ze wzrostem stężenia hormonów, przede wszystkim estradiolu w trzecim trymestrze ciąży.

Część badaczy zwraca uwagę na fakt, że w ciąży większość kobiet zmaga się z silnym stresem związanym z dużymi zmianami zachodzącymi w ich życiu, a także z zaburzeniami snu, głównie bezsennością. Niepokój oraz brak snu mogą wpływać na pogorszenie funkcji poznawczych. Osłabia się zdolność uczenia się, podejmowania złożonych decyzji, wydłuża czas reakcji. To z tego powodu, zdaniem niektórych naukowców, przyszłe matki mają kłopoty z pamięcią, planowaniem czy abstrakcyjnym myśleniem.

Powiązane produkty

Metaanaliza badań dotyczących baby brain

Australijscy naukowcy pokusili się o dokonanie przeglądu dostępnych badań (łącznie przeanalizowano ponad 20 losowo wybranych prac), w których skupiano się na znalezieniu przyczyn amnezji ciążowej i wykazano ilościowe zależności między ciążą a zmianami funkcji poznawczych. Badanie objęło 709 ciężarnych i 521 kobiet niebędących w ciąży.

Wykazano, że ogólne funkcjonowanie poznawcze, pamięć oraz funkcje wykonawcze były znacząco zmniejszone u kobiet w trzecim trymestrze ciąży w porównaniu z kobietami z grupy kontrolnej. Autorzy badania podkreślają, że ocena przyczyn oraz wpływu na jakość codziennego funkcjonowania wymagają dalszych badań.

Baby brain a depresja w ciąży i po porodzie

Szacuje się, że depresja dotyka 10-15% kobiet w ciąży oraz 10-20% świeżo upieczonych mam. Jej objawy nierzadko są bagatelizowane przez same ciężarne oraz przez otoczenie i środowisko medyczne (lekarzy, położne). Takie symptomy jak: wahania nastroju, apatia, zmęczenie, nadmierna senność lub bezsenność, brak apetytu lub wręcz przeciwnie – zwiększone łaknienie, nerwowość, trudności z podejmowaniem decyzji czy kłopoty z koncentracją są uznawane za normalne oznaki odmiennego stanu. Tymczasem mogą świadczyć o poważnej chorobie zagrażającej życiu i matki, i jej dziecka.

Depresja ciążowa oraz poporodowa mają wieloczynnikowe podłoże (społeczne, genetyczne, psychiczne), dlatego też określenie jednej przyczyny takich zaburzeń nie jest możliwe. Jeśli drobnym zanikom pamięci, niezdecydowaniu, dezorientacji czy roztargnieniu u kobiet w ciąży lub po porodzie towarzyszą smutek, poczucie winy, niepokój czy też myśli samobójcze, konieczne jest niezwłoczne skonsultowanie się z lekarzem lub psychologiem.

  1. E. Hoekzema, H. van Steenbergena, M. Straathof, Mapping the effects of pregnancy on resting state brain activity, white matter microstructure, neural metabolite concentrations and grey matter architecture, „Nature Communications” 2022, t. 13.
  2. 'Baby brain' is real, scientists confirm, and we may finally know why, Science alert [online] https://www.sciencealert.com/baby-brain-is-real-scientists-confirm-and-we-may-finally-know-why [dostęp:] 22.01.2023.
  3. S. J. Davies, J. A. G. Lum, H. Skouteris i in., Cognitive impairment during pregnancy: a meta-analysis, „The Medical Journal of Australia” 2018, t. 208, nr 1.
  4. D. M. Logan, K. R. Hill, R. Jones i in., How do memory and attention change with pregnancy and childbirth? A controlled longitudinal examination of neuropsychological functioning in pregnant and postpartum women, „Journal of Clinical and Experimental Neuropsychology” 2014, t. 36, nr 5.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ospa alaskańska – pierwsza ofiara śmiertelna. Jak objawia się tajemniczy wirus?

    W Stanach Zjednoczonych odnotowano pierwszy śmiertelny przypadek tzw. ospy alaskańskiej. Wirus ją powodujący – Alaskapox Virus – został zidentyfikowany w 2015 roku i do tej pory powodował łagodnie przebiegające, niegroźne dla zdrowia infekcje. Co wiemy o wirusie alaskańskim? W jaki sposób można się nim zarazić?

  • Tabletka „dzień po” – znamy decyzję Sejmu

    Sejm uchwalił nowelizację Prawa farmaceutycznego. Projekt ustawy zakłada dostępność bez recepty antykoncepcji awaryjnej na bazie octanu uliprystalu (EllaOne) dla osób powyżej 15. roku życia.

  • Saunowanie może pomóc w leczeniu depresji?

    Leczenie depresji w wielu przypadkach jest długotrwałe i wymaga ogromnego wysiłku. Czasami terapię antydepresyjną można wesprzeć technikami niefarmakologicznymi. Naukowcy właśnie udowodnili, że saunowanie lub gorące kąpiele mogą być w tym pomocne. Dlaczego ogrzanie ciała będzie powodowało obniżenie temperatury organizmu i co to ma wspólnego z depresją?

  • Sztuczna inteligencja rozpoznała różnice w mózgach kobiety i mężczyzny

    Czy mózg ma płeć? To pytanie od lat dzieli specjalistów z dziedziny neuronauki na skrajne obozy. Jedni twierdzą, że mózgi kobiet i mężczyzn znacząco różnią się budową, podczas gdy oponenci próbują dowieść, że organy te są niemal identyczne. Najnowsze badanie naukowców z Uniwersytetu Stanforda może położyć kres tym sporom.

  • Długość palca serdecznego świadczy o stanie zdrowia

    Im większy stosunek długości palca serdecznego do wskazującego, tym lepsze wykorzystanie tlenu w organizmie – donoszą naukowcy z Uniwersytetu w Swansea. Taki układ palców jest wynikiem działania testosteronu w okresie płodowym. To kolejne badanie dowodzące, że proporcje między palcem serdecznym a wskazującym mogą świadczyć o stanie zdrowia i kondycji organizmu.

  • Witamina z grupy B może przyczyniać się do chorób serca

    Witamina B3 (niacyna, witamina PP) zwiększa ryzyko chorób układu krążenia. Jeden z jej metabolitów – 4PY – prowadzi do zapalenia naczyń, a wtórnie do miażdżycy. Naukowcy z Cleveland Clinic jako pierwsi opisali ten szlak metaboliczny. Po raz kolejny podważono stosowanie niacyny w profilaktyce chorób układu krążenia.

  • Wirus opryszczki dwukrotnie zwiększa ryzyko demencji

    Przebyte zakażenie wirusem opryszczki pospolitej podwaja ryzyko demencji u dorosłych – wynika z obszernego badania naukowców z Uniwersytetu w Uppsali. To potwierdzenie wcześniejszych badań wskazujących wirus opryszczki jako potencjalny czynnik ryzyka chorób otępiennych.

  • Ogromne ryzyko rozwoju demencji u pacjentów po udarze

    Każdego roku około 15 milionów ludzi na całym świecie doznaje udaru mózgu. Naukowcy z Uniwersytetu McMaster w Kanadzie przeprowadzili badania, na których podstawie udowodnili, że udar zwiększa ryzyko demencji o 80%, nawet po uwzględnieniu innych czynników ryzyka demencji. W którym momencie po udarze ryzyko demencji jest największe?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij