Zdrowa dieta roślinna obniża ryzyko zachorowania na raka jelita grubego

Dieta i styl życia to jedne z głównych czynnik wpływających na rozwój, zahamowanie lub nie dopuszczenie do rozwinięcia się wielu chorób. Prowadzone przez ponad 19 lat badanie wyraźnie pokazuje, że dobroczynny wpływ diety roślinnej może się także przekładać na obniżenie ryzyka wystąpienia raka jelita grubego u mężczyzn.

Rak jelita grubego (RJG) jest jednym z najczęściej występujących nowotworów wśród ludzi na świecie. Ryzyko zachorowania zwiększa nadwaga lub otyłość, palenie tytoniu oraz dieta bogata w czerwone lub przetworzone mięso. Włączenie do diety dużej ilości produktów pełnoziarnistych, świeżych owoców i warzyw może zmniejszyć to ryzyko. Przeprowadzone ostatnio badanie wykazało, że u mężczyzn dieta bogata w zdrową żywność pochodzenia roślinnego wiąże się z niższym ryzykiem zachorowania na raka jelita grubego.

Styl życia a rak jelita grubego

Istnieje wiele czynników związanych ze stylem życia, które wpływają na ryzyko zachorowania na raka jelita grubego.

Czynniki, które mogą zwiększyć ryzyko zachorowania na RJG to:

• dieta uboga w błonnik, owoce i warzywa,
• brak aktywności fizycznej,
• dieta bogata w tłuszcze i czerwone lub przetworzone mięso,
• nadwaga i otyłość,
• palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu.

W kilku badaniach naukowych poddano analizie związek między dietą a rakiem jelita grubego. Stwierdzono, że typowa tzw. zachodnia dieta – bogata w tłuszcze, czerwone mięso i przetworzone produkty mięsneo – zwiększa ryzyko zachorowania na RJG. Z kolei ograniczenie spożywania tego typu pokarmów i zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego wiąże się z jego zmniejszeniem. Żywność pochodzenia roślinnego (przede wszystkim ta nieprzetworzona) jest zwykle bogata w błonnik pokarmowy.

Jak wyglądało to badanie?

Grupa badana obejmowała 79 952 mężczyzn i 93 475 kobiet, których obserwowano przez ponad 19 lat. Wszyscy uczestnicy w momencie rejestracji byli w wieku od 45 do 75 lat. Na początku badania naukowcy ocenili zwykłą dietę uczestników za pomocą kwestionariusza. Badani musieli zgłosić, jak często i ile jedli z ponad 180 różnych produktów spożywczych, a także napojów. Wybrali spośród czterech opcji: wielkości porcji i częstotliwości ich spożywania. Skala obejmowała odpowiedzi w zakresie od „nigdy” do „czterech razy dziennie”. Na podstawie odpowiedzi naukowcy obliczyli dzienne spożycie energii i składników odżywczych, a następnie obliczyli trzy wskaźniki diety opartej na roślinach — ogólną , zdrową i niezdrową. Naukowcy zdefiniowali produkty pełnoziarniste, owoce, warzywa, oleje roślinne, orzechy, rośliny strączkowe, herbatę i kawę jako zdrową żywność pochodzenia roślinnego. Mniej zdrowa żywność pochodzenia roślinnego obejmowała rafinowane zboża, soki owocowe, ziemniaki i cukry dodane. Aby osiągnąć wysoki wynik (czyli, aby uznano, że jego dieta jest zdrowa), uczestnicy musieli wykazać wysokie spożycie zdrowej żywności pochodzenia roślinnego i niskie spożycie mniej zdrowej żywności pochodzenia roślinnego.

Ryzyko zmniejszone u niektórych mężczyzn

Ogólnie rzecz ujmując, diety roślinne, szczególnie zdrowe diety roślinne, wiązały się ze zmniejszonym ryzykiem raka jelita grubego u mężczyzn. Zależności tej nie zaobserwowano jednak u kobiet. Niezdrowe diety roślinne nie wydają się zmniejszać ryzyka. W przypadku zdrowych diet roślinnych powiązanie było silniejsze u Amerykanów pochodzenia japońskiego, rdzennych Hawajczyków i białych mężczyzn niż u mężczyzn z innych grup biorących udział w badaniu. Naukowcy sugerują, że korzyści z diet roślinnych mogą się różnić w zależności od płci, rasy i pochodzenia etnicznego oraz anatomicznej części guza jelita.

Zdrowe odżywianie to podstawa

To badanie dodaje coraz więcej dowodów na to, że dieta i styl życia odgrywają kluczową rolę w ryzyku zachorowania na raka. Spożywanie dobrze zbilansowanej diety może pomóc w utrzymaniu prawidłowej masy ciała, co zmniejsza ryzyko zachorowania na raka. Rzucenie palenia, ograniczenie alkoholu i przebywanie na słońcu to inne ważne sposoby na zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka. Jedno z badań sugeruje, że do 35% nowotworów jest związanych z dietą. A dieta może znacznie wpłynąć na ryzyko raka jelita grubego.