Bakterie Vibrio vulnificus są obecne w Bałtyku.
Marta Pietroń

Przecinkowce – jak dochodzi do zakażenia mięsożernymi bakteriami Vibrio? Objawy i leczenie wibriozy

Bakterie Vibrio, znane również jako mięsożerne bakterie, należą do rodziny przecinkowców. Choć głównie występują w ciepłych wodach, to od kilku lat pojawiają się także w polskim morzu. Infekcje i dolegliwości, które wywołują, na ogół nie są zagrożeniem dla zdrowia. Jednak w najcięższych przypadkach powiązanych z czynnikami ryzyka mogą prowadzić do śmierci. Jakie zatem są objawy zakażenia bakteriami Vibrio? Jak wygląda leczenie wibriozy?


  1. Przecinkowce – co to za bakterie? Gdzie można je spotkać?
  2. Jak można się zakazić bakteriami Vibrio?
  3. Objawy zakażenia bakteriami Vibrio
  4. Leczenie wibriozy
  5. Przecinkowce – profilaktyka 

Przecinkowce, czyli bakterie Vibrio, są jedną z przyczyn zamykania polskich plaż w okresie wakacyjnym. Kontakt uszkodzonej skóry z nimi nie jest jedyną drogą zakażenia. Ryzyko istnieje również podczas spożywania surowych lub źle przyrządzonych owoców morza. Czym to grozi?

Przecinkowce – co to za bakterie? Gdzie można je spotkać?

Przecinkowce to rodzaj bakterii gram-ujemnych. Wybarwiają się na czerwono w barwieniu metodą Grama, co wynika z różnic w budowie ściany komórkowej bakterii. Zaliczane są do rodziny Vibrionaceae. Swoją nazwę zawdzięczają kształtowi zakrzywionej pałeczki przypominającej przecinek. Ruch umożliwia im występująca biegunowo pojedyncza rzęska.

Wyróżnia się kilkadziesiąt gatunków przecinkowców, z czego niektóre z nich są wyjątkowo niebezpieczne dla człowieka. Najistotniejsze z punktu widzenia chorobotwórczego dla ludzi są:

  • bakterie Vibrio cholerae (przecinkowiec cholery) będące czynnikiem etiologicznym cholery,
  • bakterie Vibrio parahaemolyticus wywołujące ostre zapalenie przewodu pokarmowego,
  • bakterie Vibrio vulnificus odpowiedzialne za zapalenia tkanek miękkich oraz sepsę (posocznicę).

Bakterie Vibrio naturalnie występują w środowisku wodnym na całym świecie. Tolerują zasolenie wody oraz temperaturę od 10 do 30°C, co sprawia, że można je spotkać zarówno w morzach, jak i ujściach rzek oraz stawach. Do tej pory przecinkowce spotykane były w ciepłych wodach strefy tropikalnej, jednak od paru lat pojawiają się również w Bałtyku, pomimo iż jest on chłodnym morzem. To efekt ocieplania się Bałtyku i tym samym zmniejszania zasolenia, przez co jego wody stają się idealnym środowiskiem do rozwoju i bytowania bakterii Vibrio.

Bakterie Vibrio vulnificus - wizualizacja

Jak można się zakazić bakteriami Vibrio?

Do zakażenia przecinkowcami dochodzi na skutek:

  • spożycia skażonych owoców morza – zwłaszcza surowych lub niewłaściwie przyrządzonych ostryg, ale również krewetek lub krabów;
  • kontaktu ze skorupiakiem, który jest nosicielem bakterii Vibrio;
  • kontaktu uszkodzonej skóry ze skażoną wodą;
  • połknięcia skażonej wody.

Jak dochodzi do zakażenia bakteriami Vibrio?

U osób zdrowych bakterie Vibrio nie stanowią większego zagrożenia, natomiast w grupach ryzyka jest ona wysoce niebezpieczna, a nawet zagrażająca życiu.

Czynnikami ryzyka zakażenia przecinkowcami są:

  • wiek – narażone są zwłaszcza osoby starsze, dzieci i niemowlęta;
  • osłabiony układ odpornościowy;
  • podwyższony poziom żelaza w surowicy, wynikający z przewlekłych schorzeń wątroby (marskość wątroby, wirusowe zapalenie wątroby);
  • choroby przewlekłe: cukrzyca, choroby serca;
  • zakażenie wirusem HIV, choroba AIDS;
  • używki: alkohol, narkotyki, papierosy.

Wiadomo również, że do zakażenia przecinkowcami o wiele częściej dochodzi u mężczyzn, których średni wiek przekracza 50 lat.

Dlaczego nie należy bagatelizować ryzyka zakażenia bakteriami Vibrio? Jak się okazuje, odpowiadają one za 95% zgonów związanych z owocami morza na terenie Stanów Zjednoczonych. To sprawia, że mają najwyższy wskaźnik śmiertelności spośród wszystkich patogenów przenoszonych z żywnością. Jeśli dojdzie do wystąpienia sepsy, wskaźnik śmiertelności dla przecinkowców jest podobny jak w przypadku dżumy, wąglika czy gorączki Ebola.

Powiązane produkty

Objawy zakażenia bakteriami Vibrio

Pierwsze objawy zakażenia bakteriami Vibrio pojawiają się zazwyczaj po 24h od momentu spożycia zainfekowanego pokarmu (po spożyciu surowych ostryg może być to zaledwie 7h) lub wypicia skażonej wody. Główne symptomy występują ze strony układu pokarmowego, są to: ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka. Towarzyszyć mogą im ból głowy, gorączka czy dreszcze.

Objawy skórne zakażenia – ból, obrzęk, rumień – występują, gdy do zakażenia doszło w wyniku kontaktu uszkodzonej skóry ze skażoną wodą lub skorupiakiem. W najcięższych przypadkach dochodzi do bardzo szybkiego powiększenia rumienia, pojawienia się pęcherzy krwotocznych, które ostatecznie przekształcają się w zmiany martwicze. Odpowiedzialne są za to silnie działające toksyny i enzymy przecinkowców. Dochodzi do zniszczenia tkanki, dlatego bakteria Vibrio potocznie nazywana jest mięsożerną.

Najcięższą postacią zakażenia przecinkowcami jest sepsa (posocznicza), która w bardzo wielu przypadkach prowadzi do śmierci osoby zakażonej.

Leczenie wibriozy

Wibriozy to wszystkie zakażenia wywołane bakteriami z rodzaju Vibrio, poza szczepem odpowiedzialnym za rozwój cholery. Kiedyś nazwa ta stosowana była tylko w odniesieniu do zakażeń obejmujących zwierzęta, natomiast obecnie obejmuje ona również infekcje u ludzi.

Większość wibrioz nie stanowi zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego – symptomy są łagodne, a leczenie ma charakter objawowy. 

W przypadku dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego zaleca się nawadnianie organizmu poprzez stosowanie elektrolitów do picia. Powstałe lub istniejące zranienia należy regularnie przemywać, dezynfekować oraz zmieniać opatrunki.

Cięższy przebieg zakażenia wymaga natychmiastowego leczenia za pomocą antybiotyków, ponieważ enzymy i toksyny bakterii działają bardzo szybko, niszcząc tkanki. Jeśli dojdzie do powstania martwicy, wskazane jest chirurgiczne i jak najszybsze jej usunięcie. 

Najcięższym przypadkiem martwicy wywołanej bakteriami Vibrio jest martwicze zapalenie powięzi będące ostrym zakażeniem podskórnej tkanki łącznej. 

Przecinkowce – profilaktyka 

Powszechność występowania przecinkowców w środowiskach wodnych sprawia, że dość trudno jest się ustrzec przed kontaktem z nimi. Najlepszą formą ochrony zatem będzie profilaktyka, która w przypadku bakterii Vibrio polega przede wszystkim na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny oraz prawidłowym spożywaniu i przygotowaniu owoców morza.

Jeśli na skórze widoczne są zranienia lub otarcia, warto przed wejściem do wody zabezpieczyć je opatrunkiem, a po skończonej kąpieli dokładnie umyć dłonie wodą z mydłem.

Nie należy połykać wody morskiej ani używać jej do celów spożywczych, w tym do picia czy mycia owoców lub warzyw. Zwiększoną czujność i higienę powinno zachować się, gdy do zranienia doszło podczas kąpieli lub przygotowywania surowych owoców morza. Działania profilaktycznie obejmują również unikanie spożywania surowych oraz niedogotowanych owoców morza.

Jeśli po kąpieli w wodzie lub po spożyciu owoców morza wystąpiły niepokojące objawy, należy jak najszybciej zgłosić się do lekarza.
  1. M. Bulanda, S. Szostek, Podstawy mikrobiologii i epidemiologii szpitalnej, Wydawnictwo PZWL, Warszawa 2020.
  2. T. Wołkowicz, R. Gierczyński, Wibriozy – zwięzłe kompendium wiedzy dla społeczeństwa i pracowników ochrony zdrowia, Narodowy Instyt Zdrowia Publicznego, Warszawa 2019.
  3. M. K. Jones, J. D. Oliver, Vibrio vulnificus: disease and pathogenesis, „Infection and Immunity”, nr 77 (5) 2009.
  4. D. A. Linkous, J. D. Oliver, Pathogenesis of Vibrio vulnificus, „FEMS Microbiology Letters”, nr 174 (2) 1999.
  5. C. Baker-Austin, J. D. Oliver, Vibrio vulnificus: new insights into a deadly opportunistic pathogen, „Environmental Microbiology”, nr 20 (2) 2017.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij