Bakteria Legionella przyczyną ciężkiej choroby płuc – WHO ostrzega

Nowe przypadki zapalenia płuc o nieznanym pochodzeniu wzbudziły ostatnio w Argentynie znaczny niepokój. Wielu obawiało się powtórki z ostatniej pandemii COVID-19. Naukowcom udało się ustalić pochodzenie choroby, okazało się, że to występujący już w przeszłości patogen.

Zidentyfikowano źródło śmiertelnego zapalenia płuc w Argentynie – to Legionella, czyli Gram-ujemna bakteria mogąca wywoływać ciężkie infekcje układu oddechowego. Zakażenia spowodowane tym patogenem zdarzają się na całym świecie, również w Polsce i mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego, dlatego też WHO apeluje o zachowanie czujności.

Tajemnicza bakteria w Argentynie?

Na początku września 2022 roku w mieście San Miguel de Tucumán w Argentynie zgłoszono kilkanaście przypadków ciężkiego zapalenia płuc, kilka z nich zakończyło się zgonami chorych. Tajemnicze zachorowania wzbudziły wiele niepokoju, były początkowo trudne do zidentyfikowania – wstępne testy przeprowadzone w lokalnym laboratorium dały wynik negatywny pod kątem obecności wirusów układu oddechowego (w tym SARS-CoV-2) oraz czynników bakteryjnych i grzybiczych.

Wątpliwości rozwiały dokładniejsze badania, które ujawniły, że cztery próbki, w tym próbki krwi, popłuczyn oskrzelowo-pęcherzykowych i tkanek pobranych od pacjentów, wykazały pozytywny wynik testu na obecność bakterii o nazwie Legionella. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zwróciła uwagę, że w obecnej sytuacji konieczne jest monitorowanie wszystkich przypadków oraz poszukiwanie źródeł infekcji, aby zapobiec ewentualnemu wybuchowi epidemii.

Różne oblicza legionellozy

Choć Legionella spp. jest znana od lat 70. XX wieku (jej odkrycie miało związek z epidemią nietypowego zapalenia płuc wśród uczestników konwentu Legionu Amerykańskiego zorganizowanego w 1976 roku w Filadelfii), to fakt, że termin ten obejmuje 45 gatunków bakterii i 64 grupy serologiczne wywołujące różne rodzaje zakażeń pneumonicznych i niepneumonicznych, utrudnia rozpoznanie i leczenie takich infekcji. Legionelloza może różne nasilenie, od łagodnego do ciężkiego, a nawet śmiertelnego. Najczęściej występującymi typami są choroba legionistów oraz gorączka Pontiac.

Choroba legionistów to forma płucna legionellozy, będąca przyczyną pozaszpitalnego i szpitalnego poważnego zapalenia płuc. Może ona powodować wybuchy epidemii będące zagrożeniem dla zdrowia publicznego. Rozprzestrzenia się poprzez wdychanie aerozolu wodnego (Legionella występuje w wodach śródlądowych, powierzchniowych i gruntowych), okres inkubacji to 2-10 dni. Śmiertelność w przypadku zakażenia może sięgać od 5 do 10% u chorych prawidłowo leczonych do nawet 40–80% u nieleczonych pacjentów z obniżoną odpornością. Gorączka Pontiac przebiega nieco łagodniej, a okres inkubacji wynosi od 5 godzin do 3 dni. Nie jest ona przyczyną zgonów.

Legionella – objawy zakażenia. Legionelloza w Polsce

W 2019 roku w Polsce odnotowano blisko 90 przypadków zakażenia Legionellą. To niedużo, jednak uważa się, że przyczyną rozpoznawania niewielkiej ilości zakażeń jest mała liczba wykonywanych badań laboratoryjnych w tym kierunku. Choroba najczęściej występuje u osób starszych oraz z osłabioną odpornością. Każdy przypadek musi zostać zgłoszony, aby odpowiednie instytucje mogły prowadzić nadzór epidemiologiczny.

Objawy legionellozy obejmują:

• gorączkę,
• kaszel,
• bóle głowy,
• bóle mięśni,
• utratę apetytu,
• osłabienie,
• zaburzenia oddychania,
• wymioty, nudności, biegunkę,
• zaburzenia świadomości.

W ciężkich przypadkach choroby legionistów mogą wystąpić także: niewydolność oddechowa, niewydolność nerek, splątanie, hiponatremia (niskie stężenie sodu we krwi), wstrząs septyczny.