Stłuszczenie trzustki – przyczyny, objawy, czy jest groźne?
Julia Lisowska

Stłuszczenie trzustki – przyczyny, objawy, czy jest groźne?

Stłuszczenie trzustki jest zdecydowanie rzadszym zjawiskiem niż stłuszczenie wątroby czy serca. W ostatnim czasie rośnie liczba przypadków i jest silnie związana z wysokim wskaźnikiem masy ciała BMI (w tym stwierdzona nadwaga i otyłość), które na ten moment stwierdzane są u 20–30 proc. społeczeństwa. Problem należy identyfikować w jak najkrótszym czasie, gdyż nieleczona otłuszczona trzustka może mieć poważne konsekwencje metaboliczne oraz kliniczne.

Czym jest stłuszczenie trzustki?

Otłuszczenie trzustki (z ang. pancreatic steatosis) polega na odkładaniu się komórek tłuszczu w jej miąższu, któremu bardzo często towarzyszy wzrost stężenie trójglicerydów (TG) we krwi. Cząsteczki te negatywnie oddziałują na narząd poprzez tak zwaną lipotoksyczność, co skutkuje upośledzeniem funkcji zewnątrz- i wewnątrzwydzielniczej trzustki. Etiologia tego schorzenia jest wieloczynnikowa i niejednoznaczna. W ostatnim czasie utworzono na wzór niealkoholowej choroby stłuszczeniowej wątroby (NAFLD) termin niealkoholowej choroby otłuszczeniowej trzustki (nonalcoholic fatty pancreas disease, NAFPD), co sugeruje, że główną przyczyną odkładania się komórek tłuszczowych w miąższu trzustki może być otyłość wraz z innymi składowymi zespołu metabolicznego  cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, duża ilość TG lub niski poziom HDL.

Lipomatoza trzustki

Występowanie tłuszczu w organach wewnętrznych w niewielkich ilościach jest zjawiskiem fizjologicznym występującym u zdrowych osób. Jednakże niektóre czynniki predysponują do wystąpienia patologicznego zjawiska zwanego lipomatozą trzustki i należy do nich starszy wiek, otyłość, zespół metaboliczny, zaburzenia hormonalne, AIDS, niektóre leki i choroby genetyczne jak np. mukowiscydoza czy zespół Shwachmana i Diamonda.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że z racji wspólnej patofizjologii, często mamy do czynienia z współwystępowaniem stłuszczenia trzustki i wątroby, a czasem nawet innych organów.

Powiązane produkty

Stłuszczona trzustka – jakie daje objawy?

Trzustka stłuszczona nie daje żadnych charakterystycznych symptomów, pacjenci nie zgłaszają dokuczliwych objawów, w tym typowych bólów trzustkowych (okolica nadbrzusza nie boli), a o chorobie dowiadują się przypadkowo przy rutynowych badaniach wykonywanych z innych przyczyn.

Mimo tego, że stan ten nie jest bezpośrednim zagrożeniem życia, należy pamiętać, że proces lipomatozy postępuje i z czasem pacjent może zacząć odczuwać dolegliwości. Duża ilość odłożonego tłuszczu w narządzie może spowodować dekompensację fizjologicznych procesów regulowanych przez trzustkę m.in problemy z trawieniem objawiające się tłuszczową biegunką lub hiperglikemia spowodowana rozwijająca się cukrzycą typu II.

Stłuszczenie trzustki – jakie badania wykonać?

Powszechnie dostępne badania takie jak tomografia komputerowa (TK) czy ultrasonografia jamy brzusznej (USG) zwykle umożliwiają ocenę stanu morfologicznego miąższu trzustki i stopnia stłuszczenia organu. W badaniu USG można dostrzec obszar hiperechogeniczny (jaśniejszy niż pozostała część zdrowego narządu), który jest zbliżony do echogeniczności tłuszczu trzewnego.

W bardziej specjalistycznych ośrodkach często wykonuje się także badanie ultrasonografii endoskopowej (EUS), które jest dokładniejsze niż standardowe USG, pozwala lepiej uwidocznić trzustkę i dokładniej ocenić zmiany narządowe.

Dowiedz się jak różnicować zapalanie trzustki od stłuszczenia tego narządu.

Kolejny badaniem wykorzystywanym w diagnostyce jest tomografia komputerowa, która daje możliwość zobrazowania zmian stłuszczeniowych nie tylko w trzustce, ale także w sąsiednich strukturach. W przeciwieństwie do ultrasonografii, gdzie występuje trzustka hyperechogenna, w tomografii komputerowej te same zmiany prezentują się w postaci obszarów hipodensyjnych (ciemniejszych niż otoczenie).

Zastosowanie mają również inne badania takie jak rezonans magnetyczny (MRI) czy badanie histologiczne, natomiast z racji wysokich kosztów i mniejszej dostępności są wykonywane znacznie rzadziej lub w niepewnych przypadkach.

Dodatkowych informacji mogą dostarczyć także badania laboratoryjne. Lekarz z reguły zleca panel podstawowych testów diagnostycznych takich jak morfologia, glikemia, cholesterol całkowity, parametry nerkowe oraz bardziej szczegółowe badania oceniające pracę trzustki, czyli pomiar stężenia enzymów trzustkowych – lipazy i amylazy. Czasami konieczne bywa wykonanie badań genetycznych w kierunku chorób dziedzicznych oraz markerów nowotworowych.

Jak leczyć stłuszczoną trzustkę, jakie leki się stosuje?

Większość przypadków stłuszczonej trzustki nie jest groźnych, zmiany są odwracalne i nie pozostawiają trwałych następstw jeśli odpowiednio wcześnie wdroży się interwencję leczniczą. Należy zacząć przede wszystkim od zmniejszenia masy ciała i utrzymywania jej w granicy normy (BMI <25kg/m2) oraz stosowania się do zasad zdrowego stylu życia. Pomoże to nie tylko w redukcji nadmiernej tkanki tłuszczowej, ale posłuży także w profilaktyce chorób krążenia, nowotworów i wielu innych. Wspomagająco pod nadzorem lekarza można rozważyć przyjmowanie leków zawierających pankreatynę, czyli wyciąg z trzustek wieprzowych zawierający enzymy trawienne – lipazę, amylazę i proteazy.

Dieta na stłuszczenie trzustki – co jeść?

Oznacza dietę lekkostrawną i jest podstawową metodą leczenia chorej trzustki. Charakteryzuje się niską zawartością węglowodanów prostych (słodyczy, jedzenia przetworzonego, napojów gazowanych). Należy spożywać pieczywo pszenne, kefiry, jogurty, cielęcinę, indyka oraz stosować oleje roślinne. Ponadto należy unikać alkoholu i palenia papierosów.

W przypadku gdy dojdzie do zaawansowanych powikłań funkcji narządu konieczne jest wdrożenie terapii substytucyjnej enzymami trzustkowymi w postaci kapsułek oraz insulinoterapii w momencie rozwijającej cukrzycy.

Czy wiesz jak prawidłowo się odżywiać w chorobach trzustki? sprawdź zalecenia diety trzustkowej.

Stłuszczenie trzustki – powikłania, skutki

Warto wspomnieć, że pomimo tego, że nie jest to groźna choroba, w niektórych przypadkach mogą rozwinąć się poważne powikłania. Otłuszczenia trzustki nie należy bagatelizować, ponieważ (oprócz wyżej wspomnianych problemów trawiennych i hiperglikemii) może rozwinąć się ostre zapalenie narządu, a nawet rak gruczołowy trzustki.

1.    Stasiak M. Stłuszczenie trzustki – etiologia, diagnostyka oraz rola w patogenezie zapaleń i raka trzustki, Postępy Nauk Medycznych, t. XXVIII, nr 8B, 2015.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij