Wyrzynający się ząb mądrości widoczny w jamie ustnej
Barbara Chmielewska

Zatrzymanie zęba – przyczyny, objawy, leczenie

Zęby zatrzymane to problem, który spotyka wielu pacjentów i dotyczy między innymi – chociaż nie wyłącznie – procesu wyrzynania „ósemek". Kiedy mówimy, że ząb jest zatrzymany? Jak postępować w takim przypadku? Czy należy usuwać zatrzymane zęby?

Co to jest ząb zatrzymany?

Ząb zatrzymany to ząb z całkowicie uformowanym korzeniem (w pełni wykształcony), który nie uległ wyrznięciu i nadal pozostaje w kości. O zatrzymaniu mówimy wtedy, gdy minęły co najmniej 2 lata od prawidłowego terminu wyrzynania danej grupy zębów. Zatrzymanie w kości może być całkowite lub częściowe. W pierwszym wypadku ząb w całości otoczony jest kością. W drugim natomiast w jakimś stopniu przebił blaszkę kostną, ale nadal pozostaje przykryty błoną śluzową.

Najczęściej zatrzymaniu ulegają zęby trzecie trzonowe (ósemki), górne kły (trójki), siekacze górne przyśrodkowe (jedynki) i drugie dolne przedtrzonowce (piątki). Jednak problem może dotyczyć każdego zęba.

Ząb zatrzymany - przyczyny

Przyczyny zatrzymania mogą być związane z samym zębem. Ząb stały może być nieprawidłowo ułożony w kości np. wskutek urazu doznanego w okresie uzębienia mlecznego. Może mieć nietypową budowę korony bądź inną nieprawidłowość budowy, np. koronę zagiętą pod kątem w stosunku do korzenia. Często przyczyny zatrzymania tkwią w kości otaczającej ząb  brakuje miejsca w łuku zębowym, jest ono zajęte przez przetrwały ząb mleczny, w kości znajdują się zmiany patologiczne (np. torbiel) lub też ząb dodatkowy blokujący drogę wyrzynania danego zęba. Tych przyczyn może być o wiele więcej. Niektóre zaburzenia ogólnoustrojowe i zespoły genetyczne sprzyjają retencji zębów.

Polecane dla Ciebie

Zatrzymana ósemka

Według piśmiennictwa, trzecie zęby trzonowe posiada 50-80 proc. ludności. Ze względu na ich dużą zmienność budowy i lokalizację w łuku zębowym, często ulegają one zatrzymaniu. Zawiązki ósemek powstają ok. 5 roku życia. Na zdjęciu rentgenowskim widoczne są 3-4 lata później. Sam proces wyrzynania zębów rozpoczyna się ok. 18 roku życia i u ok. 50 procent pacjentów generuje problemy. Niezwykle trudno jest też przewidzieć czy w ogóle i kiedy ząb zajmie swoje miejsce docelowe. Niektóre cechy, np. nachylenie mezjalne zęba (w stronę zęba poprzedzającego) stanowią niekorzystny czynnik prognostyczny.

Objawy zatrzymanego zęba

Zatrzymane ósemki mogą generować różne problemy. W przypadku zatrzymana częściowego, pomiędzy koroną zęba a błoną śluzową powstaje przestrzeń, w której łatwo gromadzą się resztki pokarmowe. Jest ona niezwykle trudna do oczyszczania, co sprzyja namnażaniu się bakterii i powstawania stanu zapalnego (zapalenie okołokoronowe). W takich warunkach łatwo dochodzi też do rozwoju próchnicy. Jeśli dodatkowo położenie zęba mądrości w łuku jest nieprawidłowe, mogą pojawić się dodatkowe problemy, jak próchnica zęba sąsiedniego czy niszczenie jego korzenia (resorpcja zewnętrzna). Trzecie trzonowce mogą też powodować powstawanie stłoczeń w obrębie zębów przednich oraz torbieli i nowotworów zębopochodnych.

Podstawowym i oczywistym objawem zatrzymania siekaczy i kłów jest przede wszystkim brak zęba we właściwym dla niego czasie. Niepokój powinny wzbudzić m.in. obecność przetrwałego zęba mlecznego, obecność zęba po drugiej stronie powyżej 6 miesięcy czy stłoczenia zębów.

Sprawdź, jakie leki na ból zęba znajdziesz na DOZ.pl

Badania i diagnostyka zębów zatrzymanych

Brak zęba w łuku powinien skłonić do rozpoczęcia postępowania diagnostycznego. Konieczne jest przeprowadzenie wnikliwego wywiadu lekarskiego, badania pacjenta i wykonanie diagnostyki radiologicznej. O rodzaju diagnostyki decyduje lekarz, w zależności od potrzeb. Zazwyczaj konieczne będzie wykonanie zdjęcia pantomograficznego i tomografii wiązki stożkowej. Dopiero wówczas możliwe jest podjęcie decyzji o tym, jaki rodzaj terapii będzie najlepszy i omówienie jej z pacjentem.

Dowiedz się, jak radzić sobie w przypadku wad zgryzu.

Leczenie zatrzymanej ósemki

Czy zatrzymane ósemki trzeba usuwać? Jak dotąd nie ma jednego słusznego algorytmu postępowania z zębami mądrości. Sama obecność trzecich trzonowców nie jest wskazaniem do ekstrakcji. Jednak mogą one być usuwane ze względów profilaktycznych i leczniczych. Wśród wskazań bezwzględnych do usuwania zatrzymanych zębów mądrości są m.in. jeden lub kilka epizodów zapaleń okołokoronowych, próchnica i jej następstwa, resorpcja zewnętrzna.

Ósemki mogą być usuwane profilaktycznie na etapie zawiązka zęba. Korona zęba ukształtowana jest w pełni ok. 14 roku życia, zaś rozwój korzeni kończy się około 20-21 roku życia. Zabieg przeprowadza się pomiędzy 9-14 rokiem życia w żuchwie i ok. 16 roku życia w szczęce. Takie postępowanie ma na celu zapobiec powikłaniom związanym z wyrzynaniem zębów, a sam zabieg jest łatwiejszy i stwarza mniejsze ryzyko powikłań niż ekstrakcje w późniejszym wieku.

Leczenie zatrzymanych kłów i siekaczy

W przypadku zatrzymanych kłów i siekaczy istnieje kilka metod postępowania. Ich wybór zależy od wielu czynników m.in. od przyczyny zatrzymania zęba, jego budowy, lokalizacji, miejsca w łuku zębowym, wieku pacjenta, oczekiwań pacjenta. Należą do nich:

  • usunięcie przeszkód uniemożliwiających wyrzynanie zęba leczeniem chirurgiczno-ortodontycznym. Ma ono na celu wprowadzenie zęba do łuku. Podczas zabiegu chirurgicznego w znieczuleniu miejscowym, następuje odsłonięcie zatrzymanego zęba, a następnie zakłada się na niego element ortodontyczny. W kolejnym etapie leczenia następuje ściąganie zęba do łuku za pomocą aparatu stałego bądź ruchomego. Postępowanie takie może być poprzedzone leczeniem ortodontycznym, mającym na celu przygotowanie miejsca dla zatrzymanego zęba.
  • w przypadku braku możliwości przeprowadzenia leczenia chirurgiczno-ortodontycznego możliwe jest wykonanie autotransplantacji. Polega ona na usunięciu zęba zatrzymanego, a następnie wprowadzenie go w przygotowane przez chirurga miejsce w kości (wytworzony operacyjnie zębodół).            
  • czasami pozostawienie zęba w kości będzie metodą postępowania z wyboru. W takiej sytuacji konieczne są okresowe kontrole radiologiczne.
  • w niektórych sytuacjach konieczne jest usunięcie zęba zatrzymanego, np. wtedy, gdy jest on przyczyną dolegliwości bólowych czy torbieli.
  1. J. Abramczyk, M. Zadurska, E. Czochrowska, Zatrzymane kły-leczenie interceptywne,. Forum Ortod" nr 14 2018.
  2. M. Aniko-Włodarczyk, G. Trybek, M. Metlerski, O. Preuss, Germektomia. Kiedy decydować się na zabieg? Stomatologia po Dyplomie" nr 10/2016.
  3. A. Paradowska-Stolarz, M. Rzepecka-Skupień, S. Chojnowski, K. Sławecki, B. Kawala, Postępowanie ortodontyczne i ortodontyczno-chirurgiczne z kłami zatrzymanymi-przegląd piśmiennictwa, [online], http://www.dentalforum.ump.edu.pl/uploads/2014/2/43_2_42_2014.pdf, [dostęp: 13.04.2022].
  4. B. Soroka-Letkiewicz, J. Zienkiewicz, M. Dijakiewicz, Wykorzystanie metody „zamkniętego wyrzynania” w chirurgiczno-ortodontycznym leczeniu niewyrzniętych lub zatrzymanych zębów., Ann. Akad. Med. Gedan." nr 35 2005.
  5. P. Szubert, J. Sokalski, E. Czechowska, Zabiegi usuwania trzecich zębów trzonowych w materiale Katedry i Kliniki Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w latach 1982-1988 oraz 2004-2007. Dent. Med. Probl." nr 44 2007.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Choroba Gravesa-Basedova – objawy, rozpoznanie, leczenie

    Do tej pory nie udało się ustalić etiopatogenezy choroby Gravesa-Basedova, wiadomo jedynie, że jest chorobą autoimmunologiczną. Występuje zdecydowanie częściej u kobiet (około 10 razy częściej), co z kolei może sugerować wpływ estrogenów na rozwój schorzenia. Ponadto zaobserwowano, że choroba częściej rozwija się po silnych sytuacjach stresowych.

  • Kompresjoterapia – czym jest i na czym polega?

    Choroby naczyń żylnych to jedne z częstszych dolegliwości dotyczących głównie kończyn dolnych. W ich leczeniu przychodzi nam z pomocą kompresjoterapia, czyli inaczej zwana terapia uciskowa. Na czym ona polega?

  • Gęsta, lepka krew – przyczyny, objawy, leczenie

    Krew składa się z wyspecjalizowanych komórek, przeciwciał, czynników krzepnięcia i substancji w niej przenoszonych, m.in hormonów, lipidów, białek i glukozy. Stężenie tych składników wpływa na gęstość i lepkość krwi, a równowaga między nimi pozwala na jej poprawne krążenie. Jak rozpoznać zbyt gęstą krew?

  • Mielofibroza – przyczyny, leczenie

    Mielofibroza zaliczana jest do nowotworów szpiku kości, najrzadszych wśród wszystkich chorób mieloproliferacyjnych. Rozwija się długo i podstępnie, początkowo nie dając specyficznych objawów. Jakie są jej symptomy? W jaki sposób leczy się mielofibrozę?

  • Zespół popunkcyjny – na czym polega?

    Zespół popunkcyjny jest następstwem nakłucia lędźwiowego, którego dokonuje się podczas diagnostyki zakażeń ośrodkowego układu nerwowego. Pomimo że punkcja jest zabiegiem całkowicie bezpiecznym, to istnieje jednak ryzyko pojawienia się nieprzyjemnych objawów utrzymujących się najczęściej od 2 do 3 dni.

  • Wirus Epsteina-Barr (EBV) – objawy i leczenie

    Jednym z członków dużej rodziny wirusów z rodzaju Herpes jest wirus Epsteina-Barr (EBV). Co ciekawe, jest jednym z tych patogenów, które u ludzi występują najczęściej i na ogół nie manifestują się pod postacią specyficznych objawów. Mimo to EBV może przyczynić się do rozwoju poważnej choroby, jaką jest mononukleoza zakaźna.

  • Rak okrężnicy – przyczyny, objawy, leczenie, rokowania

    Rak okrężnicy jest drugim co do częstości nowotworem oraz drugą przyczyną zgonu w krajach zachodnich, a niestety, ilość zachorowań na ten typ raka wciąż rośnie. Dlatego najważniejsza jest profilaktyka lub wczesne wykrycie, które zapewnia wysoką wyleczalność. Pierwsze symptomy raka okrężnicy są nietypowe i zależą od jego lokalizacji. Jak objawia się rak okrężnicy? Jak mu zapobiec?

  • Hemolakria – co powoduje krwawe łzy?

    Hemolakria jest wyjątkowo rzadkim schorzeniem, w związku z tym literatura na jej temat jest ograniczona, a częstość występowania w zależności od określonej płci, rasy lub wieku nie jest znana. Krwawe łzy, choć początkowo szokujące, często są nieszkodliwe i ustępują samoistnie bez powikłań. Niemniej każda osoba, u której pojawi się krwawe łzawienie, powinna zostać poddana dokładnej ocenie.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij