Wyrzynający się ząb mądrości widoczny w jamie ustnej
Barbara Chmielewska

Zatrzymanie zęba – przyczyny, objawy, leczenie

Zęby zatrzymane to problem, który spotyka wielu pacjentów i dotyczy między innymi  chociaż nie wyłącznie  procesu wyrzynania ósemek". Kiedy mówimy, że ząb jest zatrzymany? Jak postępować w takim przypadku? Czy należy usuwać zatrzymane zęby?

Co to jest ząb zatrzymany?

Ząb zatrzymany to ząb z całkowicie uformowanym korzeniem (w pełni wykształcony), który nie uległ wyrznięciu i nadal pozostaje w kości. O zatrzymaniu mówimy wtedy, gdy minęły co najmniej 2 lata od prawidłowego terminu wyrzynania danej grupy zębów. Zatrzymanie w kości może być całkowite lub częściowe. W pierwszym wypadku ząb w całości otoczony jest kością. W drugim natomiast w jakimś stopniu przebił blaszkę kostną, ale nadal pozostaje przykryty błoną śluzową.

Najczęściej zatrzymaniu ulegają zęby trzecie trzonowe (ósemki), górne kły (trójki), siekacze górne przyśrodkowe (jedynki) i drugie dolne przedtrzonowce (piątki). Jednak problem może dotyczyć każdego zęba.

Ząb zatrzymany - przyczyny

Przyczyny zatrzymania mogą być związane z samym zębem. Ząb stały może być nieprawidłowo ułożony w kości np. wskutek urazu doznanego w okresie uzębienia mlecznego. Może mieć nietypową budowę korony bądź inną nieprawidłowość budowy, np. koronę zagiętą pod kątem w stosunku do korzenia. Często przyczyny zatrzymania tkwią w kości otaczającej ząb  brakuje miejsca w łuku zębowym, jest ono zajęte przez przetrwały ząb mleczny, w kości znajdują się zmiany patologiczne (np. torbiel) lub też ząb dodatkowy blokujący drogę wyrzynania danego zęba. Tych przyczyn może być o wiele więcej. Niektóre zaburzenia ogólnoustrojowe i zespoły genetyczne sprzyjają retencji zębów.

Powiązane produkty

Zatrzymana ósemka

Według piśmiennictwa, trzecie zęby trzonowe posiada 50-80 proc. ludności. Ze względu na ich dużą zmienność budowy i lokalizację w łuku zębowym, często ulegają one zatrzymaniu. Zawiązki ósemek powstają ok. 5 roku życia. Na zdjęciu rentgenowskim widoczne są 3-4 lata później. Sam proces wyrzynania zębów rozpoczyna się ok. 18 roku życia i u ok. 50 procent pacjentów generuje problemy. Niezwykle trudno jest też przewidzieć czy w ogóle i kiedy ząb zajmie swoje miejsce docelowe. Niektóre cechy, np. nachylenie mezjalne zęba (w stronę zęba poprzedzającego) stanowią niekorzystny czynnik prognostyczny.

Objawy zatrzymanego zęba

Zatrzymane ósemki mogą generować różne problemy. W przypadku zatrzymana częściowego, pomiędzy koroną zęba a błoną śluzową powstaje przestrzeń, w której łatwo gromadzą się resztki pokarmowe. Jest ona niezwykle trudna do oczyszczania, co sprzyja namnażaniu się bakterii i powstawania stanu zapalnego (zapalenie okołokoronowe). W takich warunkach łatwo dochodzi też do rozwoju próchnicy. Jeśli dodatkowo położenie zęba mądrości w łuku jest nieprawidłowe, mogą pojawić się dodatkowe problemy, jak próchnica zęba sąsiedniego czy niszczenie jego korzenia (resorpcja zewnętrzna). Trzecie trzonowce mogą też powodować powstawanie stłoczeń w obrębie zębów przednich oraz torbieli i nowotworów zębopochodnych.

Podstawowym i oczywistym objawem zatrzymania siekaczy i kłów jest przede wszystkim brak zęba we właściwym dla niego czasie. Niepokój powinny wzbudzić m.in. obecność przetrwałego zęba mlecznego, obecność zęba po drugiej stronie powyżej 6 miesięcy czy stłoczenia zębów.

Sprawdź, jakie leki na ból zęba znajdziesz na DOZ.pl

Badania i diagnostyka zębów zatrzymanych

Brak zęba w łuku powinien skłonić do rozpoczęcia postępowania diagnostycznego. Konieczne jest przeprowadzenie wnikliwego wywiadu lekarskiego, badania pacjenta i wykonanie diagnostyki radiologicznej. O rodzaju diagnostyki decyduje lekarz, w zależności od potrzeb. Zazwyczaj konieczne będzie wykonanie zdjęcia pantomograficznego i tomografii wiązki stożkowej. Dopiero wówczas możliwe jest podjęcie decyzji o tym, jaki rodzaj terapii będzie najlepszy i omówienie jej z pacjentem.

Dowiedz się, jak radzić sobie w przypadku wad zgryzu.

Leczenie zatrzymanej ósemki

Czy zatrzymane ósemki trzeba usuwać? Jak dotąd nie ma jednego słusznego algorytmu postępowania z zębami mądrości. Sama obecność trzecich trzonowców nie jest wskazaniem do ekstrakcji. Jednak mogą one być usuwane ze względów profilaktycznych i leczniczych. Wśród wskazań bezwzględnych do usuwania zatrzymanych zębów mądrości są m.in. jeden lub kilka epizodów zapaleń okołokoronowych, próchnica i jej następstwa, resorpcja zewnętrzna.

Ósemki mogą być usuwane profilaktycznie na etapie zawiązka zęba. Korona zęba ukształtowana jest w pełni ok. 14 roku życia, zaś rozwój korzeni kończy się około 20-21 roku życia. Zabieg przeprowadza się pomiędzy 9-14 rokiem życia w żuchwie i ok. 16 roku życia w szczęce. Takie postępowanie ma na celu zapobiec powikłaniom związanym z wyrzynaniem zębów, a sam zabieg jest łatwiejszy i stwarza mniejsze ryzyko powikłań niż ekstrakcje w późniejszym wieku.

Leczenie zatrzymanych kłów i siekaczy

W przypadku zatrzymanych kłów i siekaczy istnieje kilka metod postępowania. Ich wybór zależy od wielu czynników m.in. od przyczyny zatrzymania zęba, jego budowy, lokalizacji, miejsca w łuku zębowym, wieku pacjenta, oczekiwań pacjenta. Należą do nich:

  • usunięcie przeszkód uniemożliwiających wyrzynanie zęba leczeniem chirurgiczno-ortodontycznym. Ma ono na celu wprowadzenie zęba do łuku. Podczas zabiegu chirurgicznego w znieczuleniu miejscowym, następuje odsłonięcie zatrzymanego zęba, a następnie zakłada się na niego element ortodontyczny. W kolejnym etapie leczenia następuje ściąganie zęba do łuku za pomocą aparatu stałego bądź ruchomego. Postępowanie takie może być poprzedzone leczeniem ortodontycznym, mającym na celu przygotowanie miejsca dla zatrzymanego zęba.
  • w przypadku braku możliwości przeprowadzenia leczenia chirurgiczno-ortodontycznego możliwe jest wykonanie autotransplantacji. Polega ona na usunięciu zęba zatrzymanego, a następnie wprowadzenie go w przygotowane przez chirurga miejsce w kości (wytworzony operacyjnie zębodół).            
  • czasami pozostawienie zęba w kości będzie metodą postępowania z wyboru. W takiej sytuacji konieczne są okresowe kontrole radiologiczne.
  • w niektórych sytuacjach konieczne jest usunięcie zęba zatrzymanego, np. wtedy, gdy jest on przyczyną dolegliwości bólowych czy torbieli.
  1. J. Abramczyk, M. Zadurska, E. Czochrowska, Zatrzymane kły-leczenie interceptywne,. Forum Ortod" nr 14 2018.
  2. M. Aniko-Włodarczyk, G. Trybek, M. Metlerski, O. Preuss, Germektomia. Kiedy decydować się na zabieg? Stomatologia po Dyplomie" nr 10/2016.
  3. A. Paradowska-Stolarz, M. Rzepecka-Skupień, S. Chojnowski, K. Sławecki, B. Kawala, Postępowanie ortodontyczne i ortodontyczno-chirurgiczne z kłami zatrzymanymi-przegląd piśmiennictwa, [online], http://www.dentalforum.ump.edu.pl/uploads/2014/2/43_2_42_2014.pdf, [dostęp: 13.04.2022].
  4. B. Soroka-Letkiewicz, J. Zienkiewicz, M. Dijakiewicz, Wykorzystanie metody „zamkniętego wyrzynania” w chirurgiczno-ortodontycznym leczeniu niewyrzniętych lub zatrzymanych zębów., Ann. Akad. Med. Gedan." nr 35 2005.
  5. P. Szubert, J. Sokalski, E. Czechowska, Zabiegi usuwania trzecich zębów trzonowych w materiale Katedry i Kliniki Chirurgii Stomatologicznej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu w latach 1982-1988 oraz 2004-2007. Dent. Med. Probl." nr 44 2007.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pneumokoki – czym są i jakie choroby wywołują? Jak chronić się przed pneumokokami?

    Streptococcus pneumoniae (pneumokoki, dwoinki zapalenia płuc) to bakterie, które osiedlają się w nosie oraz gardle i powodują groźne choroby. Zakażenia pneumokokowe dotyczą głównie małych dzieci oraz seniorów. Wśród grup ryzyka wymienia się również osoby z zaburzeniami odporności oraz osoby cierpiące na choroby przewlekłe. W jaki sposób można zarazić się pneumokokami? Jak się przed nimi chronić? Podpowiadamy.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

  • Refundacja dla cukrzyków – zasady refundacji w diabetologii

    Od stycznia 2024 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Zdrowia wprowadzające w życie zmiany w refundacji wyrobów medycznych przeznaczonych dla pacjentów chorujących na cukrzycę. Wyjaśniamy zasady odpłatności systemów do ciągłego monitorowania glikemii, pomp insulinowych, pojemników na insulinę oraz zestawów infuzyjnych.

  • Zespół słabości (kruchości) to nie zwykłe starzenie. Objawy, diagnoza, leczenie

    Proces starzenia jest nieodłącznym elementem życia każdego człowieka i ma znaczący wpływ zarówno na fizyczne, jak i psychiczne funkcjonowanie seniorów. Wśród zachodzących zmian wymienić można między innymi pogorszenie pracy poszczególnych narządów, podatność na choroby, zaburzenia poznawcze czy zespół kruchości. Ten ostatni jest zagadnieniem szczególnie badanym przez geriatrów – szacuje się, że w populacji polskiej dotyka on około 7% seniorów, wśród których ponad 50% to osoby po 80. roku życia.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij