Produkty bogate w selen leżace na drewnianym stole
Arkadiusz Dąbek

Czy selen spowalnia procesy starzenia?

Selen, a w szczególności jego związki z białkiem – selenoproteiny, odgrywają istotną rolę w wielu procesach metabolicznych. Są także silnymi przeciwutleniaczami, które chronią organizm przed wolnymi rodnikami wywołującymi uszkodzenia błon komórkowych i DNA. Badania poziomu selenu wykonane w grupie pacjentów, którzy ukończyli setny rok życia, wykazały, że poziom tego pierwiastka był u nich podwyższony. Czy selen jest pierwiastkiem, który wpływa na długość życia?

Selen to tzw. pierwiastek śladowy, który spełnia w organizmie szereg istotnych funkcji. Niektóre badania sugerują, że selen ma właściwości przeciwstarzeniowe. Mówi się także o selenie w kontekście zapobiegania chorobom, które pojawiają się najczęściej wraz z wiekiem.

Selen – pierwiastek śladowy

Selen to pierwiastek śladowy. Oznacza to, że organizm potrzebuje go jedynie w niewielkich ilościach, aby zachować prawidłowe funkcje metaboliczne. Jest naturalnym elementem wielu produktów spożywczych, ale także suplementem diety, który można kupić najczęściej w formie tabletek.

Sprawdź, jaki selen w tabletkach znajdziesz na DOZ.PL

Większość selenu przyswojona z diety jest magazynowana w tkance mięśniowej, niemniej bez wątpienia należy podkreślić, że gruczołem o największej koncentracji tego pierwiastka jest tarczyca. Selen to istotny składnik enzymów i białek – selenoprotein, które odgrywają istotną rolę w reprodukcji, metabolizmie hormonów tarczycy i syntezie DNA. Selenoproteiny to także silne przeciwutleniacze chroniące organizm przed wolnymi rodnikami, które powodują uszkodzenia błon komórkowych i DNA. Może to prowadzić do indukcji stanów zapalnych, wczesnego starzenia się skóry oraz chorób, które pojawiają się wraz z wiekiem.

Selen a działanie przeciwstarzeniowe

Starzenie to proces biologiczny, który obejmuje uszkodzenia na poziomie molekularnym. Doprowadza do zaburzeń równowagi metabolicznej, indukuje zmiany w układzie odpornościowym oraz zwiększa podatność na stresory środowiskowe i choroby.

Według badań z 2018 roku selen może być wykorzystywany do walki z procesem starzenia, a jednocześnie zapobiegać problemom zdrowotny, które są związane z wiekiem. Do schorzeń geriatrycznych zaliczono nowotwory, choroby kardiologiczne – sercowo-naczyniowe, a także dysfunkcje neurodegradacyjne i neuropsychiatryczne. Wpływ na proces starzenia ma także rozwijający się w organizmie przewlekły proces zapalny. Z kolei artykuł przeglądowy z 2021 opublikowany przez naukowców ze Szwecji wykazał, że selenoproteiny odgrywają kluczową rolę w kontrolowaniu i usuwaniu białka, które gromadzi się wraz z wiekiem i jest związane z rozwojem cukrzycy typu 2 oraz choroby Alzheimera.

Polecane dla Ciebie

Selen a fotostarzenie się skóry

Naukowcy twierdzą, że selen chroni skórę przed szkodliwym działaniem promieniowania ultrafioletowego (UV), co jest związane ze stymulacją jednego z enzymów – TDR (reduktaza tioredoksyny), który znajduje się w błonie komórkowej keranocytów naskórka. Przyjmuje się, że może to potencjalnie zwalczać starzenie się skóry wywołane promieniowaniem UV.

Selen receptą na długowieczność?

Wykazano, że suplementacja selenu lub jego zwiększone spożycie jest związane z dłuższymi telomerami (element chromosomu). Telomery to takie „czapki ochronne”, które przez niektórych określane są mianem markerów starzenia, ponieważ wpływają na szybkość starzenia się komórek. Przyjmuje się, że selen wpływa korzystanie na kondycję układu krążenia, być może sprawdza się w profilaktyce chorób nowotworowych, odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu tarczycy i pomaga zachować sprawność układu nerwowego. Ryzyko niedoboru selenu może osłabiać zdolność komórek do wzrostu i podziału, co może przyczyniać się do starzenia, gorszego gojenia się ran lub rozwoju zaćmy.

Badania poziomu selenu wykonane w grupie pacjentów, którzy ukończyli setny rok życia, wykazały, że poziom tego pierwiastka był u nich podwyższony. Wysokie było również stężenie żelaza, podczas gdy stężenie miedzi okazało się być niższe w porównaniu do innych starszych osób.

Suplementacja selenu – potencjalne zagrożenia

Maksymalna dawka dobowa selenu to 400 mikrogramów na dobę. Jeżeli ktoś stale przekracza tę ilość, może dojść do wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych.  

Objawy zbyt wysokiego poziomu selenu:

  • zapach czosnku w oddechu,
  • metaliczny posmak w ustach,
  • wypadanie włosów,
  • łamliwość paznokci,
  • mdłości, biegunki,
  • drażliwość, zmęczenie.

Nie jest wskazana suplementacja selenu bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem, np. endokrynologiem w przypadku osób, u których stwierdzono zaburzenia w pracy tarczycy. Nieodpowiednio suplementowany selen może wywołać szereg efektów niepożądanych w pracy tego gruczołu.

  1. Cai Z. i in., Selenium, aging and aging-related diseases, „Aging Clinical and experimental research", 31 (8) 2018.
  2. DeSoto L., Does selenium really slow aging? „Medical News Today" [online], https://www.medicalnewstoday.com/articles/does-selenium-really-slow-aging#Anti-aging-benefits-of-selenium, [dostęp:] 3.04.2022.
  3. Alehagen U. i in., Impact of selenium on biomarkers and clinical aspects related to ageing. A review, „Biomolecules", 11(10) 2021 https://www-mdpi-com.translate.goog/2218-273X/11/10/1478?_x_tr_sl=en&_x_tr_tl=pl&_x_tr_hl=pl&_x_tr_pto=wapp

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij