Ornityna – co to takiego? Kiedy ją stosować?

Ornityna była popularna wśród kulturystów w latach 80-tych. Sportowcy używali jej razem z argininą – celem osiągnięcia lepszych wyników i „wypłukania” amoniaku (produktu ubocznego metabolizmu białek). Producenci twierdzą, że zapobiega zmęczeniu, dodaje energii i wpływa na poprawę wyników sportowych. W medycynie z kolei stanowi lek stosowany m.in. w celu intensyfikacji metabolizmu i eliminacji amoniaku np. w strategiach terapeutycznych w encefalopatii wątroby. Czym właściwie jest ornityna? Jakie właściwości posiada ten związek i kto może ją stosować?

Ornityna – czym jest?

Ornityna jest jednym z trzech aminokwasów biorących udział w cyklu mocznikowym, obok L-argininy i L-cytruliny. Głównym zadaniem L-ornityny jest usuwanie amoniaku (NH₃). Jego wysoki poziom może być bowiem szkodliwy dla zdrowia, ze względu na jego toksyczność. L-ornityna zapobiega przedostawaniu się szkodliwych związków, działając jako katalizator: zmienia amoniak w mocznik, który jest usuwany z organizmu wraz z moczem.  

Właściwości ornityny

Jednym z bardziej znanych zastosowań L-ornityny jest wsparcie organizmu podczas aktywności fizycznej. Aminokwas wspomaga także pracę wątroby, gojenie się ran i radzenie sobie ze stresem. Zdaniem części specjalistów suplementacja tego aminokwasu może wpłynąć na zwiększenie wydajności treningu. Zmęczenie, drażliwość i utrata apetytu mogą być bowiem objawami gromadzenia się amoniaku w organizmie. Ornityna obniża jego poziom i stąd może łagodzić te dolegliwości.  

Kiedy stosować i jak dawkować ornitynę? Preparaty z ornityną

L-ornityna jest zwykle syntetyzowana w wystarczających ilościach, z wyjątkiem okoliczności, w których występuje nadmierne zapotrzebowanie metaboliczne. Stany, które mogą zwiększać ryzyko niedoboru L-ornityny, obejmują m.in. choroby przewlekłe, niewydolność wybranych narządów czy ciężkie obrażenia. Sytuacja, gdy organizm nie jest w stanie wytworzyć wystarczającej ilości ornityny, może doprowadzić do poważnych problemów związanych ze zbyt dużą ilością toksycznych związków – co może mieć poważny wpływ na zdrowie. 

W warunkach niedoboru L-ornityny w diecie pod opieką lekarza można rozważyć suplementację tym składnikiem. Zwykle rekomenduje się stosowanie dawki od 2 do 6 gramów ornityny dziennie.  

Na podstawie dostępnych badań ornityna wydaje się być skutecznym suplementem pozwalającym osiągnąć lepsze wyniki w sporcie. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób uprawiających sporty wytrzymałościowe, gdy intensywne ćwiczenia wykonywane są przez ponad 45 minut. Takie osoby powinny przyjmować 2 gramy ornityny na 45–60 minut przed ćwiczeniami, aby zmniejszyć gromadzenie się amoniaku w organizmie. Należy jednak pamiętać, że jest to kwestia bardzo indywidualna i najlepiej skonsultować się w tym zakresie z doświadczonym dietetykiem sportowym.

Ornityna – skutki uboczne

Suplementy ornityny są bezpieczne pod warunkiem, że będą podawane w odpowiednich, rekomendowanych dawkach. W niektórych przypadkach ich stosowanie może powodować biegunkę, ból brzucha i inne objawy żołądkowo-jelitowe. Należy pamiętać, iż wysokie dzienne dawki ornityny częściej powodują problemy trawienne, zwiększają niepokój i problemy ze snem.