Czy marynowana żywność może powodować raka?

Rodzaj stosowanej diety bezdyskusyjnie wpływa na zdrowie lub jego brak. Żywność może służyć naszemu zdrowiu albo wręcz przeciwnie – szkodzić, potęgować rozwój procesów zapalnych, a nawet mechanizmów nowotworowych. Opublikowane niedawno w „American Association for Cancer Research'' wyniki badań azjatyckich naukowców, wskazują, że jedzenie marynowanych warzyw może potencjalnie zwiększyć ryzyko zachorowania na raka żołądka o 50 procent.

Marynaty są sprawdzonym sposób konserwowania żywności. Chociaż na ogół uważane są za zdrowe, spożywanie ich w dużej ilości może powodować pewne negatywne skutki dla zdrowia. W krajach, takich jak i Chiny, Japonia i Korea, w których odnotowuje się o wysokie spożycia marynowanej żywności, rak żołądka jest szeroko rozpowszechniony.

Czy jedzenie marynowanych warzyw zwiększa ryzyko raka przewodu pokarmowego?

W 2012 roku naukowcy z Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC, ang. International Agency for Research on Cancer) – agendy Światowej Organizacji Zdrowia dokonali przeglądu danych na temat związku między spożyciem marynowanej żywności a ryzykiem raka żołądka. Pozyskano je z 10 badań prospektywnych (które odnoszą się do przyszłych działań, pozwalając na zaplanowanie szczegółów badania, takich jak np. zakres zbieranych danych czy czas obserwacji pacjentów) oraz 50 analiz kliniczno-kontrolnych przeprowadzonych w krajach azjatyckich.

Według wyników pracy naukowców z japońskiego Narodowego Instytutu Badań nad Rakiem, regularne jedzenie marynowanych warzyw może potencjalnie zwiększyć ryzyko zachorowania na raka żołądka nawet o 50%. Wieloletnie obserwacje wykazały, że w przypadku mężczyzn wynosi ono 1 na 500 rocznie, a u kobiet 1 na 1300 (praca opublikowana w „Cancer Prevention Research” sugeruje, estrogen może chronić kobiety przed zapaleniem żołądka, które może prowadzić do rozwoju nowotworu).

Zespół naukowców z Medycznego Uniwersytetu Fujian w Chinach, dostarczył niedawno nowych informacji dotyczących tego zagadnienia z perspektywy metabolicznej. Badacze przebadali próbki osocza pobrane od 365 pacjentów z rakiem żołądka i 347 zdrowych osób. Analiza wykazała znaczące zmiany w przypadku dziewięciu metabolitów i w procesie biosyntezy kwasu foliowego u osób zmagających się z chorobą nowotworową.

Istnieją , które sugerują związek między spożyciem marynowanych warzyw a rozwojem raka płaskonabłonkowego przełyku. Wyniki prac na ten temat są jednak niejednorodne. Metaanaliza z 2009 roku, która uwzględniła 34 badania, wykazała potencjalne dwukrotnie zwiększone ryzyko raka przełyku związane z dietą uwzględniającą marynowane produkty spożywcze. Autorzy pracy zwracają uwagę, że większość danych pochodzi z badań retrospektywnych (odnoszące się do istniejącej już dokumentacji medycznej, kiedy badacz koncentruje swoją pracę przede wszystkim na analizie dostępnych danych medycznych pacjentów), dlatego zalecają dalsze badania prospektywne. Jedna z nowszych prac, która ukazała się na łamach „Bulletin du Cancer” w 2018 roku, także wykazała, że ten rodzaj żywności, podobnie jak wysoko przetworzone produkty spożywcze, może podnosić prawdopodobieństwo  wystąpienia tego schorzenia.

Jedzenie marynat z umiarem jest kluczem do zachowania zdrowia

Żywność, która została poddana fermentacji, ma właściwości probiotyczne, chroni mikrobiom i wspiera wzrost zdrowych bakterii w jelitach. Może też poprawić trawienie, zapobiec drobnym problemom żołądkowym i oferować wiele innych korzyści zdrowotnych. Nie wszystkie marynaty są jednak fermentowane. Komercyjni producenci konserwowej żywności zamiast probiotycznych bakterii często sięgają po ocet spirytusowy, który działa drażniącego na błonę śluzową żołądka. Większość masowo przygotowywanych produktów nie jest zdrowa ze względu na różne dodatki.

Marynowane produkty spożywcze zawierają sól, która w dużej ilości szkodzi organizmowi. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca utrzymanie spożycia soli poniżej 5 g/dzień. Nagromadzenie sodu, zawartego w soli, może powodować zatrzymywanie wody w organizmie, wzdęcia oraz podwyższać ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych i raka żołądka. Mikropierwiastek może podrażniać wyściółkę żołądka i czynić go bardziej podatnym na działanie nitrozoamin, które uznano za substancje o działaniu rakotwórczym. Nitrozaminy (NDMA) to związki powstałe jako efekt uboczny rozkładu substancji dodawanych do żywności w celu poprawienia koloru, czy przedłużenia okresu przydatności do spożycia. Podczas obróbki termicznej lub trawienia konserwowanej żywności przez układ pokarmowy, azotany są redukowane do azotynów, a te łącząc się z aminami, tworzą nitrozoaminy.

Marynaty mogą także uzależniać. Dietetyk Amy Shapiro w wywiadzie dla „PureWow” poinformowała „badania pokazują, że sól, podobnie jak cukier – może uzależniać”. Ekspertka wyjaśnia, że sięgamy po coraz większe ilości słonych przekąsek, takich jak marynaty, ponieważ ludzki organizm jest zdolny do wytworzenia tolerancji na sól. Jeżeli apetyt na słone pokarmy zaczyna nam  towarzyszyć stale, może być objawem zespołu napięcia przedmiesiączkowego – PMS, odwodnienia, ale także poważniejszych dolegliwości, jak niewydolność nadnerczy lub zespołu Barttera (choroba błony śluzowej przełyku).