Lekarz ginekolog pokazuje pacjentce ilustrację, na której znajdują się kobiece narządy rozrodcze
Kamila Gniady

Dysplazja szyjki macicy – przyczyny, rozpoznanie, leczenie

Dysplazja szyjki macicy (CIN, cervical intraepithelial neoplasia) to nieprawidłowa budowa tkanek szyjki macicy. Zmiany dotyczą komórek nabłonka i są wynikiem przewlekłego zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV), można je wykryć w badaniu cytologicznym. Postępowanie jest uzależnione od typu dysplazji, wyróżnia się: CIN I (niewielkie zmiany), CIN II (neoplazja średniego  stopnia) oraz CIN III (zmiany zaawansowane).

Dysplazja szyjki macicy – czym jest? 

Dysplazja szyjki macicy jest najczęstszym zjawiskiem będącym przyczyną nieprawidłowych wyników cytologii, bywa również określana jako wewnątrznabłonkowa neoplazja szyjki macicy. Jak sama nazwa wskazuje, dysplazja jest zaburzeniem w obrębie komórek nabłonka, a zatem powierzchownej warstwy wyściełającej szyjkę macicy. 

Wyróżniamy zmiany o nasileniu I stopnia (mała dysplazja), II stopnia (średnia dysplazja) oraz III stopnia (duża dysplazja). Warto podkreślić, że dysplazja jest stanem przedrakowym i może prowadzić do rozwinięcia się raka szyjki macicy. Im wyższy stopień dysplazji, tym zwykle większa szansa na rozwój raka i mniejsze prawdopodobieństwo cofnięcia się zmian. Stadium CIN III obejmuje również raka przedinwazyjnego szyjki macicy CIS (carcinoma in situ). 

Dysplazja szyjki macicy – przyczyny

Czynnikiem wywołującym dysplazję jest przetrwała infekcja wirusem brodawczaka ludzkiego, czyli HPV. Do zakażenia predysponują: duża liczba partnerów seksualnych, zwłaszcza tych ze stwierdzoną infekcją HPV, brak zaszczepienia się przeciwko HPV, wczesny wiek rozpoczęcia życia seksualnego, ryzykowne zachowania seksualne czy obniżona odporność, np. na skutek infekcji HIV.

Wirusem HPV można zakazić się również podczas seksu analnego i oralnego, a nawet przez sam kontakt skóra–-skóra między narządami płciowymi. Dlatego nie można jednoznacznie określić, że stosowanie prezerwatyw chroni przed zakażeniem. Wg niektórych badań wirus może również być obecny na akcesoriach erotycznych. 

Powiązane produkty

Dysplazja szyjki macicy – objawy

W początkowych stadiach dysplazja zwykle nie daje objawów i są one zauważalne dopiero wraz z rozwojem raka szyjki macicy. Jednakże nawet wówczas są one niecharakterystyczne i mogą zostać zlekceważone przez kobietę. Zaliczamy do nich m.in.: krwiste upławy o przykrym zapachu, krwawienia międzymiesiączkowe, krwawienia kontaktowe (np. po stosunku płciowym), bóle podbrzusza i okolicy krzyżowo-lędźwiowej. W bardzo zaawansowanym stadium dołączają się typowe dla nowotworu objawy, takie jak: wyniszczenie, obrzęki kończyn dolnych, narastająca niewydolność nerek, bolesne oddawanie moczu i stolca. 

Dysplazja szyjki macicy – rozpoznanie

Dysplazje małego stopnia dość często ustępują samoistnie w ciągu kilku miesięcy i może to dotyczyć nawet 80% przypadków. Zwykle dysplazja szyjki macicy może trwać wiele lat i przeciętnie upływa ok. 3-10 lat zanim na jej podłożu rozwinie jej rak szyjki macicy. 

Rozpoznanie dysplazji stawiamy na podstawie nieprawidłowego wyniku badania cytologicznego szyjki macicy, które polega na delikatnym pobraniu wymazu z szyjki macicy za pomocą specjalnej szczoteczki. Jest to badanie profilaktyczne, które powinno być przeprowadzane co roku przez lekarza ginekologa lub położną.

Warto również wspomnieć, że obecnie dysponujemy alternatywą dla klasycznej cytologii – jest nią cytologia płynna. Materiał z szyjki macicy również pobieramy za pomocą szczoteczki, a następnie zostaje on przeniesiony do specjalnego pojemnika z płynem utrwalającym. Cytologia płynna charakteryzuje się większą wykrywalnością nieprawidłowych komórek i lepszą jakością preparatów, co ułatwia ocenę i możliwością dalszego rozszerzenia diagnostyki. 

Dysplazja szyjki macicy – leczenie

Leczenie dysplazji jest uwarunkowane stopniem zaawansowania zmian. W przypadku CIN I zmiany są zwykle uwarunkowane obecnie trwającym zakażeniem HPV, stąd ich tendencja do wycofania się w ciągu kilku miesięcy. Zmiany CIN II i CIN III zwykle wymagają leczenia. 

Obecnie opracowano bardzo szczegółowe wytyczne dotyczące postępowania w zależności od wyniku badania cytologicznego i histopatologicznego. W przypadku zmian CIN III zawsze zalecane jest leczenie polegające na wycięciu zmiany, a postępowanie wyczekujące i obserwacja są nieakceptowalne, jako że zmiany te są uważane za bezpośredni prekursor raka. Wyjątkiem jest okres ciąży. Z kolei w przypadku CIN II obserwacja jest dopuszczalna w przypadku, gdy kobieta ma szczególne obawy dotyczące ewentualnego prowadzenia przyszłej ciąży, jednakże zalecane jest wdrożenie leczenia. Wskazane jest postępowanie polegające na wycięciu zmiany, pod warunkiem spełnienia pewnych szczególnych wytycznych, dopuszczalne jest leczenie ablacyjne, polegające na laseroterapii i krioterapii. 

Warto wspomnieć, że postępowanie polegające na histerektomii wyłącznie z powodu stwierdzenia zmian CIN II lub CIN III jest niedopuszczalne. Wycięcie zmiany to nie tylko czysto chirurgiczny zabieg konizacji, ale także jego alternatywa w postaci wykorzystania pętli elektrycznej (LEEP), która statystycznie niesie za sobą mniejszą liczbą działań niepożądanych. 

Dysplazja szyjki macicy a planowanie ciąży

Jak wspomniano, u pacjentek z wynikiem CIN II obawiających się o ewentualny wpływ leczenia na przyszłą ciążę dopuszczalny jest okres monitorowania przed wdrożeniem właściwego leczenia. Okres ten obejmuje wykonywanie kolposkopii oraz testów opartych na oznaczaniu HPV przeprowadzanych w odstępach 6-miesięcznych. W dalszym okresie, o ile wyniki badań ulegną poprawie, monitorowanie obejmuje powtarzanie wspomnianych badań, ale w rzadszych odstępach czasu. 

U pacjentek, których wynik badania cytologicznego to CIN I, przez co najmniej 2 lata zalecane jest monitorowanie stanu zdrowia (chociaż wdrożenie postępowania leczniczego także jest dozwolone i powinno być wspólną decyzją lekarza oraz pacjentki). 

Dysplazja szyjki macicy – kobiety w ciąży

Okres ciąży nie jest przeciwskazaniem do przeprowadzania badania cytologicznego i powinno być ono wykonywane tak samo, jak u pozostałych kobiet. Nieleczona dysplazja szyjki macicy jest jedynym z czynników ryzyka porodu przedwczesnego, a częstość progresji dysplazji do raka jest podobna, jak u kobiet nieciężarnych. Jeśli zachodzi potrzeba, dopuszczalne jest również wykonanie badania kolposkopowego wraz z pobraniem wycinków i jest to uważane za postępowanie bezpieczne. 

Warto jednak wspomnieć, że szczególne uwarunkowania, jakie niesie za sobą ciążą wpływają na nieco większą trudność wzrokowej oceny szyjki macicy, dlatego u kobiet ciężarnych kolposkopia powinna być przeprowadzana przed doświadczonego lekarza. Dalsza diagnostyka zmian w szyjce macicy, w tym diagnostyczne wycięcie zmiany, jest zalecane jedynie w przypadku podejrzenia raka. Wówczas należy również ustalić wskazania do porodu operacyjnego. W pozostałych przypadkach rekomendowany jest poród siłami natury. 

  1. G. Baines, I. Currie, Zapalenie narządów miednicy mniejszej – zasadnicze znaczenie wczesnego leczenia, „mp.pl” [online], https://www.mp.pl/ginekologia/wytyczne/inne/225009,zapalenie-narzadow-miednicy-mniejszej-zasadnicze-znaczenie-wczesnego-leczenia, [dostęp:] 28.11.2021.
  2. G. H. Bręborowicz, Położnictwo i ginekologia, t. 2, PZWL, Warszawa 2014, s. 820-830.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • HIV – drogi zakażenia, test na HIV, profilaktyka

    Wirus HIV jest przyczyną jednej z najgroźniejszych i najbardziej uporczywych epidemii w dziejach ludzkości. Szacuje się, że na świecie jest nim zakażonych 37 milionów osób. Postęp, jaki dokonał się w leczeniu, sprawił, że ich jakość życia uległa poprawie, jednak nadal statystyki są przygnębiające – w 2022 i 2023 roku padły w Polsce rekordy zakażeń HIV. Jakie są nowoczesne metody leczenia zakażenia tym wirusem?

  • Nietrzymanie moczu u seniorów – przyczyny, leczenie

    Nietrzymanie moczu, znane także jako inkontynencja, to powszechny problem zdrowotny, który może znacząco wpływać na jakość życia osób dotkniętych tym schorzeniem, zwłaszcza osób starszych. Jest to stan, w którym osoba traci kontrolę nad oddawaniem moczu, co może prowadzić do mimowolnego wydalania moczu. Istnieje wiele przyczyn nietrzymania moczu, a ich zrozumienie jest kluczowe dla właściwego poradzenia sobie z tym problemem.

  • Rozszerzone źrenice – o czym świadczą? Czy oznaczają chorobę?

    Rozszerzone źrenice na ogół kojarzone są ze stanem silnego pobudzenia – również tego wywołanego farmakologicznie. W niektórych przypadkach mogą być jednak objawem poważnych zaburzeń zdrowotnych.

  • Żółć w żołądku – objawy, przyczyny, dieta, leczenie

    Produkcja żółci ma miejsce w wątrobie, następnie dochodzi do jej magazynowania w pęcherzyku żółciowym i wydzielenia w dużej ilości po spożyciu tłustego posiłku. Kolejno żółć transportowana jest przewodem żółciowym wspólnym do dwunastnicy, gdzie emulguje tłuszcze. Przygotowane w ten sposób lipidy są łatwiejsze do strawienia.

  • Zanik wieloukładowy (MSA) – przyczyny, objawy, diagnoza, leczenie

    21 maja 2024 roku w wieku 71 lat po kilkuletniej walce z chorobą zmarł wybitny polski kompozytor Jan A. P. Kaczmarek. Muzyk zmagał się z nieuleczalnym, postępującym schorzeniem neurodegeneracyjnym – zanikiem wieloukładowym (MSA). Choroba ta prowadzi do uszkodzenia struktur mózgu, a objawy przypominają symptomy choroby Parkinsona. Dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia MSA.

  • Pompa insulinowa – wskazania, działanie, refundacja

    Pompy insulinowe umożliwiają lepszą kontrolę cukrzycy, a tym samym poprawiają jakość życia osób wymagających insulinoterapii. Te niewielkich rozmiarów urządzenia naśladują działanie trzustki i eliminują konieczność wykonywania regularnych wstrzyknięć insuliny. Wyjaśniamy, jak działają pompy insulinowe i jakim grupom pacjentów zaleca się korzystanie z nich. Opisujemy również, komu przysługują z refundacją.

  • Grypa i RSV – szczepionka, podobieństwa i różnice

    Grypa i RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus) to dwie powszechne choroby wirusowe, które mają znaczący wpływ na zdrowie publiczne, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Obie mogą prowadzić do poważnych powikłań, zwłaszcza u osób starszych, niemowląt oraz osób z osłabionym układem odpornościowym. W tym artykule przyjrzymy się bliżej podobieństwom i różnicom między grypą a RSV, ze szczególnym uwzględnieniem dostępnych szczepień.

  • Sensor do pomiaru cukru – monitorowanie glikemii. Działanie, refundacja systemu ciągłego CGM

    Cukrzyca jest jedną z najczęstszych chorób cywilizacyjnych, na którą w Polsce choruje ponad 3 mln osób, z czego około 25% nie jest tego świadomych. W leczeniu tego schorzenia oraz w zapobieganiu występowania powikłań narządowych niezwykle istotne jest utrzymywanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi. Dzięki nowoczesnym technologiom w postaci systemów do ciągłego monitorowania glikemii mamy szansę na lepszą kontrolę choroby, a co za tym idzie – na opóźnienie rozwoju powikłań narządowych cukrzycy. Niestety należy pamiętać, że sensory są stosunkowo drogie, a ich zakup podlega refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia jedynie w konkretnych wskazaniach.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij