Kobieta ciężarna leży na łóżku, trzymając się za brzuch
Kamila Gniady

Duszności w ciąży – przyczyny. Kiedy trudności z oddychaniem w ciąży powinny zaniepokoić?

Duszność jest subiektywnym objawem występującym w przypadku wielu schorzeń, przede wszystkim u osób z ostrymi i przewlekłymi chorobami układu oddechowego i krążenia. Jest również dolegliwością, na którą dość często skarżą się kobiety ciężarne, nawet już w I trymestrze ciąży. Subiektywność objawu polega na tym, że nie jesteśmy w stanie ocenić jego nasilenia za pomocą badań obrazowych czy laboratoryjnych, tak jak np. nasilenie niedokrwistości za pomocą wartości hemoglobiny i hematokrytu. Jakie mogą być przyczyny duszności w ciąży?

Duszność w ciąży – przyczyny

Duszność w ciąży może dotyczyć nawet 70% przyszłych mam, a jej przyczynami mogą być zarówno fizjologiczne uwarunkowania i zmiany zachodzące w trakcie trwania ciąży, jak i choroby przewlekłe, do zaostrzenia których doszło równolegle z ciążą czy też nowe ostre stany, które wymagają natychmiastowej pomocy wśród tych ostatnich niektóre są nierozerwalnie związane z ciążą, m.in. zator płynem owodniowym, kardiomiopatia połogowa czy stan przedrzucawkowy). Różnicowanie przyczyny duszności w ciąży często nie jest łatwe i wymaga specjalistycznych badań oraz pilnej konsultacji z lekarzem. 

W ciąży dochodzi do pewnych fizjologicznie uwarunkowanych zmian w obrębie anatomii i gospodarki hormonalnej. Obserwujemy uniesienie kopuł przepony o ok. 4–5 cm oraz zmiany w kwestii objętości płuc i przepływów powietrza przez drogi oddechowe, są one najbardziej odczuwalne w pozycji leżącej. Ponadto nie bez związku pozostaje wpływ zmian stężenia progesteronu na ośrodkowy układ oddechowy i znajdujący się w nim ośrodek oddechowy, a także zwiększenie objętości krążącej krwi czy nierzadko towarzysząca ciężarnym niedokrwistość.

Od około 13. tygodnia ciąży zauważalne jest zwiększenie objętości oddechowej i w konsekwencji wentylacji minutowej. Częstość oddechów nie powinna ulec szczególnej zmianie. Warto również wspomnieć, że zwykle duszność pojawia się do 21. tygodnia ciąży, a rzadko dochodzi do jej nasilenia po 31. tygodniu ciąży. 

Duszność w ciąży – objawy

W procesie diagnostycznym pomocne jest określenie charakteru duszności. U ciężarnych duszność narasta powoli, może występować w spoczynku, natomiast w trakcie wysiłku fizycznego nie dochodzi do jej szczególnego nasilenia. 

Objawami alarmowymi, które stanowią bezwzględne wskazanie do pilnej konsultacji lekarskiej są: nagłe pojawienie się duszności w ciąży lub jego nagła zmiana charakteru, a także pojawienie się dolegliwości niedługo po porodzie, ból w klatce piersiowej, zwłaszcza połączony z zasłabnięciem, krwioplucie, wysoka gorączka, kaszel z odkrztuszaniem plwociny, znaczne przyspieszenie częstotliwości oddychania i tętna, towarzysząca sinica czy bardzo nasilona duszność uniemożliwiająca mówienie. 

W zależności od objawów towarzyszących duszności oraz jej charakteru możemy podejrzewać również współistnienie nagłych stanów, takich jak np. odma opłucnowa, zatorowość płucna czy zaostrzenie astmy oskrzelowej. Wówczas istnieje konieczność pilnej konsultacji lekarskiej i natychmiastowego wdrożenia leczenia. 

Polecane dla Ciebie

Zaburzenia oddychania w trakcie snu w ciąży

Niektóre z fizjologicznych zmian zachodzących w czasie ciąży są bardziej odczuwalne w pozycji leżącej. Ponadto około 20% kobiet ciężarnych dotyczy przewlekły nieżyt błony nosa, do którego przyczyniają się uwarunkowania hormonalne, utrudniając oddychanie. Naturalny przyrost masy ciała również wpływa możliwość swobodnego oddychania, a nawet ewentualną intubację. Nierzadko u kobiet ciężarnych dochodzi do wystąpienia obturacyjnego bezdechu w trakcie snu, zwłaszcza u kobiet z otyłością, którym towarzyszy chrapanie. 

Obturacyjny bezdech senny jest chorobą, w której dochodzi do powtarzających się epizodów zamknięcia lub istotnego zwężenia górnych dróg oddechowych. Jego następstwami są m.in. gorsze utlenowanie krwi, przebudzenia ze snu z uczuciem duszności, senność w ciągu dnia, poranne bóle głowy czy towarzyszące w nocy chrapanie. Na możliwość występowania obturacyjnego bezdechu sennego warto również zwrócić uwagę w przypadku trudnego do kontrolowania nadciśnienia tętniczego. 

Duszność w ciąży – zakażenia

Jednym z możliwych zakażeń powodujących duszności w ciąży jest zakażenie wirusem grypy. Wśród objawów, które mogą się wówczas pojawić znajdują się: gorączka, dreszcze, uczucie osłabienia, silny ból głowy w okolicy czołowej i za gałkami ocznymi, a czasami również objawy zapalenia krtani, w tym duszność, trudności w mówieniu i przełykaniu.

Na szczęście corocznie aktualizowane szczepionki skutecznie chronią przed zachorowaniem, dlatego jeśli okres ciąży lub porodu przypada na sezon grypowy, powinno dążyć się do zaszczepienia ciężarnej, o ile nie występują do tego przeciwskazania. Pamiętajmy również, że kobiety ciężarne znajdują się w grupie zagrożonej ciężkim przebiegiem choroby, a nawet potencjalnym zgonem. 

Inną przyczyną duszności w wyniku infekcji jest zapalenie płuc. U kobiet w ciąży jest ono wywoływane przez te same drobnoustroje, co u nieciężarnych, jednakże np. w przypadku zakażenia bakterią Legionelli, jest związane z dużą śmiertelnością. Zapalenie płuc może prowadzić do sepsy i powikłań ciąży, dlatego konieczne jest jego skuteczne rozpoznanie i wdrożenie odpowiedniego leczenia, które nie będzie charakteryzowało się negatywnym wpływem na rozwijający się płód. Wg ostatnich badań zapalenie płuc jest również trzecią co do częstości przyczyną intubacji i wentylacji mechanicznej u ciężarnych. 

Duszności w ciąży – kiedy powinny skłonić do wizyty u lekarza?

Duszność w ciąży może być zjawiskiem fizjologicznym, ale nierzadko świadczy również o poważnych chorobach i stanach nagłych. Nieleczone schorzenia mogące mieć związek z dusznością często prowadzą do dalszych komplikacji, mają wpływ na przebieg ciąży, a nawet wymagają leczenie inwazyjnego.

Do lekarza należy zgłosić się zawsze wtedy, gdy pojawią się:

  • zmiany charakteru dotychczasowej duszności lub duszność dopiero pojawi się, zwłaszcza o znacznym nasileniu,
  • duszności uniemożliwiającej mówienie, 
  • zauważalna sinica,
  • duszność pojawi się niedługo po porodzie (ryzyko stanu rzucawkowego, kardiomiopatii połogowej),
  • ból w klatce piersiowej, uczucie uciskania na mostek, 
  • zasłabnięcia, 
  • odkrztuszanie wydzieliny, zwłaszcza o ropnym charakterze, 
  • krwioplucie, 
  • wysoka gorączka,
  • podejrzenia, że doszło do zaostrzenia istniejącej już wcześniej astmy.

T. Przybyłowski, Duszność u kobiet w ciąży, Medycyna po Dyplomie [online], https://podyplomie.pl/medycyna/19121,dusznosc-u-kobiet-w-ciazy, [dostęp:] 28.09.2021.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Małogłowie (mikrocefalia) – przyczyny, rozpoznanie i rokowanie

    Mikrocefalia (inaczej małogłowie) to wada rozwojowa charakteryzująca się zmniejszonymi wymiarami czaszki, a co za tym idzie również zmniejszonymi rozmiarami mózgu. O mikrocefalii można mówić wówczas, kiedy obwód głowy nie przekracza wartości średniej dla płci i wieku w danej populacji.

  • Zatrucie ciążowe – przyczyny, objawy, leczenie. Jak rozpoznać gestozę?

    Zatrucie ciążowe inaczej określane jest mianem gestozy. To zespół objawów, który występuje w drugiej połowie ciąży i który manifestuje się poprzez nadciśnienie tętnicze, białkomocz czy obrzęki. Nie udało się dotychczas ustalić przyczyny rozwoju zatrucia ciążowego. Pod uwagę brane są predyspozycje genetyczne kobiety ciężarnej oraz zły stan odżywienia organizmu.

  • Amniopunkcja – jak wygląda badanie? Czy jest bezpieczne dla dziecka?

    Amniopunkcja to jedno z badań z zakresu inwazyjnej diagnostyki prenatalnej. Przyszła mama, słysząc o konieczności wykonania amniopunkcji, jest najczęściej wystraszona, bojąc się o utrzymanie ciąży i zdrowie dziecka. Należy jednak podkreślić, że ryzyko poronienia po amniopunkcji nie jest większe niż 1%, a wynik badania nie jest stuprocentową gwarancją zdrowia płodu. Jak należy się przygotować do amniopunkcji, ile kosztuje badanie wykonane prywatnie i jakie są wskazania do amniopunkcji? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Połóg – ile trwa? Jakie zmiany zachodzą w organizmie kobiety po porodzie?

    Połóg to wyjątkowy moment w życiu każdej kobiety, która urodziła dziecko. To szereg procesów fizjologicznych, dzięki którym organizm młodej mamy wraca do stanu sprzed ciąży. Połogowi mogą towarzyszyć dolegliwości bólowe związane z inwolucją narządów oraz tzw. odchody połogowe, które są źródłem bakterii. Rany powstałe po nacięciu krocza lub w wyniku cięcia cesarskiego należy starannie pielęgnować i odkażać. Jak to robić i o czym jeszcze pamiętać podczas połogu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ciąża pozamaciczna – objawy i postępowanie po rozpoznaniu ciąży ektopowej

    Ciąża pozamaciczna, inaczej ektopowa, polega na zagnieżdżeniu się zapłodnionej komórki jajowej w każdej innej lokalizacji oprócz błony śluzowej trzony macicy. Szczególnie niebezpieczna jest ciąża brzuszna zlokalizowana w jamie otrzewnej, gdyż niesie 17-krotnie wyższe ryzyko śmierci w porównaniu z pozostałym lokalizacjami. Jak wygląda diagnostyka ciąży pozamacicznej, jakie są jej przyczyny i sposoby leczenia?

  • Stan przedrzucawkowy — przyczyny i leczenie preeklampsji

    Stan przedrzucawkowy może wywołać wiele niebezpiecznych powikłań, na które najbardziej narażone są kobiety powyżej 35. roku życia oraz matki chorujące przewlekle na nadciśnienie tętnicze wykryte jeszcze przed ciążą. Podstawowymi wartościami, które powinny zaniepokoić pacjentkę w ciąży i połogu, ale także lekarzy podczas porodu jest przede wszystkim jej wysokie ciśnienie krwi. Jak wyglądają objawy stanu przedrzucawkowego i jak zapobiegac PE?

  • Czy upławy w ciąży są niebezpieczne? Jak wygląda wydzielina z pochwy i czy jest niebezpieczna dla płodu?

    Większość upławów w trakcie ciąży, niezależnie od trymestru, nie powinno budzić niepokoju. Zagęszczenie śluzu ma na celu ochronić drogi rodne kobiety, ale także zapewnić bezpieczeństwo rozwijającemu się dziecku. Konsultacja z lekarzem ginekologiem jest wskazana tylko w przypadku wystąpienia określonych objawów, którymi z pewnością nie jest gęsta, przezroczysta lub biała wydzielina z pochwy. Które upławy powinny zwrócić uwagę przyszłej mamy i czy są bardzo niebezpieczne, a także jak wygląda leczenie infekcji intymnej w ciąży?

  • Zespół HELLP – przyczyny, objawy, leczenie

    Zespół HELLP to liczne powikłania wielonarządowe, którą wiążą się z wysoką śmiertelnością, szczególnie w sytuacji, kiedy dysfunkcje te nie zostaną rozpoznane na odpowiednio wczesnym etapie.  Leczenie obejmuje normalizację wartości ciśnienia tętniczego, terapię przeciwzakrzepową, podawanie sterydoterapii i neuroprotekcję. Konieczne jest również stałe monitorowanie stanu matki i ocenę dobrostanu płodu. Czy zespołowi HELLP da się zapobiegać? Na co zwrócić uwagę, będąc w ciąży?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij