Biegunka po antybiotyku – jak jej zapobiegać? Probiotyki przy biegunce
Justyna Piekara

Biegunka po antybiotyku – jak jej zapobiegać? Probiotyki przy biegunce

Według Mayo Clinic jedna na pięć osób, które przyjmują antybiotyki doświadcza biegunki. Objawy mogą pojawić się na wczesnym etapie antybiotykoterapii lub nawet kilka tygodni po jej zakończeniu. Zazwyczaj jest ona łagodna i nie wymaga leczenia. Co pomoże poczuć się lepiej, gdy wystąpią objawy? Jak zapobiegać biegunce po antybiotyku?

Biegunka po antybiotyku – objawy

Biegunka poantybiotykowa jest definiowana jako posiadanie luźnych, wodnistych stolców (oddawanych trzy lub więcej razy dziennie) podczas przyjmowania antybiotyków. Do jej rozwoju może dojść nawet w kilka godzin po podaniu pierwszej dawki antybiotyku, ale może pojawiać się również po kilku tygodniach od zakończenia antybiotykoterapii. Zwykle jest to objaw łagodny i tymczasowy, który ustaje wraz ze zmianą leku lub zakończeniem leczenia. Niekiedy jednak biegunka po antybiotyku utrzymuje się dłużej i może przybierać ostrą postać i prowadzić do poważniejszej infekcji, takich jak zapalenie jelita grubego.

Jeżeli wystąpi biegunka po antybiotyku, pij dużo wody, aby uniknąć odwodnienia, w razie potrzeby sięgnij po elektrolity. Unikaj alkoholu i kofeiny. Dostosowanie diety i jedzenia pokarmów o niskiej zawartości błonnika również mogą pomóc. Nie są wskazane tłuste i pikantne potrawy oraz produkty spożywcze o wysokiej zawartości cukru.

Dlaczego antybiotyki mogą wywołać biegunkę?

Antybiotyki to klasa leków stosowanych w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Ponieważ mają szerokie spektrum działania, poza niszczeniem szkodliwych drobnoustrojów, mogą niszczyć także te pożyteczne. Utrata równowagi mikrobiologicznej w jelitach może prowadzić do wywołania problemów trawiennych oraz biegunki. 

Prawie wszystkie antybiotyki mogą powodować biegunkę, ale ryzyko jest szczególnie wysokie w przypadku aminopenicylin oraz kombinacji aminopenicylin i klawulanianu, a także cefalosporyn i klindamycyny.

Jakie czynniki zakaźne mogą wywołać biegunkę?

Najczęstszym patogenem wywołującym dokuczliwe objawy jest Clostridium difficile. Ta beztlenowa bakteria produkuje toksyny podrażniające wyściółkę jelit, co może powodować poważniejsze objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, któremu oprócz ostrej biegunki mogą towarzyszyć silne bóle podbrzusza, gorączka oraz dreszcze.

Inne czynniki zakaźne, o których stwierdzono, że są odpowiedzialne za biegunkę związaną z antybiotykami to: Clostridium perfringens, Staphylococcus aureus, Klebsiella oxytoca, Salmonella spp. i Candida spp.

Polecane dla Ciebie

Jak zapobiegać biegunce podczas przyjmowania antybiotyków?

Możesz zapobiec biegunce związanej z przyjmowaniem antybiotyków, zażywając je tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Jeśli doświadczyłeś biegunki po antybiotyku w przeszłości, istnieje większe prawdopodobieństwo, że leki ponownie spowodują podobną reakcję. Koniecznie poinformuj o tym lekarza, w miarę możliwości przepisze stosowanie innego antybiotyku. Zadbaj też o higienę. Częste mycie rąk może pomóc w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się szkodliwych bakterii, takich jak Clostridium difficile.

Liczne probiotyki, w tym Lactobacillus rhamnosusi czy Saccharomyces boulardii, zostały przebadane pod kątem leczenia i zapobiegania biegunce związanej z antybiotykami i okazały się bardzo skuteczne, jednakowo w przypadku regularnej biegunki związanej z antybiotykami, jak i zakażeń Clostridium difficile.

Probiotyki (leki osłonowe) występują w kapsułkach, tabletkach, proszkach, a nawet w postaci płynnej, więc każdy pacjent powinien znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Mogą być także dostarczane wraz z żywnością, np. w postaci jogurtów zawierającymi żywe kultury bakterii.

Biegunka po antybiotyku u najstarszych pacjentów

Wyniki badania opublikowanego w „BMC Geriatria” wykazały, że wzrost wieku pacjentów był istotnie związany z ryzykiem zaistnienia biegunki poantybiotykowej i koniecznością dłuższego pobytu w szpitalu. Seniorzy są grupą szczególnie podatną na infekcje, takie jak np. zapalenie płuc, które wymagają leczenia antybiotykami. Autorzy badania alarmują, że w obliczu starzenia się społeczeństwa należy wziąć pod uwagę zwiększoną częstość występowania tych problemów medycznych i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze, ponieważ generują duże koszty opieki zdrowotnej. 

  1. Antibiotic-associated diarrhea, „mayoclinic.org” [online], https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/antibiotic-associated-diarrhea/symptoms-causes/syc-20352231, [dostęp:] 30.10.2021.
  2. Takedani, T., Nakamura, N. Fukiwake, Clinical characteristics and factors related to antibiotic-associated diarrhea in elderly patients with pneumonia: a retrospective cohort study, „BMC Geriatrics” 2021, nr 317 (21), [online] https://doi.org/10.1186/s12877-021-02267-x, [dostęp:] 30.10.2021.
  3. F. Barbut, Managing antibiotic associated diarrhoea, „BMJ” 2002, nr 324(7350), s. 1345–1346, [online] doi: 10.1136/bmj.324.7350.1345, [dostęp:] 30.10.2021.
  4. J. Seladi-Schulman, What you need to know about antibiotics and diarrhea, „healthline.com” [online], https://www.healthline.com/health/antibiotics-diarrhea, [dostęp:] 30.10.2021. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij