Biegunka po antybiotyku – jak jej zapobiegać? Probiotyki przy biegunce

Według Mayo Clinic jedna na pięć osób, które przyjmują antybiotyki doświadcza biegunki. Objawy mogą pojawić się na wczesnym etapie antybiotykoterapii lub nawet kilka tygodni po jej zakończeniu. Zazwyczaj jest ona łagodna i nie wymaga leczenia. Co pomoże poczuć się lepiej, gdy wystąpią objawy? Jak zapobiegać biegunce po antybiotyku?

Biegunka po antybiotyku – objawy

Biegunka poantybiotykowa jest definiowana jako posiadanie luźnych, wodnistych stolców (oddawanych trzy lub więcej razy dziennie) podczas przyjmowania antybiotyków. Do jej rozwoju może dojść nawet w kilka godzin po podaniu pierwszej dawki antybiotyku, ale może pojawiać się również po kilku tygodniach od zakończenia antybiotykoterapii. Zwykle jest to objaw łagodny i tymczasowy, który ustaje wraz ze zmianą leku lub zakończeniem leczenia. Niekiedy jednak biegunka po antybiotyku utrzymuje się dłużej i może przybierać ostrą postać i prowadzić do poważniejszej infekcji, takich jak zapalenie jelita grubego.

Jeżeli wystąpi biegunka po antybiotyku, pij dużo wody, aby uniknąć odwodnienia, w razie potrzeby sięgnij po elektrolity. Unikaj alkoholu i kofeiny. Dostosowanie diety i jedzenia pokarmów o niskiej zawartości błonnika również mogą pomóc. Nie są wskazane tłuste i pikantne potrawy oraz produkty spożywcze o wysokiej zawartości cukru.

Dlaczego antybiotyki mogą wywołać biegunkę?

Antybiotyki to klasa leków stosowanych w leczeniu zakażeń bakteryjnych. Ponieważ mają szerokie spektrum działania, poza niszczeniem szkodliwych drobnoustrojów, mogą niszczyć także te pożyteczne. Utrata równowagi mikrobiologicznej w jelitach może prowadzić do wywołania problemów trawiennych oraz biegunki. 

Jakie czynniki zakaźne mogą wywołać biegunkę?

Najczęstszym patogenem wywołującym dokuczliwe objawy jest Clostridium difficile. Ta beztlenowa bakteria produkuje toksyny podrażniające wyściółkę jelit, co może powodować poważniejsze objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, któremu oprócz ostrej biegunki mogą towarzyszyć silne bóle podbrzusza, gorączka oraz dreszcze.

Inne czynniki zakaźne, o których stwierdzono, że są odpowiedzialne za biegunkę związaną z antybiotykami to: Clostridium perfringens, Staphylococcus aureus, Klebsiella oxytoca, Salmonella spp. i Candida spp.

Jak zapobiegać biegunce podczas przyjmowania antybiotyków?

Możesz zapobiec biegunce związanej z przyjmowaniem antybiotyków, zażywając je tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Jeśli doświadczyłeś biegunki po antybiotyku w przeszłości, istnieje większe prawdopodobieństwo, że leki ponownie spowodują podobną reakcję. Koniecznie poinformuj o tym lekarza, w miarę możliwości przepisze stosowanie innego antybiotyku. Zadbaj też o higienę. Częste mycie rąk może pomóc w zapobieganiu rozprzestrzenianiu się szkodliwych bakterii, takich jak Clostridium difficile.

Probiotyki (leki osłonowe) występują w kapsułkach, tabletkach, proszkach, a nawet w postaci płynnej, więc każdy pacjent powinien znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Mogą być także dostarczane wraz z żywnością, np. w postaci jogurtów zawierającymi żywe kultury bakterii.

Biegunka po antybiotyku u najstarszych pacjentów

Wyniki badania opublikowanego w „BMC Geriatria” wykazały, że wzrost wieku pacjentów był istotnie związany z ryzykiem zaistnienia biegunki poantybiotykowej i koniecznością dłuższego pobytu w szpitalu. Seniorzy są grupą szczególnie podatną na infekcje, takie jak np. zapalenie płuc, które wymagają leczenia antybiotykami. Autorzy badania alarmują, że w obliczu starzenia się społeczeństwa należy wziąć pod uwagę zwiększoną częstość występowania tych problemów medycznych i wdrożyć odpowiednie środki zapobiegawcze, ponieważ generują duże koszty opieki zdrowotnej.