Jakie badanie powinien wykonać weganin i wegetarianin, żeby sprawdzić niedobory? - portal DOZ.pl
Holotranskobalamina  – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12
Barbara Sitek

Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Holotranskobalamina, nazywana również aktywną formą witaminy B12 lub holoTC, powstaje na skutek wiązania transkobalaminy (białka transportowego) z obecną we krwi witaminą B12. Dzięki temu połączeniu, wit. B12 może być transportowana do wszystkich komórek ciała, gdzie pełni swoje fizjologiczne funkcje. HoloTC jest specyficznym markerem niedoboru witaminy B12 w organizmie na jego wczesnym etapie, jeszcze zanim we krwi widoczny będzie spadek stężenia całkowitej puli tej witaminy. Dzięki temu, badanie poziomu holotranskobalaminy znajduje zastosowanie w wykrywaniu niedoborów wit. B12 i związanych z tym schorzeń, m.in. w diagnostyce chorób zwyrodnieniowych układu nerwowego.

Czym jest holotranskobalamina?

Witamina B12, nazywana również kobalaminą lub cyjanokobalaminą, jest złożonym związkiem chemicznym, zbudowanym m.in. z jonu kobaltu połączonego z grupą cyjanową. Aby mogła ona trafić do wnętrza komórek docelowych, musi połączyć się z białkiem transportującym, czyli transkobalaminą II i stworzyć kompleks nazywany holotranskobalaminą. Kompleks ten jest aktywną biologicznie formą witaminy B12 i stanowi ok. 10–30% całkowitej puli tej witaminy w organizmie. Dzięki holotranskobalaminie wit. B12 może przeniknąć do wnętrza komórki i pełnić tam swoje biologiczne funkcje.

Jeżeli w organizmie występują niedobory wit. B12 to holotranskobalamina jest pierwszym parametrem, którego stężenie zaczyna się obniżać. Dzięki temu, oznaczenie holoTC może być wykorzystywane jako czuły marker niedoboru witaminy B12 i wszystkich związanych z tym zaburzeniem schorzeń.

Rola witaminy B12 w organizmie

Witamina B12 jest jednym z koenzymów, czyli cząsteczek, które przyłączając się do enzymów, sprawiają, że stają się one aktywne i mogą zacząć regulować przebieg reakcji chemicznych w komórce. Odpowiedni poziom wit. B12 pozwala na prawidłową produkcję energii i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.

Witamina B12 jest niezbędna do procesu powstawania erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, a jej niedobór może prowadzić do anemii. Ponadto bierze udział w przemianach składników odżywczych – cukrów, białek i tłuszczów, ponadto w powstawaniu kwasów nukleinowych (DNA i RNA) oraz regulowaniu rytmu snu i czuwania. Dzięki temu, że witamina B12 uczestniczy w obniżaniu poziomu homocysteiny, wpływa korzystnie na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, obniżając ryzyko udaru mózgu i zawału serca. Kobalamina jest także konieczna dla prawidłowego funkcjonowaniu układu nerwowego, ponieważ bierze udział w syntezie substancji chroniących neurony – mieliny i neuroprzekaźników – zwiększających szybkość przekaźnictwa nerwowego oraz odpowiadających za właściwą pracę komórek nerwowych i poprawiających wydajność pracy mózgu.

Podstawowym źródłem witaminy B12 w diecie są produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby, owoce morza, produkty mleczne i jaja. Z tego względu na niedobory tej witaminy są narażone w szczególności wegetarianie i weganie, ale zdarza się, że występują one także u osób jedzących mięso, zwłaszcza u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych.

Holotranskobalamina – wskazania do badania

Oznaczenie poziomu holotranskobalaminy powinny wykonać osoby, u których występuje podejrzenie niedoborów witaminy B12:

  • pacjenci z objawami niedokrwistości, zgłaszający m.in.: bladość skóry i błon śluzowych, osłabienie, problemy z koncentracją, bóle głowy pacjenci z objawami ze strony układu nerwowego: zmianami nastrojów, przygnębieniem, zawrotami i bólami głowy, brakiem koordynacji ruchowej, upośledzeniem zdolności poznawczych, czy drażliwością
  • osoby zgłaszające inne objawy, sugerujące niedobory witaminy B12: mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn, uczucie gorąca lub zimna na skórze, urojenia, halucynacje i inne symptomy psychiatryczne, zaburzenia snu, ból, pieczenie i występowanie aft w jamie ustnej, krwawienia dziąseł lub przyspieszoną akcję serca.

Profilaktyczne oznaczenie poziomu holotranskobalaminy zalecane jest również osobom starszym, borykającym się ze brakiem apetytu, a także pacjentom po resekcji żołądka lub jelita cienkiego oraz u wszystkim osobom chorującym na schorzenia przewodu pokarmowego, w szczególności na zespół złego wchłaniania, celiakię, SIBO (zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego), zgagę i nadkwaśność żołądka,  u osób nadużywających alkoholu i stosujących leki, takie jak: inhibitory pompy protonowej, blokery histaminy, metformina, aspiryna (kwas acetylosalicylowy), czy sulfasalazyna.

Badanie poziomu holotranskobalaminy – przygotowanie i przebieg

W ramach badania konieczne jest pobranie próbki krwi, najczęściej z żyły łokciowej, podobnie jak w wypadku większości oznaczeń laboratoryjnych. Do badania należy zgłosić się na czczo, pamiętając także, aby na 72 godziny przed pobraniem krwi i najlepiej za zgodą lekarza, odstawić wszystkie leki i suplementy zawierające w swoim składzie witaminę B12. 

Holotranskobalamina – normy, niedobór, nadmiar

Prawidłowy poziom holotranskobalaminy powinien znajdować się powyżej 60 pmol/l, chociaż zakresy referencyjne mogą nieco się różnić w zależności od laboratorium diagnostycznego. Każdy wynik znajdujący się poniżej zakresu referencyjnego powinien zostać omówiony z lekarzem.

Nadmiar holoTC we krwi raczej się nie zdarza, ponieważ organizm osoby przyjmującej duże ilości wit. B12, pozbywa się jej nadmiaru wraz z moczem. Jedynie w przypadku osób długotrwale stosujących duże dawki preparatów z wit. B12 może dojść do jej przedawkowania, objawiającego się zaczerwieniem i zwiększoną wrażliwością skóry, przyspieszeniem rytmu bicia serca i bólem w klatce piersiowej, a także skurczami mięśni. W takim wypadku należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Obniżony poziom holotranskobalaminy świadczy o niedoborze wit. B12, który może być skutkiem:

  • nieprawidłowej diety, ubogiej w produkty zawierające kobalaminę lub wynikającej z nietolerancji pokarmowych;
  • upośledzonego wchłaniania w przewodzie pokarmowym, np. w wyniku zaniku błony śluzowej żołądka, chorób autoimmunologicznych, celiakii, zespołu Zollingera-Ellisona, resekcji lub operacji w obrębie jelit i żołądka, chorób trzustki, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy;
  • zakażenia tasiemcem lub zakażeń bakteryjnych;
  • przyjmowania leków z grupy inhibitorów pompy protonowej, metforminy, kwasu acetylosalicylowego (popularnej aspiryny), leków przeciwhistaminowych, czy doustnych preparatów hormonalnych i antykoncepcyjnych;
  • nadużywania alkoholu;
  • stresu;
  • ekspozycji na podtlenek azotu (stosowany podczas znieczulenia np. przed operacją).

Holotranskobalamina – cena/refundacja, skierowanie

Skierowanie na badanie poziomu holotranskobalaminy może zostać zlecone wyłącznie przez lekarza specjalistę, np. hematologa lub onkologa. Jeżeli jednak pacjent nie posiada skierowania na badanie, wówczas pokrywa koszty badania samodzielni. Cena badania holotranskobalaminy jest różna i zależy od miejsca, w którym wykonujemy oznaczenie. Mieści się w przedziale 150–300 zł.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • D-dimery – wskazania, normy, podwyższone. Jak się przygotować do badania?

    Badanie d-dimerów we krwi jest jednym z głównych parametrów wykorzystywanych w diagnostyce chorób zakrzepowych, takich jak zakrzepica żył głębokich dolnych czy zatorowość płucna. Skrzepy krwi znajdujące się w naczyniach krwionośnych mogą zamknąć światło tych przewodów, doprowadzając do bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych. Wyróżnia się cztery podstawowe metody oznaczenia stężenia d-dimerów we krwi (metoda lateksowa, immunoenzymatyczna, aglutynacji pełnej krwi i wykorzystująca przeciwciała znakowane technetem). Kiedy wykonać badanie, ile kosztuje oznaczenie stężenia d-dimerów, jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Wapń (Ca) – badanie elektrolitów we krwi. Norma, hipokalcemia, hiperkalcemia

    Zarówno wapń całkowity (Ca), jak i ten zjonizowany (Ca2+) odgrywają istotną rolę w szeregu procesów metabolicznych, które zachodzą w organizmie. Można go dostarczać wraz z pożywieniem, a zapotrzebowanie na ten makroelement wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie wśród wrażliwych na demineralizację kości kobiet w okresie menopauzy. Ile wynosi prawidłowe stężenie wapnia we krwi, jak się przygotować do badania i co wpływa na powstanie hipokalcemii lub hiperkalcemii? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Ból po lewej stronie brzucha? To może być choroba trzustki – zbadaj poziom lipazy trzustkowej (ALP)

    Badanie poziomu lipazy (ALP) pozwala ocenić ewentualne choroby trzustki, które objawiają się na przykład jako ból po lewej stronie brzucha, najczęściej pół godziny po spożytym posiłku lub po wypiciu alkoholu. To proste oznaczenie polegające na analizie próbki krwi żylnej, oddanej w punkcie pobrań na czczo, najlepiej w godzinach porannych. Ile kosztuje badanie lipazy trzustkowej, które parametry należy dodatkowo sprawdzić wraz z analizą enzymów trzustkowych i jakie są normy ALP? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Eozynofile (eozynocyty) w wyniku morfologii – normy EOS, funkcje w organizmie

    Analizując wyniki morfologii krwi lub morfologii krwi z rozmazem, dokonuje się oceny składników morfotycznych, w tym poziomu i obrazu leukocytów w postaci eozynofili. Bardzo rzadko spotyka się sytuację, w której eozynofile są podwyższone, częściej ta sytuacja dotyczy limfocytów i neutrofilów. Jak zbadać poziom eozynofilów, o czym świadczy podwyższony ich poziom i jak obniżyć poziom granulocytów kwasochłonnych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Monocyty – norma, podwyższone i obniżone u dziecka i dorosłego

    Oznaczenie poziomu monocytów jest częścią badania morfologii krwi. Monocytoza, czyli podwyższony poziom monocytów może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest infekcja bakteryjna. Z kolei monocytopenia, tj. niski poziom monocytów może wskazywać na zakażenie wirusem HIV lub białaczkę. Zakłada się, że każde większe odchylenie od normy powinno zostać skonsultowane z lekarzem. Jak się przygotować do badania monocytów, czy jest refundowane i jakie są normy dla dzieci i dorosłych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Anty-HCV – badanie, normy. Przyczyny i objawy zakażenia HCV

    Zakażenie WZW typu C jest jednocześnie skąpoobjawowe i groźne dla zdrowia. Nieleczone zakażenie HCV może utrzymywać się nawet do kilkudziesięciu lat, prowadząc do rozwoju marskości wątroby lub raka wątrobowokomórkowego. W celu sprawdzenia, czy doszło do zakażenia wirusem HCV, na którego dotychczas nie udało się opracować skutecznej szczepionki, należy zgłosić się na badanie poziomu przeciwciał anty-HCV. Jak wygląda badanie i interpretacja wyników badania? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Jak kawa wpływa na zdrowie nerek? Najnowsze wyniki badań

    Najnowsze wyniki badań dotyczące wpływu kawy na funkcję nerek potwierdzają, że przejście od 1 do 1,5 filiżanki kawy dziennie  zmniejsza ryzyko kamieni nerkowych o 40%. Naukowcy przypisuję tę właściwość zawartej w kawie kofeinie, która odpowiada za zwiększenie przepływ moczu, co stanowi ważny czynnik  chroniący przed rozwojem kamieni nerkowych.

  • Poziom przeciwciał w COVID-19

    Coraz więcej osób wykonuje badanie poziomu przeciwciał wczesnych – IgM i późnych – IgG. Dzięki nim można ocenić wydolność układu odporności, czyli to czy i jak poradził sobie w kontakcie z koronawirusem SARS CoV-2, nieważne czy po infekcji, czy też po wykonaniu szczepienia. Badanie poziomu przeciwciał przeciwiko COVID-19 pozwala także na ocenę czasu, jaki upłynął od zakażenia lub ostatniego kontaktu z wirusem. Czy zbadanie poziomu przeciwciał pozwoli poczuć się bezpieczniej lub mądrze zaplanować termin trzeciej dawki szczepionki? Odpowiedź na te i inne pytania znajduje się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij