Holotranskobalamina  – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12
Barbara Sitek

Holotranskobalamina – badanie wczesnych niedoborów witaminy B12

Istnieje pula badań, które regularnie powinien wykonać każdy weganin lub wegetarianin, a także osoby, które mają wszelkie objawy niedokrwistości lub zauważają u siebie niedobory witaminy B12, do których należy, chociażby mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn lub zaburzenia snu. Postawienie diagnozy dotyczącej groźnego niedoboru wit. B12 jest możliwe już na jego wczesnym etapie, dzięki wykonaniu oznaczenia poziomu holoTC, czyli holotranskobalaminy. Jak się przygotować do badania poziomu holoTC, czy trzeba być na czczo i jakie są objawy obniżonego poziomu witaminy B12? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Holotranskobalamina, nazywana również aktywną formą witaminy B12 lub holoTC, powstaje na skutek wiązania transkobalaminy (białka transportowego) z obecną we krwi witaminą B12. Dzięki temu połączeniu wiamina B12 może być transportowana do wszystkich komórek ciała, gdzie pełni swoje fizjologiczne funkcje. HoloTC jest specyficznym markerem niedoboru witaminy B12 w organizmie na jego wczesnym etapie, jeszcze zanim we krwi widoczny będzie spadek stężenia całkowitej puli tej witaminy. Dzięki temu, badanie poziomu holotranskobalaminy znajduje zastosowanie w wykrywaniu niedoborów witaminy B12 i związanych z tym schorzeń, m.in. w diagnostyce chorób zwyrodnieniowych układu nerwowego.

Czym jest holotranskobalamina?

Witamina B12, nazywana również kobalaminą lub cyjanokobalaminą, jest złożonym związkiem chemicznym, zbudowanym m.in. z jonu kobaltu połączonego z grupą cyjanową. Aby mogła ona trafić do wnętrza komórek docelowych, musi połączyć się z białkiem transportującym, czyli transkobalaminą II i stworzyć kompleks nazywany holotranskobalaminą. Kompleks ten jest aktywną biologicznie formą witaminy B12 i stanowi ok. 10–30% całkowitej puli tej witaminy w organizmie. Dzięki holotranskobalaminie wit. B12 może przeniknąć do wnętrza komórki i pełnić tam swoje biologiczne funkcje.

Jeżeli w organizmie występują niedobory wit. B12 to holotranskobalamina jest pierwszym parametrem, którego stężenie zaczyna się obniżać. Dzięki temu, oznaczenie holoTC może być wykorzystywane jako czuły marker niedoboru witaminy B12 i wszystkich związanych z tym zaburzeniem schorzeń.

Rola witaminy B12 w organizmie

Witamina B12 jest jednym z koenzymów, czyli cząsteczek, które przyłączając się do enzymów, sprawiają, że stają się one aktywne i mogą zacząć regulować przebieg reakcji chemicznych w komórce. Odpowiedni poziom wit. B12 pozwala na prawidłową produkcję energii i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.

Witamina B12 jest niezbędna do procesu powstawania erytrocytów, czyli krwinek czerwonych, a jej niedobór może prowadzić do anemii. Ponadto bierze udział w przemianach składników odżywczych – cukrów, białek i tłuszczów, ponadto w powstawaniu kwasów nukleinowych (DNA i RNA) oraz regulowaniu rytmu snu i czuwania. Dzięki temu, że witamina B12 uczestniczy w obniżaniu poziomu homocysteiny, wpływa korzystnie na zdrowie układu sercowo-naczyniowego, obniżając ryzyko udaru mózgu i zawału serca. Kobalamina jest także konieczna dla prawidłowego funkcjonowaniu układu nerwowego, ponieważ bierze udział w syntezie substancji chroniących neurony – mieliny i neuroprzekaźników – zwiększających szybkość przekaźnictwa nerwowego oraz odpowiadających za właściwą pracę komórek nerwowych i poprawiających wydajność pracy mózgu.

Podstawowym źródłem witaminy B12 w diecie są produkty pochodzenia zwierzęcego: mięso, ryby, owoce morza, produkty mleczne i jaja. Z tego względu na niedobory tej witaminy są narażone w szczególności wegetarianie i weganie, ale zdarza się, że występują one także u osób jedzących mięso, zwłaszcza u dzieci, kobiet w ciąży i osób starszych.

Holotranskobalamina – wskazania do badania

Oznaczenie poziomu holotranskobalaminy powinny wykonać osoby, u których występuje podejrzenie niedoborów witaminy B12:

  • pacjenci z objawami niedokrwistości, zgłaszający m.in.: bladość skóry i błon śluzowych, osłabienie, problemy z koncentracją, bóle głowy pacjenci z objawami ze strony układu nerwowego: zmianami nastrojów, przygnębieniem, zawrotami i bólami głowy, brakiem koordynacji ruchowej, upośledzeniem zdolności poznawczych, czy drażliwością
  • osoby zgłaszające inne objawy, sugerujące niedobory witaminy B12: mrowienie i pieczenie skóry, drętwienie kończyn, uczucie gorąca lub zimna na skórze, urojenia, halucynacje i inne symptomy psychiatryczne, zaburzenia snu, ból, pieczenie i występowanie aft w jamie ustnej, krwawienia dziąseł lub przyspieszoną akcję serca.

Profilaktyczne oznaczenie poziomu holotranskobalaminy zalecane jest również osobom starszym, borykającym się ze brakiem apetytu, a także pacjentom po resekcji żołądka lub jelita cienkiego oraz u wszystkim osobom chorującym na schorzenia przewodu pokarmowego, w szczególności na zespół złego wchłaniania, celiakię, SIBO (zespół przerostu flory bakteryjnej jelita cienkiego), zgagę i nadkwaśność żołądka,  u osób nadużywających alkoholu i stosujących leki, takie jak: inhibitory pompy protonowej, blokery histaminy, metformina, aspiryna (kwas acetylosalicylowy), czy sulfasalazyna.

Powiązane produkty

Badanie poziomu holotranskobalaminy – przygotowanie i przebieg

W ramach badania konieczne jest pobranie próbki krwi, najczęściej z żyły łokciowej, podobnie jak w wypadku większości oznaczeń laboratoryjnych. Do badania należy zgłosić się na czczo, pamiętając także, aby na 72 godziny przed pobraniem krwi i najlepiej za zgodą lekarza, odstawić wszystkie leki i suplementy zawierające w swoim składzie witaminę B12. 

Holotranskobalamina – normy, niedobór, nadmiar

Prawidłowy poziom holotranskobalaminy powinien znajdować się powyżej 60 pmol/l, chociaż zakresy referencyjne mogą nieco się różnić w zależności od laboratorium diagnostycznego. Każdy wynik znajdujący się poniżej zakresu referencyjnego powinien zostać omówiony z lekarzem.

Nadmiar holoTC we krwi raczej się nie zdarza, ponieważ organizm osoby przyjmującej duże ilości wit. B12, pozbywa się jej nadmiaru wraz z moczem. Jedynie w przypadku osób długotrwale stosujących duże dawki preparatów z wit. B12 może dojść do jej przedawkowania, objawiającego się zaczerwieniem i zwiększoną wrażliwością skóry, przyspieszeniem rytmu bicia serca i bólem w klatce piersiowej, a także skurczami mięśni. W takim wypadku należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza.

Obniżony poziom holotranskobalaminy świadczy o niedoborze wit. B12, który może być skutkiem:

  • nieprawidłowej diety, ubogiej w produkty zawierające kobalaminę lub wynikającej z nietolerancji pokarmowych;
  • upośledzonego wchłaniania w przewodzie pokarmowym, np. w wyniku zaniku błony śluzowej żołądka, chorób autoimmunologicznych, celiakii, zespołu Zollingera-Ellisona, resekcji lub operacji w obrębie jelit i żołądka, chorób trzustki, choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy;
  • zakażenia tasiemcem lub zakażeń bakteryjnych;
  • przyjmowania leków z grupy inhibitorów pompy protonowej, metforminy, kwasu acetylosalicylowego (popularnej aspiryny), leków przeciwhistaminowych, czy doustnych preparatów hormonalnych i antykoncepcyjnych;
  • nadużywania alkoholu;
  • stresu;
  • ekspozycji na podtlenek azotu (stosowany podczas znieczulenia np. przed operacją).

Holotranskobalamina – cena/refundacja, skierowanie

Skierowanie na badanie poziomu holotranskobalaminy może zostać zlecone wyłącznie przez lekarza specjalistę, np. hematologa lub onkologa. Jeżeli jednak pacjent nie posiada skierowania na badanie, wówczas pokrywa koszty badania samodzielni. Cena badania holotranskobalaminy jest różna i zależy od miejsca, w którym wykonujemy oznaczenie. Mieści się w przedziale 150–300 zł.

  1. T. Melo i in., A case of vitamin B12 deficiency with some unusual features, European Journal of Medical Case Reports, nr 5 (1), 2020.
  2. L. H. Allen, How common is vitamin B-12 deficiency?, The American Journal of Clinical Nutrition, nr 89 (2), 2008.
  3. J. W. Miller, Proton Pump Inhibitors, H2-Receptor Antagonists, Metformin, and Vitamin B-12 Deficiency: Clinical Implications, Advances in Nutrition, nr 9 (4), 2018.
  4. L. Hannibal i in. (2016) Biomarkers and Algorithms for the Diagnosis of Vitamin B12 Deficiency,  Frontiers in molecular biosciences, nr 3 (27), 2016.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Klirens kreatyniny (GFR) – badanie, normy, wskazania

    GFR to parametr służący do oceny wydolności pracy nerek. Bez aktualnego wyniku badania wskaźnika czynności nerek nie możemy np. wykonać obrazowych badań diagnostycznych, w których niezbędne jest zastosowanie kontrastu (np. RTG) dla lepszego uwidocznienia oznaczanych struktur. Ponadto klirens kreatyniny jest niezbędnym miernikiem wydolności nerek w trakcie ich terapii. Dzięki niemu możliwa jest ocena skuteczności leczenia nefrologicznego i ewentualnej konieczności zastosowania poważniejszych kroków terapeutycznych, jak chociażby wdrożenie leczenia nerkozastępczego. Kto może skierować nas na badanie GFR, ile kosztuje i jak się do niego przygotować? Odpowiadamy w niniejszym artykule.

  • Cholesterol HDL – badanie, normy. Co oznacza obniżony poziom „dobrego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu HDL jest jednym z głównych oznaczeń zlecanych osobom, u których ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych jest wysokie. Pacjenci chorujący na cukrzycę, po przebytym zawale serca, palacze oraz kobiety przyjmujące hormonalną terapię antykoncepcyjną, beta-blokery lub retinoidy powinni częściej oznaczać poziom dobrego cholesterolu i jego stosunek do LDL. Badaniami dodatkowymi, które zaleca się wykonać przy oznaczeniu HDL, są stężenia cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów. Jak należy się przygotować do oznaczenia poziomu HDL? Ile kosztuje badanie? Czy może być refundowane? Czy aby zbadać poziom cholesterolu HDL, trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cholesterol LDL – badanie, normy, podwyższony. Jak obniżyć zbyt wysoki poziom „złego cholesterolu”?

    Badanie poziomu cholesterolu LDL jest jednym z elementów tzw. lipidogramu, który zaleca się wykonywać minimum raz do roku, w ramach badań profilaktycznych. Przeprowadzenie tego oznaczenia ma na celu potwierdzenie wydolności lub dysfunkcji pracy wątroby. Na zaburzenia ilości „złego cholesterolu” wpływa szereg czynników, które są związane głównie z dietą i stylem życia. Jak wygląda badanie, jakie są normy cholesterolu LDL, ile kosztuje oznaczenie i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Wysokie ALT – czego jest objawem? Jakie są normy badania ALT?

    Prawidłowy zakres referencyjny dla aminotransferazy alaninowej zależy od wielu czynników i może różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonywane jest badanie. Oznaczenie poziomu ALT we krwi pozwala na wykrycie chorób wątroby i ocenę stopnia ich zaawansowania, jak również na różnicowanie określonych schorzeń wątroby między sobą. Jakie są normy ALT we krwi, jak wygląda badanie oraz czy do oznaczenia trzeba być na czczo?

  • Biorezonans – co to jest, jak działa i czy jest skuteczny w leczeniu chorób i nałogów?

    Biorezonans magnetyczny to jedna z metod wykorzystywanych przez osoby praktykujące niekonwencjonalne formy leczenia różnych chorób. Nie udało się dotychczas jednoznacznie rozstrzygnąć, czy terapia z użyciem biorezonansu jest skuteczna. Największym problemem jest brak rzetelnych badań naukowych, które potwierdziłyby słowa zwolenników tej metody dotyczące tego, czy i jak naprawdę działa biorezonans.

  • Lipidogram (profil lipidowy). Badanie, normy, przygotowanie

    Lipidy, czyli tłuszcze, to najważniejsze źródło energii w diecie człowieka. Jako składniki błon komórkowych i rozpuszczalniki niektórych substancji, np. witamin i hormonów, pełnią kluczową rolę w utrzymaniu równowagi ludzkiego organizmu. Zaburzenia lipidowe występujące u pacjentów z nadwagą, otyłością lub obciążonym wywiadem rodzinnym mogą skutkować schorzeniami układu krwionośnego i sercowo-naczyniowego oraz podwyższać ryzyko udaru mózgu.

  • Badanie AMH (wskaźnik rezerwy jajnikowej) – normy, cena

    Badanie AMH, czyli hormonu antymüllerowskiego, jest jednym z kluczowych elementów oceny rezerwy jajnikowej kobiety. Pozwala na ocenę liczby pęcherzyków jajnikowych, które mogą być stymulowane w ramach procedury in vitro. Na czym polega to badanie? Czy warto je wykonać? Jak interpretować wyniki?

  • Badania na niepłodność dla kobiet – jak wyglądają? Jak się przygotować?

    Niepłodność to problem, który dotyka coraz większą liczbę osób na całym świecie. Szacuje się, że nawet 15% par boryka się z problemami z zajściem w ciążę. Spośród wszystkich przyczyn niepłodności w związku 40% leży po stronie mężczyzn, 40% po stronie kobiet, a w 20% przyczyny pochodzą od obojga partnerów. Wielu z nich zwraca się o pomoc do specjalistów, którzy oferują różne metody diagnostyki i leczenia niepłodności. Jakie badania na niepłodność warto zrobić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij