Nattokinaza – jak działa na organizm? Dlaczego może pomóc w profilaktyce chorób krążenia?

Nattokinaza jest składnikiem aktywnym pozyskiwanym z natto – tradycyjnej potrawy rodem z Japonii, obecnie uznawanej za żywność funkcjonalną. To danie oprócz specyficznego zapachu i kleistej konsystencji charakteryzuje się bowiem bogactwem wartości odżywczych. Przyjrzyjmy się bliżej nattokinazie i jej właściwościom prozdrowotnym. 

1. Nattokinaza – co to takiego?
2. Nattokinaza i jej właściwości
3. Nattokinaza – dla kogo?
4. Nattokinaza w suplementach diety – dawkowanie i przeciwwskazania 

Choroby pochodzenia sercowo-naczyniowego to główna przyczyna zgonów na świecie. Nadciśnienie staje się globalnym wyzwaniem dla zdrowia publicznego, a liczby chorujących osób w krajach rozwiniętych dramatycznie rosną w ostatnich dziesięcioleciach. Zawał mięśnia sercowego, choroba niedokrwienna serca, choroby naczyniowo-mózgowe (np. udar będący wiodącą przyczyną niepełnosprawności), zakrzepica, zatory – jak to możliwe, że choroby dziesiątkujące pacjentów na Zachodzie, w Azji występują rzadko? Sekret długowieczności tkwi… na talerzu. Naukowcy pochylają się w skupieniu nad tradycyjnymi potrawami dalekowschodnimi, szukając sposobów na bolączki świata zachodniego.  

Nattokinaza – co to takiego?

Nattokinaza (ang. nattokinase) jest naturalnym enzymem ekstrahowanym z natto, czyli potrawy z gotowanej lub gotowanej na parze soi, poddanej następnie fermentacji przy udziale bakterii Bacillus subtilis natto. Bakterie nadają ziarnom soi kwaskowaty, orzechowy posmak, charakterystyczny (często określany jako nieprzyjemny) zapach oraz śliską, kleistą konsystencję. Natto, zwane japońskim serem, jest w tym kraju spożywane i cenione za lecznicze właściwości od ponad 2000 lat. Nattokinazę, enzym należący do grupy proteaz serynowych, wyodrębniono z natto po raz pierwszy w 1987 roku. 

Działanie nattokinazy jest bardzo podobne do plazminy właśnie: rozkłada ona sieci fibrynowe tworzące skrzep, co prowadzi do jego rozpuszczenia (lizy). Nattokinaza wspiera zatem mechanizmy działania, które występują w organizmie naturalnie.

Nattokinaza i jej właściwości

Ten unikalny, całkowicie naturalny środek fibrynolityczny ma za sobą niezwykle długą historię spożycia w postaci natto. W przeciwieństwie do innych proteaz przeciwzakrzepowych używanych konwencjonalnie w leczeniu (np. streptokinaza, urokinaza lub tkankowe aktywatory plazminogenu), a które mogą wywołać powikłania w postaci krwawień, gorączki, reakcji uczuleniowych, nattokinaza ma wysoki profil bezpieczeństwa i wywołuje niewielkie lub żadne skutki uboczne.

Nattokinaza – dla kogo?

Nattokinaza jako środek fibrynolityczny wskazany jest w terapii zakrzepicy, mogącej być podłożem choroby niedokrwiennej serca i zawałów serca, udarów, zatorowości płucnej, zapalenia żył (potocznie mówimy tak często o zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych), w leczeniu hemoroidów czy skrzeplin występujących w oku. 

Wspólnym podłożem wielu chorób układu sercowo-naczyniowego jest miażdżyca. Badania donoszą, że nattokinaza zapobiega arteriosklerozie przez bezpośrednie działanie przeciwutleniające prowadzące do zmniejszenia peroksydacji (utleniania) lipidów (produkty peroksydacji lipidów akumulowane w tkankach wywołują wiele patologii, nie tylko miażdżycę, ale też cukrzycę czy nowotwory). Jako że w składzie blaszki miażdżycowej znajduje się fibryna, nattokinaza jest w stanie rozpuścić jej sieć i zahamować postęp zmian w naczyniach. Dodatkowo ma działanie hipolipidemiczne, obniża poziomy trójglicerydów, cholesterolu całkowitego i cholesterolu LDL we krwi, jednocześnie zwiększając poziom cholesterolu HDL. 

Nattokinaza może być pomocna dla osób chorujących na nadciśnienie oraz w profilaktyce przeciwnadciśnieniowej. Badania wskazują, że suplementacja enzymem obniża ciśnienie krwi zarówno skurczowe, jak i rozkurczowe. Wynika to prawdopodobnie z hamującego działania nattokinazy na konwertazę angiotensyny (ACE), czyli enzym podwyższający ciśnienie tętnicze. 

Trwają również badania nad rolą nattokinazy w terapii osób chorych na Alzheimera, u których powstają złogi włókien amyloidowych, a które to enzym może potencjalnie degradować. 

Nattokinaza w suplementach diety – dawkowanie i przeciwwskazania 

W aptekach dostępne są doustne preparaty zawierające 100 mg nattokinazy na jednostkę dawkowania, co odpowiada 2000 FU (FU – jednostka aktywności fibrynolitycznej). Zaleca się przyjmowanie jednej kapsułki na dobę. Prócz suplementów jednoskładnikowych istnieją też takie w połączeniu np. z witaminą K2 (kolejny cenny składnik pozyskiwany z natto) lub z serrapeptazą, enzymem proteolitycznym o szerokim zastosowaniu leczniczym. 

Przed użyciem zawsze należy zapoznać się z ulotką preparatu, a ewentualne wątpliwości skonsultować z lekarzem lub farmaceutą.