PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG? - portal DOZ.pl
PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG?
Joanna Orzeł

PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG?

Glikol polietylenowy (PEG) to składnik wielu produktów kosmetycznych oraz leków. To, jaką pełnią funkcję, zależy od ich budowy. W poniższym artykule przybliżamy PEG, a w zasadzie PEG-i – rodzinę glikoli polietylenowych, które ze względu na swoje właściwości towarzyszą nam na co dzień. 

Dla wielu z nas czytanie składów kosmetyków, leków czy żywności jest nie lada wyczynem. Swego rodzaju presja społeczna powoduje, że jako świadomi konsumenci powinniśmy znać co najmniej nazwy tych komponentów, które nam szkodzą. W różnych źródłach znajdziemy „tajemną” wiedzę na temat oddziaływania (najczęściej negatywnego) chemikaliów na nasz organizm. PEG, EDTA, SLS, SLES, te zbitki liter często pojawiają się obok siebie właśnie w takim kontekście. Czy zatem jest się czego bać?

Glikol polietylenowy – czym jest? Jakie są rodzaje PEG? 

Glikol polietylenowy to grupa ropopochodnych substancji chemicznych, która znalazła szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Znajdziemy je w składach produktów również pod najpopularniejszym akronimem – PEG – pochodzącym od angielskiej nazwy – poliethylene glycol lub mniej popularnymi akronimami PEO (od ang. polyethylene oxide), lub POE (od ang. polyoxyethylene). Z chemicznego punktu widzenia to polimery, czyli substancje składające się z różnej liczby identycznych cegiełek (merów). W przypadku glikolu reakcji polimeryzacji ulega tlenek etylenu.  

Co oznaczają poszczególne cyfry przy PEG? 

W zależności od tego, ile merów wchodzi w skład polimeru, uzyskujemy substancję o różnej masie i co za tym idzie właściwościach. Można zatem powiedzieć, że w przypadku glikolu polietylenowego mamy do czynienia nie z jedną, a z wieloma odmianami tej substancji, dlatego też często w literaturze mowa jest o PEG-ach.

Rozróżnienia PEG-ów dokonuje się przed dodanie przy skrócie PEG liczby, np. PEG 400 czy PEG 900. Oznaczenie to informuje o masie cząsteczkowej glikolu polietylenowego wyrażonej w daltonach. Przykładowo polimer składający się z 9 merów to właśnie PEG 400. Alternatywnie za akronimem znajdziemy liczbę (lub cyfrę) oznaczającą liczbę cząsteczek, które utworzyły dany rodzaj glikolu polietylenowego, np. PEG 4 lub PEG 12. 

Glikol polietylenowy – właściwości 

Jak wcześniej zaznaczono, właściwości PEG-ów będą różnić się w zależności od ilości merów w łańcuchu polimerowym. Małocząsteczkowe polimery będą ciekłe (im dłuższy łańcuch, tym PEG-i wykazują większą lepkość), wysokocząsteczkowe przyjmą natomiast postać ciała stałego. Glikol polietylenowy jest higroskopijny (wiąże cząsteczki wody) i dobrze rozpuszczalny w wodzie, glicerolu czy acetonie.

Im wyższa masa cząsteczkowa (im więcej merów w polimerze) tym PEG-i trudniej się wchłaniają do organizmu. Szacowane jest, że ich wchłanialność wynosi zaledwie 5‰. Niska cena i pożądane właściwości powodują, że glikol polietylenowy w swych różnych postaciach jest szeroko stosowany w wielu gałęziach przemysłu.  

Polecane dla Ciebie

Zastosowanie glikolu polietylenowego (PEG) w lekach 

Właściwości PEG-ów są wykorzystywane podczas produkcji leków. Używane są jako substancje pomocnicze, rozpoczynając od stabilizatorów wilgoci, emulgatorów, surfaktantów, po nowoczesne transportery aktywnych form leków (tzw. proces PEGylacji). Znajdziemy je w składach każdej postaci leków np. tabletek, kapsułek, zawiesin, maści, czopków czy syropów. Można zatem zaryzykować stwierdzenie, że większość z nas w swoim życiu przyjmowała leki zawierające glikol polietylenowy. 

Makrogole, czyli wysokocząsteczkowe PEG-i o masie około 4000 daltonów (Da), są aktywnymi składnikami leków przeczyszczających. Stosowane są w ramach przygotowania pacjentów do zabiegów np. kolonoskopii czy mających problemy z zaparciami.  

PEG-i są ważnym składnikiem opatrunków hydrożelowych z powodzeniem stosowanych w leczeniu ran otwartych.  

Trwają również badania nad możliwością stosowania PEG-ów w terapii urazów układu nerwowego czy w zwiększaniu skuteczności terapii genowej. 

Zastosowanie glikolu polietylenowego (PEG) w kosmetykach 

Zastosowanie PEG-ów w przemyśle kosmetycznym uwarunkowane jest ich właściwościami. Stanowią składniki wielu produktów: kremów, balsamów, past do zębów, szamponów, masek, preparatów do demakijażu czy kosmetyków kolorowych. Znajdziemy je również w składzie kosmetyków dla dzieci. Podobnie jak w przypadku leków, w formułach kosmetycznych ich obecność wynika z różnorodnych funkcji. Stanowią: emulgatory, stabilizatory wilgoci, rozpuszczalniki, substancja myjące, powierzchniowo czynne czy regulujące lepkość produktów. Często w kontekście stosowania PEG-ów w kosmetykach wspomniana się o ich roli jako humektantów, czyli substancji nawilżających, która wynika z ich właściwości higroskopijnych. 

W składzie kosmetyku możemy spotkać się z oznaczeniem tych substancji w różnoraki sposób. Poczynając od PEG i przechodząc przez kolejne warianty chemicznej nazwy: glikol polietylenoglikol, poliethylene glikol, PEO, poliethylene oxide czy poliglikol oksyetylenowy. W jednym kosmetyku możemy natrafić na kilka PEG-ów równocześnie, najczęściej rozróżnionych poprzez liczby następujące po odpowiedniej nazwie. W kontekście ich zwartości w kosmetykach warto również wspomnieć o możliwych modyfikacjach: 

  • PEG Almond Glycerides (oksyetylenowane monoglicerydy z oleju ze słodkich migdałów), 
  • PEG Babassu Glycerides (oksyetylenowane monoglicerydy z oleju babassu), 
  • PEG Castor Oil (oksyetylenowane oleje rycynowe),  
  • PEG (wosk pszczeli oksyetylenowany), 
  • PEG Corn Glycerides (monoglicerydy z oleju kukurydzianego oksyetylenowane), 
  • PEG Distearate (distearyniany glikolu polietylenowego), 
  • PEG Laurate (kwasy laurynowe oksyetylenowane), 
  • PEG Oleate (kwasy oleinowe oksyetylenowane). 

W przypadku każdej z modyfikacji po skrócie PEG dodana jest liczba charakteryzująca polimer. 

Glikol polietylenowy (PEG) – szkodliwość 

Glikol polietylenowy uznawany jest za składnik bezpieczny. Nie ma większych przeciwwskazań do jego stosowania. Informacje o możliwej szkodliwości PEG-ów związane są z możliwością występowania w surowcach zanieczyszczeń pochodzących z nieodpowiednio oczyszczonego produktu. Mowa tu o 1,4-dioksanie, który ma właściwości rakotwórcze. Jednak z przeprowadzonych w 2015 roku badań wynika, że w dawce poniżej 10 ppm (ang. parts per million – liczba części na milion) jest dla zdrowia bezpieczny. Dodatkowo pamiętajmy, że wszystkie produkty wprowadzane na rynek powinny być wcześniej testowane pod względem bezpieczeństwa ich użytkowania.  

W przypadku makrogoli, w których wysokocząsteczkowe PEG-i są substancjami aktywnymi, istnieją przeciwwskazania do ich stosowania jak np. przewlekłe choroby jelit. 

Uczulenie na PEG – objawy. Kto powinien unikać PEG? 

Badania populacyjne z końca XX w. wykazały, że u około 70% populacji występują przeciwciała związane z PEG. Oznacza to, że składniki z tej grupy mogą w przyszłość stanowić problem immunologów.  

Objawy uczulenia na PEG-i wiążą się z wysypką, świądem, kichaniem czy nudnościami. Co ciekawe, alergia ta diagnozowana jest najczęściej wówczas, gdy pacjent zgłasza się z podobnymi reakcjami alergicznymi występującymi po użyciu różnych, pozornie ze sobą niezwiązanych produktów.

W dobie szerokiej skali szczepień przeciwko wirusowi SARS-Cov-2 wielu z nas w ankietach spotkało się z pytaniem o możliwość występowania reakcji alergicznej związanej z obecnością PEG (glikolu polietylenowego) w preparacie. Jest to alergia dyskwalifikująca do podania takiego szczepienia. 
  1. J. Pluta, B. Karolewicz, Hydrożele: właściwości i zastosowanie w technologii postaci leku. I. Charakterystyka hydrożeli, Polimery w medycynie, nr 34 (2) 2004 
  2. D. Candy, J. Belsey, Macrogol (polyethylene glycol) laxatives in children with functional constipation and faecal impaction: a systematic review, Archives of Disease in Childhood, nr 94 2009 
  3. Q. Yang, S.K. Lai, Anti-PEG immunity: emergence, characteristics, and unaddressed questions,  Wiley Interdisciplinary Reviews. Nanomedicine and Nanobiotechnology, nr 7 (5) 2015.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Majówkowe SPA dla skóry – maseczka na tkaninie

    Początek maja to czas wypoczynku. Zwłaszcza teraz, w dobie pandemii koronawirusa, warto znaleźć chwilę dla siebie i zafundować sobie relaksujące SPA w postaci prostego, a jakże przyjemnego zabiegu dla naszej skóry, jakim jest maseczka na tkaninie. Maska w postaci nasączonej płachty (tzw. sheet masks) przywędrowała do nas z Azji i stała się niezwykle lubiana przez kobiety. Dlaczego warto używać  maski na tkaninie oraz jak je stosować? 

  • Probiotyki i prebiotyki w kosmetykach

    Prebiotyki i probiotyki to naturalne substancje wspierające barierę ochronną naszego organizmu, które mogą występować również w kosmetykach. Dowiedz się jak właściwie je stosować i na co najlepiej działają kosmetyki zawierające prebiotyki i probiotyki.

  • Opalanie w majówkę? Zadbaj o skuteczną ochronę przed słońcem!

    Opalanie się jest bardzo przyjemną czynnością, dzięki której nasza skóra zyskuje przyjemny odcień. Na rynku drogeryjnym i aptecznym istnieje szeroki wachlarz preparatów z filtrem SPF, które chronią nasza skórę zarówno w trakcie ekspozycji na Słońce, jak i pomagają nam ją zregenerować i nawilżyć tuż po opalaniu. Jak uniknąć poparzenia słonecznego, czy można przygotować skórę na ekspozycję na Słońce i czy peeling przed opalaniem się może wydłużyć jej trwałość? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Henna – co warto o niej wiedzieć? Czy może uczulać?

    Henna to barwnik znany i stosowany od czasów starożytnych. Popularny był i jest również nowożytnie: stosowały go i nasze babcie, i nasze mamy, a teraz sięgają po niego – i to coraz chętniej – pokolenia nasze i naszych dzieci. Co warto wiedzieć o hennie? Czy i dlaczego henna może uczulać? 

  • Glinka zielona i jej właściwości – kiedy warto po nią sięgnąć?

    W poniższym artykule przybliżamy właściwości glinki zielonej. Zebraliśmy informacje o tym, z czego się składa, podpowiadamy, jak zrobić maseczkę z glinką zieloną i jak często ją stosować. Dowiedz się również, czym się różni glinka francuska od kambryjskiej.

  • Betulina – właściwości i zastosowanie

    Betulina to związek zawarty między innymi w korze drzew. W badaniach in vitro i in vivo wykazuje niesamowite właściwości: od antyoksydacyjnych i przeciwzapalnych po przeciwnowotworowe. Intensywne studia nad tym związkiem chemicznym nadal trwają. Co wiemy o betulinie? Czy ma potencjał, aby zostać okrzyknięta lekiem na raka? Czy wykazuje inne interesujące właściwości? Sprawdziliśmy.

  • pH skóry – co należy o nim wiedzieć?

    Błędy w pielęgnacji skóry odbijają się na jej pH, co bezpośrednio przekłada się także na jej kondycję. W poniższym artykule odpowiadamy na wiele pytań związanych z pH skóry. Czym ono jest i jak sprawdzić jego wartość? Czy istnieje jedna prawidłowa, neutralna i optymalna wartość pH skóry człowieka? Czy pH skóry ma coś wspólnego z doborem perfum? Jak dbać o skórę, aby jej pH było optymalne?

  • Aceton – właściwości i zastosowanie

    Większości z nas aceton kojarzy się z zapachem roznoszącym się w powietrzu podczas zmywania lakieru do paznokci. Owszem jest to jedno z jego podstawowych zastosowań w gospodarstwie domowym. Do czego jeszcze służy aceton? Kiedy jest produkowany w naszym ciele? O czym świadczy zapach acetonu z ust? Gdzie go kupić?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij