PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG?
Joanna Orzeł

PEG (glikol polietylenowy) w kosmetykach i lekach – czy jest szkodliwy? Jakie są objawy uczulenia na PEG?

Glikol polietylenowy (PEG) to składnik wielu produktów kosmetycznych oraz leków. To, jaką pełnią funkcję, zależy od ich budowy. W poniższym artykule przybliżamy PEG, a w zasadzie PEG-i – rodzinę glikoli polietylenowych, które ze względu na swoje właściwości towarzyszą nam na co dzień. 

Dla wielu z nas czytanie składów kosmetyków, leków czy żywności jest nie lada wyczynem. Swego rodzaju presja społeczna powoduje, że jako świadomi konsumenci powinniśmy znać co najmniej nazwy tych komponentów, które nam szkodzą. W różnych źródłach znajdziemy „tajemną” wiedzę na temat oddziaływania (najczęściej negatywnego) chemikaliów na nasz organizm. PEG, EDTA, SLS, SLES, te zbitki liter często pojawiają się obok siebie właśnie w takim kontekście. Czy zatem jest się czego bać?

Glikol polietylenowy – czym jest? Jakie są rodzaje PEG? 

Glikol polietylenowy to grupa ropopochodnych substancji chemicznych, która znalazła szerokie zastosowanie w wielu gałęziach przemysłu. Znajdziemy je w składach produktów również pod najpopularniejszym akronimem – PEG – pochodzącym od angielskiej nazwy – poliethylene glycol lub mniej popularnymi akronimami PEO (od ang. polyethylene oxide), lub POE (od ang. polyoxyethylene). Z chemicznego punktu widzenia to polimery, czyli substancje składające się z różnej liczby identycznych cegiełek (merów). W przypadku glikolu reakcji polimeryzacji ulega tlenek etylenu.  

Co oznaczają poszczególne cyfry przy PEG? 

W zależności od tego, ile merów wchodzi w skład polimeru, uzyskujemy substancję o różnej masie i co za tym idzie właściwościach. Można zatem powiedzieć, że w przypadku glikolu polietylenowego mamy do czynienia nie z jedną, a z wieloma odmianami tej substancji, dlatego też często w literaturze mowa jest o PEG-ach.

Rozróżnienia PEG-ów dokonuje się przed dodanie przy skrócie PEG liczby, np. PEG 400 czy PEG 900. Oznaczenie to informuje o masie cząsteczkowej glikolu polietylenowego wyrażonej w daltonach. Przykładowo polimer składający się z 9 merów to właśnie PEG 400. Alternatywnie za akronimem znajdziemy liczbę (lub cyfrę) oznaczającą liczbę cząsteczek, które utworzyły dany rodzaj glikolu polietylenowego, np. PEG 4 lub PEG 12. 

Glikol polietylenowy – właściwości 

Jak wcześniej zaznaczono, właściwości PEG-ów będą różnić się w zależności od ilości merów w łańcuchu polimerowym. Małocząsteczkowe polimery będą ciekłe (im dłuższy łańcuch, tym PEG-i wykazują większą lepkość), wysokocząsteczkowe przyjmą natomiast postać ciała stałego. Glikol polietylenowy jest higroskopijny (wiąże cząsteczki wody) i dobrze rozpuszczalny w wodzie, glicerolu czy acetonie.

Im wyższa masa cząsteczkowa (im więcej merów w polimerze) tym PEG-i trudniej się wchłaniają do organizmu. Szacowane jest, że ich wchłanialność wynosi zaledwie 5‰. Niska cena i pożądane właściwości powodują, że glikol polietylenowy w swych różnych postaciach jest szeroko stosowany w wielu gałęziach przemysłu.  

Zastosowanie glikolu polietylenowego (PEG) w lekach 

Właściwości PEG-ów są wykorzystywane podczas produkcji leków. Używane są jako substancje pomocnicze, rozpoczynając od stabilizatorów wilgoci, emulgatorów, surfaktantów, po nowoczesne transportery aktywnych form leków (tzw. proces PEGylacji). Znajdziemy je w składach każdej postaci leków np. tabletek, kapsułek, zawiesin, maści, czopków czy syropów. Można zatem zaryzykować stwierdzenie, że większość z nas w swoim życiu przyjmowała leki zawierające glikol polietylenowy. 

Makrogole, czyli wysokocząsteczkowe PEG-i o masie około 4000 daltonów (Da), są aktywnymi składnikami leków przeczyszczających. Stosowane są w ramach przygotowania pacjentów do zabiegów np. kolonoskopii czy mających problemy z zaparciami.  

PEG-i są ważnym składnikiem opatrunków hydrożelowych z powodzeniem stosowanych w leczeniu ran otwartych.  

Trwają również badania nad możliwością stosowania PEG-ów w terapii urazów układu nerwowego czy w zwiększaniu skuteczności terapii genowej. 

Zastosowanie glikolu polietylenowego (PEG) w kosmetykach 

Zastosowanie PEG-ów w przemyśle kosmetycznym uwarunkowane jest ich właściwościami. Stanowią składniki wielu produktów: kremów, balsamów, past do zębów, szamponów, masek, preparatów do demakijażu czy kosmetyków kolorowych. Znajdziemy je również w składzie kosmetyków dla dzieci. Podobnie jak w przypadku leków, w formułach kosmetycznych ich obecność wynika z różnorodnych funkcji. Stanowią: emulgatory, stabilizatory wilgoci, rozpuszczalniki, substancja myjące, powierzchniowo czynne czy regulujące lepkość produktów. Często w kontekście stosowania PEG-ów w kosmetykach wspomniana się o ich roli jako humektantów, czyli substancji nawilżających, która wynika z ich właściwości higroskopijnych. 

W składzie kosmetyku możemy spotkać się z oznaczeniem tych substancji w różnoraki sposób. Poczynając od PEG i przechodząc przez kolejne warianty chemicznej nazwy: glikol polietylenoglikol, poliethylene glikol, PEO, poliethylene oxide czy poliglikol oksyetylenowy. W jednym kosmetyku możemy natrafić na kilka PEG-ów równocześnie, najczęściej rozróżnionych poprzez liczby następujące po odpowiedniej nazwie. W kontekście ich zwartości w kosmetykach warto również wspomnieć o możliwych modyfikacjach: 

  • PEG Almond Glycerides (oksyetylenowane monoglicerydy z oleju ze słodkich migdałów), 
  • PEG Babassu Glycerides (oksyetylenowane monoglicerydy z oleju babassu), 
  • PEG Castor Oil (oksyetylenowane oleje rycynowe),  
  • PEG (wosk pszczeli oksyetylenowany), 
  • PEG Corn Glycerides (monoglicerydy z oleju kukurydzianego oksyetylenowane), 
  • PEG Distearate (distearyniany glikolu polietylenowego), 
  • PEG Laurate (kwasy laurynowe oksyetylenowane), 
  • PEG Oleate (kwasy oleinowe oksyetylenowane). 

W przypadku każdej z modyfikacji po skrócie PEG dodana jest liczba charakteryzująca polimer. 

Glikol polietylenowy (PEG) – szkodliwość 

Glikol polietylenowy uznawany jest za składnik bezpieczny. Nie ma większych przeciwwskazań do jego stosowania. Informacje o możliwej szkodliwości PEG-ów związane są z możliwością występowania w surowcach zanieczyszczeń pochodzących z nieodpowiednio oczyszczonego produktu. Mowa tu o 1,4-dioksanie, który ma właściwości rakotwórcze. Jednak z przeprowadzonych w 2015 roku badań wynika, że w dawce poniżej 10 ppm (ang. parts per million – liczba części na milion) jest dla zdrowia bezpieczny. Dodatkowo pamiętajmy, że wszystkie produkty wprowadzane na rynek powinny być wcześniej testowane pod względem bezpieczeństwa ich użytkowania.  

W przypadku makrogoli, w których wysokocząsteczkowe PEG-i są substancjami aktywnymi, istnieją przeciwwskazania do ich stosowania jak np. przewlekłe choroby jelit. 

Uczulenie na PEG – objawy. Kto powinien unikać PEG? 

Badania populacyjne z końca XX w. wykazały, że u około 70% populacji występują przeciwciała związane z PEG. Oznacza to, że składniki z tej grupy mogą w przyszłość stanowić problem immunologów.  

Objawy uczulenia na PEG-i wiążą się z wysypką, świądem, kichaniem czy nudnościami. Co ciekawe, alergia ta diagnozowana jest najczęściej wówczas, gdy pacjent zgłasza się z podobnymi reakcjami alergicznymi występującymi po użyciu różnych, pozornie ze sobą niezwiązanych produktów.

W dobie szerokiej skali szczepień przeciwko wirusowi SARS-Cov-2 wielu z nas w ankietach spotkało się z pytaniem o możliwość występowania reakcji alergicznej związanej z obecnością PEG (glikolu polietylenowego) w preparacie. Jest to alergia dyskwalifikująca do podania takiego szczepienia. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kwas hialuronowy – charakterystyka, właściwości i zastosowanie

    Kwas hialuronowy to jedna z bardziej znanych makrocząsteczek na świecie. Występuje on nie tylko w ustroju człowieka, ale również w innych organizmach zwierzęcych, a takie rozpowszechnienie przekłada się na jego szerokie zastosowanie w medycynie i farmacji. Z czego wynika ta popularność? Jakie właściwości ma hialuronian? Oto garść informacji na jego temat. 

  • Co to znaczy, że produkt jest hipoalergiczny?

    Kosmetyki, które nie podrażniają, nie posiadają w swoim składzie związków mogących wywoływać reakcje alergiczne to kosmetyki hipoalergiczne. Powinny być one pozbawione barwników, substancji zapachowych, konserwantów, alkoholu, alergenów pochodzenia naturalnego, np. olejów mineralnych i innych związków. Niestety do chwili obecnej nie został uregulowany prawny status tych produktów, dlatego zawsze należy się upewnić, że informacja na etykiecie jest spójna ze składem kosmetyku, którą producent deklaruje z drugiej strony opakowania.

  • Kwasy tłuszczowe omega-9 – właściwości, rola w organizmie, najlepsze źródła NNKT

    Kwasy omega-9 i ich główny przedstawiciel, czyli kwas oleinowy to substancje, które warunkowo zaliczono do rodziny kwasów omega, ponieważ organizm jest w stanie sam syntezować ten związek (niemniej w małych ilościach). Nie ulega wątpliwości, że omega-9 to zdrowe kwasy tłuszczowe, które m.in. regulują ciśnienie tętnicze krwi, działają protekcyjne na serce i oczy, dodatkowo chronią układ nerwowy, poprawiają odporność i wspierają proces leczenia i regeneracji skóry (zaleca się ich stosowanie w leczeniu chorób, takich jak AZS). Jakie inne właściwości mają kwasy omega-9, co jest ich najlepszy źródłem oraz jak należy je suplementować? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Olej z nasion bawełny – jakie ma właściwości? Czy warto go stosować?

    Nie od dziś wiadomo, że wybór odpowiedniego oleju – czy to do użytku wewnętrznego, czyli do spożycia; czy do użytku zewnętrznego, pielęgnacyjnego – to niezwykle istotna dla zdrowia kwestia. Dowiedzmy się zatem więcej o oleju z nasion bawełny: jakie ma właściwości i jak możemy go zastosować, by z tych właściwości odpowiednio skorzystać? 

  • Ceramidy – czym są? Jakie mają właściwości? Dla kogo kosmetyki z ceramidami?

    Ceramidy to naturalnie występujące w naskórku substancje budulcowe, które dzięki swej budowie i właściwościom mają szerokie zastosowanie w przemyśle kosmetycznym. W artykule odpowiemy na pytania o to, czym są ceramidy, jakie jest ich znaczenie w skórze oraz jak je stosować w codziennej pielęgnacji. 

  • Kannabidiol (CBD) – jakie ma właściwości? Jak stosować olejek konopny?

    Ze względu na status nowości wokół CBD i olejku z CBD narasta wiele pytań. Na co pomaga? Do czego służy? Jak stosować, jak zażywać? Jakie stężenie jest odpowiednie? Jak wybrać dobry produkt? Czy jest legalny? Jak długo prowadzić suplementację? Czy można CBD łączyć z lekami? Na te i wiele innych pytań odpowiadamy w poniższym tekście. 

  • Kwasy AHA a skóra – jakie właściwości mają kwasy owocowe?

    Kwasy owocowe to związki pochodzenia naturalnego powszechnie używane w kosmetyce, w kosmetologii, ale także w zaciszu domowym. Jak jednak stosować je prawidłowo? Jak dobrać właściwy kwas do swojej cery i jej problemów? Źle dobrany może bowiem kosztować nas więcej szkody niż pożytku! Kwasy AHA – poznajmy je bliżej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij