Gliceryna (glicerol, E422) – właściwości i zastosowanie. Czy gliceryna jest szkodliwa?
Joanna Orzeł

Gliceryna (glicerol, E422) – właściwości i zastosowanie. Czy gliceryna jest szkodliwa?

Gliceryna (glicerol, E422) jest substancją, którą wykorzystuje się w różnych gałęziach przemysłu. Co więcej gliceryna znajdzie zastosowanie także w gospodarstwie domowym. Czym dokładnie jest gliceryna i jakie są jej właściwości? Do czego konkretnie można ją wykorzystać? 

Gliceryna to składnik wielu produktów, które znajdziemy na półkach w drogeriach, sklepach spożywczych czy aptekach. Stosunkowo niska cena sprawia, że jest również wykorzystywana jako półprodukt w przemysłowych syntezach chemicznych, składnik barwników, materiałów wybuchowych czy płynów do e-papierosów. Jest też z powodzeniem wykorzystywana „do zadań specjalnych” w gospodarstwach domowych. Więcej na temat właściwości, pochodzenia, zastosowania oraz możliwości wystąpienia niepożądanych skutków użytkowania gliceryny znajduje się w poniższym tekście. 

Gliceryna – czym jest? 

Gliceryna to bezbarwna, bezwonna, lekko słodka substancja, która w temperaturze pokojowej jest gęstą cieczą. Jest to związek organiczny zaliczany do grupy alkoholi polihdyroksylowych. Gliceryna może być pochodzenia roślinnego (otrzymywana na drodze reakcji zmydlania tłuszczów) lub syntetycznego (otrzymywana poprzez utlenienie propylenu lub jako produkt uboczny w trakcie produkcji biopaliw).  

Na rynku znajdziemy glicerynę opatrzoną różnymi nazwami jak – kosmetyczna, farmaceutyczna, apteczna, spożywcza, techniczna, paszowa czy warzywna. Odmiany te różnią się stopniem zanieczyszczeń, które mogą występować w produkcie, pochodzeniem lub stężeniem czystej substancji (przykładowo gliceryna dostępna w aptekach składa się w ok. 85% z glicerolu i 15% z wody, gliceryna spożywcza, farmaceutyczna czy paszowa zawiera minimum 99% czystej gliceryny). Gliceryna roślinna natomiast jest produktem wytwarzanym z olejów pozyskanych z nasion soi, tłuszczu palmowego czy oleju kokosowego.  

Glicerol a gliceryna 

Gliceryna to nazwa zwyczajowa używana powszechnie zarówno w języku potocznym, jak i w żargonie chemicznym. Mniej popularne nazwy tej samej substancji, ale o bardziej chemicznym wydźwięku, to glicerol, propan-1,2,3,-triol. Jako dodatek do żywności znajdziemy ją pod kodem E422.  

Właściwości gliceryny (glicerolu)

W cząsteczce gliceryny znajdują się trzy grupy zawierające obok siebie wodór i tlen (grupy hydroksylowe), dzięki czemu jest ona silnie polarną substancją. Sprawia to, że bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie i ze względu na ciekły stan skupienia jest dobrym rozpuszczalnikiem nie tylko substancji polarnych, ale również niektórych substancji niepolarnych jak np. tłuszcze.  

Gliceryna jest substancją higroskopijną, co oznacza, że wiąże (zatrzymuje) cząsteczki wody. Ma stosunkowo niewielkie rozmiary, dzięki czemu wnika w głębokie warstwy naskórka. W niskich stężeniach wykazuje właściwości nawilżające i natłuszczające. W wysokich natomiast (powyżej 25%) działa odkażająco i wysuszająco. Aplikowana doustnie lub doodbytniczo wykazuje właściwości przeczyszczające. 

Zastosowanie gliceryny (E422)

Gliceryna jest szeroko stosowana w różnych gałęziach przemysłu. Podczas produkcji kosmetyków glicerynę używa się jako składnika ułatwiającego homogenizację produktów czy zapewniającego właściwości nawilżające. Znajdziemy ją w kremach nawilżających przeznaczonych do pielęgnacji twarzy, dłoni, stóp czy balsamów do całego ciała. Gliceryna poprawia napięcie skóry dojrzałej, dzięki czemu jest składnikiem kremów przeciwzmarszczkowych. 

Stanowi dobrą barierę ochronną przed wiatrem i mrozem stąd jej użycie w kremach służących do stosowania w miesiącach zimowych. Znajdziemy ją również w odżywkach i maskach do włosów. Jest składnikiem mydełek glicerynowych (charakteryzują się przeźroczystymi kostkami) przeznaczonych osobom z przesuszoną skórą. 

W przemyśle farmaceutycznym stosowana jest do produkcji środków przeczyszczających w formie doustnej, jak i doodbytniczej (czopki na zaparcia). Znajdziemy ją również w kroplach nawilżających oczy czy preparatach służących do czyszczenia uszu. 

Z uwagi na fakt, że gliceryna wiąże wodę, bywa stosowana przez sportowców w celu ograniczenia jej utraty podczas intensywnego wysiłku fizycznego.  

W przemyśle spożywczym służy do regulacji i utrzymywania pożądanej wilgoci produktów. Bywa stosowana jak substancja słodząca. Wiążąc wodę, ogranicza wzrost chorobotwórczych drobnoustrojów, dzięki czemu gliceryna znalazła zastosowanie jako konserwant (E422). Pozwala regulować gęstość produktów np. likierów czy uzyskiwać ekstrakty roślinne. Jako dobry i nietoksyczny rozpuszczalnik jest używana do produkcji e-liquidów.  

Poddana procesowi nitrowania przekształca się w silnie wybuchową substancję – nitorglicerynę stosowaną do produkcji materiałów wybuchowych oraz leków dla osób z chorobami serca. 

Zastosowanie gliceryny w domu 

Gliceryna jest łatwo dostępna, można ją zakupić za cenę rzędu kilku złotych w każdej aptece lub na wielu portalach internetowych. Jej właściwości można wykorzystać w gospodarstwie domowym zarówno do przygotowania własnych kosmetyków, jak i pielęgnacji różnych powierzchni. 

Podczas produkcji domowych kosmetyków należy pamiętać o jej odpowiednim rozcieńczeniu, gdyż gliceryna w wysokim stężeniu działa wysuszająco. Gliceryna jako składnik nawilżający świetnie sprawdzi się między innymi podczas produkcji domowego peelingu. Wystarczy zmieszać kilka kropli gliceryny i fusy z kawy. Opcjonalnie można dodać oliwę z oliwek lub oliwkę dla dzieci. Glicerol nawilży również skórki przy paznokciach. Wymieszany z wodą w stosunku 1:3 i zaaplikowany tuż przed ich usuwaniem zdecydowanie usprawni naszą pracę, równocześnie nawilżając paznokcie.  

Dodatek już kilku kropli gliceryny do stosowanej na włosy odżywki lub maski skutecznie je nawilży i sprawi ze będą się lepiej prezentowały. Podobnie możemy samodzielnie wykonać nawilżającą maskę, łącząc żółtko jaja, majonez i kilka kropli gliceryny. Uwaga: po użyciu maskę spłukujemy zimną wodą.  

Połączenie gliceryny z pantenolem, kwasem hialuronowym i hydrolatem rumiankowym świetnie sprawdzi się jako tonik do codziennej pielęgnacji cery. Zaopatrując się w bazę glicerynową (gotowy myjący preparat o wysokiej zawartości gliceryny) i ulubione olejki eteryczne możemy wyprodukować nawilżające mydełko glicerynowe o ulubionym zapachu w domowym zaciszu. 

Podczas wykonywania wielu czynności związanych z pielęgnacją naszej przestrzeni gliceryna również znajdzie zastosowanie. Okna, lustra czy okulary nie będą parowały i łatwo przyciągały brudu, gdy podczas ich mycia czy polerowania do wody lub preparatu, z którego korzystamy, dodamy kilka jej kropli. Ten sam trik możemy zastosować do powierzchni gumowych lub plastikowych – dzięki glicerynie wizualnie je odnowimy.  

Gliceryna nałożona na ściereczkę do wycierania kurzu ułatwi nam zadanie zapobiegając podnoszeniu w powietrze zbieranego z powierzchni zabrudzenia. Dodana do roztworu mydła lub innej pieniącej się substancji wzmocni bańki, które z niego powstaną. 

Gliceryna – czy jest szkodliwa? 

Gliceryna jest substancją stosowaną powszechnie w kosmetykach, lekach czy żywności, dlatego też niezbędna była ocena tego, czy jest szkodliwa dla naszego zdrowia i życia. Stosowana w wysokich dawkach (powyżej 1 g/kg masy ciała) może wywoływać skutki uboczne jak ból głowy, nudności i wymioty. Jak każda substancja może wywołać niepożądane reakcje alergiczne, jednak są to sytuacje bardzo rzadkie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

  • Seler naciowy – wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto go jeść?

    Seler naciowy to warzywo popularne wśród osób odchudzających się i dbających o zdrowy styl życia, jednak wciąż niedocenione. Łodygi selera naciowego stanowią bogate źródło witamin i składników mineralnych, dostarczają błonnika i należą do produktów o niskim IG. Co jeszcze warto wiedzieć o selerze naciowym? 

  • Kwercetyna – właściwości prozdrowotne. Jakie są naturalne źródła kwercetyny? Kiedy warto ją suplementować?

    Kwercetyna należy do grupy bioaktywnych związków roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, zwanych flawonoidami. Jest to naturalny barwnik roślinny występujący w wielu owocach i warzywach, znajduje się np. w liściach zielonej herbaty, cebuli, brokułach, jabłkach, jagodach, winogronach. Kwercetyna posiada cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, wpływa również korzystnie na układ sercowo-naczyniowy oraz na metabolizm. 

  • Zeaksantyna – w jakich produktach można ją znaleźć? Zeaksantyna a zdrowie oczu

    Zeaksantyna to substancja niezbędna dla zdrowia oczu. Na czym polega jej korzystny wpływ na zmysł wzroku? Jak możemy uzupełnić jej poziom, by cieszyć się tymi dobrodziejstwami? Poznajmy właściwości zeaksantyny i sposoby na dostarczenie jej organizmowi. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij