Protruzja – przyczyny, objawy, leczenie protruzji krążka międzykręgowego
Mateusz Burak

Protruzja – przyczyny, objawy, leczenie protruzji krążka międzykręgowego

Termin protruzja oznacza zmiany zwyrodnieniowe obejmujące krążki międzykręgowe kręgosłupa. Ten rodzaj zmian dyskopatycznych charakteryzuje się mniejszym nasileniem dolegliwości niż w przypadku przepukliny krążka międzykręgowego, jednak może stanowić pierwszy etap w jej rozwoju. Jakie są objawy protruzji krążka międzykręgowego?

Protruzja – czym są krążki międzykręgowe?

Kręgosłup jest strukturą kostną o kształcie złożonej kolumny. Dzięki budowie w kształcie litery „S” może spełniać w organizmie ludzkim bardzo ważne funkcje, jedną z nich jest amortyzacja wstrząsów generowanych podczas ruchu. Amortyzacja i zapobieganie przeciążeniom narządu ruchu jest także możliwe dzięki usytuowanym pomiędzy poszczególnymi kręgami kostnymi krążkom międzykręgowym. 

Krążki międzykręgowe to struktury o kształcie dysku posiadające wysoki poziom hydratacji, czyli uwodnienia. Składają się z części centralnej, zwanej jądrem miażdżystym oraz z elementu, który to jądro otacza – pierścienia włóknistego zbudowanego z włókien elastyny oraz kolagenu. Pozwala on na dodatkowe absorbowanie wstrząsów powstających podczas aktywności fizycznej.

Protruzja – przyczyny

Jedną z przyczyn powstającej protruzji może być upadek z dużej wysokości na pośladki. Wygenerowana zostaje wówczas olbrzymia siła kompresyjna, która inicjuje przeciążenia wycelowane w krążki międzykręgowe, a także w struktury kręgów. Jeśli jest ona wystarczająco duża i przekracza barierę wytrzymałości opisywanych elementów narządu ruchu, doprowadza w konsekwencji do ich uszkodzenia. Takim przykładem może być uwypuklenie pierścienia włóknistego dysku lub złamanie trzonu kręgu. 

Wśród czynników ryzyka mogących indukować podobne kontuzje wyróżnia się także długotrwałe przeciążenia. Prowadzą one do sumujących się w czasie mikrourazów, które osłabiają krążki międzykręgowego i powodują zwężenie przestrzeni międzykręgowych.

Takim przykładem może być regularne i długotrwałe przyjmowanie pozycji wymuszonej w postaci pochylania się do przodu z wyprostowanymi kolanami. Do przyczyn potencjalnie sprzyjających protruzji zalicza się również procesy starzenia organizmu, czynniki genetyczne, związane z uprawianym sportem czy rodzajem wykonywanej pracy. 

Protruzja a przepuklina krążka międzykręgowego – różnice

Termin protruzja krążka oznacza łagodne zmiany pod postacią uwypuklenia dysku, co jest określane także jako bulging disc. Próbując rozszerzyć etiologię opisywanych zmian, można powiedzieć, że jest to rodzaj zmian adaptacyjnych w narządzie ruchu, adekwatny do przyjmowanych przez niego obciążeń. Mają one niestety charakter patologiczny. 

Z kolei pod pojęciem przepuklina krążka międzykręgowego mieści się szereg zmian generujących ucisk na worek oponowy oraz struktury nerwowe. To powoduje pojawianie się silnych dolegliwości bólowych, których zwykle brak w przypadku opisywanej wcześniej protruzji dysku. 

Protruzja – objawy

Większość patologicznych zmian, jak opisywany wcześniej bulging krążka międzykręgowego, pojawia się w obrębie dolnej części pleców. Objawy oraz stopień ich zaawansowania są mocno skorelowane z lokalizacją uszkodzonego dysku. Najczęściej dolegliwości obejmują jedną stronę ciała, choć nie jest to regułą.

W fazie ostrej mogą pojawić się następujące objawy:

  • ból dolnej części pleców,
  • drętwienie lub mrowienie kończyn górnych lub dolnych – w zależności od lokalizacji patologicznych zmian,
  • osłabienie siły mięśniowej kończyny objętej patologicznymi zmianami,
  • dolegliwości mogą promieniować wzdłuż przebiegu uciśniętego nerwu,
  • upośledzenie możliwości wykonywania czynności codziennych,
  • wyraźne nasilanie dolegliwości podczas przyjmowania określonych pozycji

Należy ponownie zaznaczyć, że nie wszystkie zmiany adaptacyjne w kręgosłupie będą generowały takie dolegliwości. Czasem nie ma wyraźnej korelacji pomiędzy funkcjonowaniem pacjenta a wynikami przeprowadzonych badań, obecnych patologicznych zmian. 

Protruzja – leczenie

Po wizycie u lekarza i przeprowadzeniu dokładnych badań funkcjonalnych i w razie potrzeby obrazowych, zostaje zaplanowany przebieg leczenia. Zazwyczaj rekomendowane są niesteroidowe leki przeciwzapalne oraz przeciwbólowe i środki miorelaksacyjne.

Nieodłącznym elementem leczenie zachowawczego protruzji jest także fizjoterapia. W przypadku, kiedy wspomniany sposób postępowania nie przynosi oczekiwanych rezultatów, lub zmiany są na tyle zaawansowane, że nie kwalifikują się do zastosowania procedur objawowych, wykorzystuje się sposoby inwazyjne. Wówczas rekomenduje się zastrzyki nadtwardówkowe, termonukleoplastykę, mikrodyscektomię czy inne zabiegi endoskopowe. 

Protruzja – metody rehabilitacji, profilaktyka wypuklin krążka międzykręgowego

Wśród sposobów radzenia sobie z wypukliną, fizjoterapia oferuje wiele możliwości. Przede wszystkim stosuje się czynniki fizykalne mogące zmniejszyć stan zapalny i nasilenie dolegliwości w stanie ostrym. Wyróżnia się tutaj ekspozycję na zmienne pole magnetyczne, laseroterapię czy krioterapię albo stosowanie okładów chłodzących. Stopniowo wprowadza się rozgrzewanie nadmiernie napiętych mięśni oraz ćwiczenia na protruzję. Tutaj rekomendowane są konkretne metody terapeutyczne, które zostały opracowane przez specjalistów i stanowią narzędzie pracy fizjoterapeutów. Można tutaj wyróżnić np. metodę McKenziego, terapię manualną, zabiegi osteopatyczne, techniki terapii powięziowej, różne rodzaje masażu czy też terapie narzędziowe. 

Bardzo ważne jest podejmowanie działań mających na celu zapobieganie powstawaniu zmian degeneracyjnych krążków międzykręgowych. W tym celu należy pamiętać o prawidłowym podnoszeniu przedmiotów: schylając się po coś, należy ugiąć kolana, nie należy robić tego poprzez pochylenie do przodu z wyprostowanymi nogami, może to bowiem generować duże przeciążenia kręgosłupa. Ważne jest utrzymywanie prawidłowej wagi oraz unikanie wyrobów tytoniowych.

Zaleca się także wykonywanie ćwiczeń, które pomagają wzmocnić mięśnie głębokie, stabilizujące kręgosłup. Przykładem może być wykonywanie popularnego planku (deski). Istotne jest, aby podczas pracy zadbać także o ergonomię swojego stanowiska. W tym celu wykorzystuje się specjalnie wyprofilowane krzesła biurowe, pasy stabilizujące lędźwiowe, wałki profilujące kręgosłup. Wskazane jest także regularne podejmowanie aktywności oraz wysiłku fizycznego, jak np. joga, pilates, stretching czy Nordic Walking.

  1. Laplante B. L., Ketchum J. M., Saullo T. R., DePalma M. J., Multivariable analysis of the relationship between pain referral patterns and the source of chronic low back pain, „Pain Physician” 2012, nr 15, s. 171–178. 
  2. Chibnall J. T., Tait R. C., Andresen E. M., Hadler N. M., Race and socioeconomic differences in post-settlement outcomes for African American and Caucasian Workers’ Compensation claimants with low back injuries, „Pain” 2005, nr 114, s. 462–472. 
  3. Tilbrook H. E., Cox H., Hewitt C. E. i in., Yoga for chronic low back pain: a randomized trial, „Ann Intern Med.” 2011, nr 155, s. 569–578.
  4. Shirado O., Doi T., Akai M. i in., Multicenter randomized controlled trial to evaluate the effect of home-based exercise on patients with chronic low back pain: the Japan low back pain exercise therapy study, „Spine:” 2010, nr 35, s. 811–819. 
  5. Miyamoto G. C., Costa L. O., Galvanin T. i in., Efficacy of the addition of modified Pilates exercises to a minimal intervention in patients with chronic low back pain: a randomized controlled trial, „Phys Ther.” 2013, nr 93, s. 310–320. 

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij