Terapia Tomatisa – na czym polega? Wskazania, przebieg, efekty
Mateusz Burak

Terapia Tomatisa – na czym polega? Wskazania, przebieg, efekty

Terapia Tomatisa to stymulacja neurosensoryczna (audio-psycho-lingwistyczna), która polega na kształtowaniu uwagi słuchowej, czyli świadomego odbierania bodźców dźwiękowych. Wzmacnianie umiejętności aktywnego słuchania przyczynia się do poprawy funkcjonowania w wielu sferach. Metoda Tomatisa znajduje zastosowanie zarówno u dzieci, jak i u dorosłych w przypadku takich zaburzeń, jak: kłopoty z koncentracją, zaburzenia mowy, dysleksja, nadpobudliwość psychoruchowa, depresja, narażenie na przewlekły stres.

Czym jest terapia Tomatisa?

Sześćdziesiąt lat temu francuski otolaryngolog, neurolog i foniatra – Alfred Tomatis opracował program stymulacji mózgu. Metoda Tomatisa to terapia edukacyjna wykorzystująca stymulację układu nerwowego poprzez bodźce docierające do układu słuchowego w celu kształcenia uwagi słuchowej. Muzyka i głos są tutaj traktowane w bardzo szczególny sposób, gdyż wspierają aktywne słuchanie, czego efektem jest poprawa funkcjonowania w różnych sferach. Terapia Tomatisa może być wykorzystywana zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. 

Terapia Tomatisa – wskazania

Kiedy wyraźnie zaburzona jest komunikacja pomiędzy uchem a mózgiem, nasza zdolność do interakcji ze światem zewnętrznym ulega pogorszeniu – zostaje poważnie zaburzona relacja między słuchaniem a komunikowaniem się. W rezultacie mamy do czynienia z utratą pewności siebie, wiary we własne możliwości, co z kolei tylko potęguje problemy z komunikacją i procesem uczenia się.

Terapia Tomatisa wskazana jest w szczególności w przypadku problemów i dysfunkcji, takich jak:

  • zaburzenia ze spektrum autyzmu,
  • nadpobudliwość psychoruchowa,
  • dysleksja,
  • opóźniony rozwój mowy,
  • zaburzenia przetwarzania sensorycznego,
  • problemy w nauce szkolnej,
  • problem ze skupieniem uwagi,
  • jąkanie,
  • słaba przyswajalność języków obcych,
  • drażliwość,
  • stres,
  • depresja.

Bardzo często terapię Tomatisa wykorzystuje się także w celu poprawy samopoczucia, relaksu i odprężenia. 

Terapia Tomatisa a słuch i mowa

Tomatis zakładał, że słyszenie jest procesem biernym, twierdził, że „słuchać” to nie to samo, co „słyszeć”. Niejednokrotnie w przypadku różnego rodzaju dysfunkcji mamy do czynienia z uszkodzeniem na którymś poziomie pomiędzy strukturami ucha a mózgiem, który te informacje odbiera i interpretuje.

Trening słuchowy ma za zadanie przywrócenie roli przekaźnikowo-nadzorczej naszym uszom, a właściwie ich strukturom. Niezachwiane funkcjonowanie pozwala właściwie pobudzać korę mózgową i umożliwia właściwą analizę bodźców dźwiękowych, co przekłada się także na usprawnienie zdolności komunikacyjnych – zarówno mowy, jak i słuchu. 

Terapia Tomatisa a motoryka i koordynacja ruchowa

Ucho pełni bardzo ważną rolę transmitera informacji dźwiękowych, poza tym jego struktury zlokalizowane wewnętrznie spełniają istotną rolę w kontroli naszej równowagi. Jego niezachwiane funkcjonowanie to również gwarancja utrzymywania właściwego napięcia mięśniowego czy też koordynacji na odpowiednim poziomie. Ten związek przyczynowo–skutkowy jest oczywisty dla większości terapeutów pracujących z dziećmi posiadającymi zaburzenia przetwarzania sensorycznego – to właściwie działający układ przedsionkowy decyduje o tym, czy dziecko posiada właściwą orientację przestrzenną. Dlatego obok terapii Integracji Sensorycznej, która kładzie bardzo duży nacisk na właściwą stymulację tego obszaru, terapia Tomatisa wydaje się doskonałym uzupełnieniem. 

Terapia Tomatisa a autyzm

Jak dotąd przeprowadzono tylko jedne wiarygodne badania na temat wpływu metody Tomatisa na poprawę umiejętności komunikacyjnych u osób z autyzmem. Jego wyniki nie potwierdzają skuteczności tej terapii w przypadku wspomnianych deficytów. Niekiedy jednak rodzice dzieci autystycznych zauważają zmianę zachowania dziecka, zwracają uwagę, że poprawia ulega umiejętność komunikacji z otoczeniem, zmniejsza się nadwrażliwość na bodźce zewnętrzne, polepszają się funkcje motoryczne. Jest to zatem sprawa mocno indywidualna i zależy od wielu czynników, w tym poziomu funkcjonowania osoby z zaburzeniami ze spektrum autyzmu przed rozpoczęciem terapii.

Terapia Tomatisa – inne obszary zastosowania

Ciekawym obszarem zastosowania treningu słuchowego Tomatisa są zaburzenia depresyjne, emocjonalne, może on być również wykorzystywany jako forma relaksu. Dostarczenie bodźców słuchowych w przypadku zastosowania takiego treningu pozwala na niezwykłe odprężenie oraz zapewnienie pobudliwości na odpowiednim poziomie, dostarczenie właściwej dawki energii. Dzieje się tak, ponieważ słuch jest skorelowany z układem limbicznym. Taka zależność pozwala wnioskować, że bodźcowanie słuchowe skutecznie przyczynia się do regulowania poziomu napięcia, stresu oraz radzenia sobie w trudnych stanach emocjonalnych. 

Terapia Tomatisa – przebieg

Przebieg terapii jest nieco schematyczny, a jego celem jest efektywny trening ucha. Wykwalifikowany terapeuta przeprowadza badanie uwagi słuchowej (diagnoza audiolaterometryczna) i ordynuje odpowiednie ćwiczenia słuchowe. W tym celu wykorzystuje się pewnego rodzaju przekaźnik, tzw. elektroniczne ucho. Pacjent zakłada specjalne słuchawki, które przewodzą dźwięk drogą powietrzną oraz kostną, dzięki czemu intensywnie stymulują korę mózgową.

Cała terapia podzielona jest na kilka etapów. Rozpoczyna się, pobudzając dźwiękowo pacjenta w sposób intensywny – ten etap trwa mniej więcej pół godziny dziennie i rozłożony jest na okres dwóch tygodni. W końcowym etapie pojedyncze sesje wydłuża się, jednakże pomiędzy tymi etapami wymagana jest kilkutygodniowa przerwa. Tutaj umożliwia się pacjentowi słuchanie własnego głosu poprzez wykorzystanie mikrofonu. W ten sposób staramy się także przywrócić niezachwiane funkcjonowanie przewodnictwa kostnego i powietrznego. 

Terapia Tomatisa – efekty

Efekty terapii z wykorzystaniem treningu słuchowego Tomatisa są zauważalne zarówno przez rodziców, jak i terapeutów. Jest to szczególnie widoczne u dzieci, u których następuje znaczna poprawa ich dotychczasowego funkcjonowania w zakresie różnych sfer. Wyraźnie lepsza jest uwaga słuchowa, a tym samym umiejętności związane z czytaniem, przetwarzaniem wzrokowym, skupieniem uwagi. Poprawie ulegają zdolności komunikacyjne, jakość wypowiedzi, zrozumienie czytanych tekstów czy pamięć. Zaobserwowano także obniżenie poziomu frustracji dzieci, wyciszenie, wzrost poczucia bezpieczeństwa. Korzystne zmiany obserwuje się także w zakresie wzrostu współczynnika IQ. 

Trening Tomatisa jest rekomendowany także dla dorosłych. Może to być doskonały sposób na  wyciszenie u osób z nerwicą, lękami, może być stosowany u kobiet w ciąży. Poleca się także, aby skorzystały z niego osoby narażone na ciągłe działanie czynników stresowych.

Ciekawą informacją jest naukowe potwierdzenie pozytywnego wpływu muzyki skomponowanej przez Wolfganga Amadeusza Mozarta na aktywność kory mózgowej. Podczas regularnych sesji zauważono w badaniach istotny wpływ na pobudzenie procesów związanych z myśleniem oraz koordynacją ruchową.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij