Cukier inwertowany – właściwości i zastosowanie. Czy jest zdrowy?
Joanna Orzeł

Cukier inwertowany – właściwości i zastosowanie. Czy jest zdrowy?

Słodki smak to pierwszy z całej gamy, który poznajemy razem z mlekiem matki. Co ciekawe, według badań do słodkiego smaku bardzo łatwo jest się przyzwyczaić, a nawet uzależnić. Nic więc dziwnego, że słodycz w produktach spożywczych jest jednym z bardzo ważnych parametrów jakości. Czy zatem jest cukier inwertowany i jakie są jego właściwości? Jaki ma wpływ na zdrowie? Podpowiadamy.

Smak ten jest najczęściej uzyskiwany na skutek dodatku do produktu jednego lub kilku rodzajów substancji słodzących nazywanych popularnie słodzidłami. Często w składach produktów znajdziemy syropy – glukozowo-fruktozowy czy kukurydziany. Alternatywnie używane są substancje słodzące o niskiej lub wręcz zerowej kaloryczności, popularnie nazywane słodzikami. Bezsprzecznie najpopularniejszym słodzidłem jest cukier stołowy, czyli sacharoza. Niektóre jej właściwości, jak np. tendencja do krystalizacji, sprawiają, że bywa zastępowana cukrem inwertowanym. Jakie właściwości ma taka forma cukru? Czy można go samodzielnie zrobić w domu? Czy jest zdrowszą alternatywą dla cukru stołowego? 

Cukier inwertowany – co to? 

Nazwa cukier inwertowany brzmi nieco tajemniczo i może kojarzyć się z czymś niezdrowym lub wysoko przetworzonym. Tymczasem cukier inwertowany to nic innego jak sacharoza poddana odpowiedniej obróbce chemicznej.  

Sacharoza zaliczana jest do dwucukrów. Oznacza to, że w skład jednej cząsteczki wchodzą dwie cząsteczki cukrów prostych – glukoza i fruktoza połączone specjalnym wiązaniem (w nomenklaturze chemicznej nazywanym wiązaniem glikozydowym). Chemiczna obróbka sacharozy prowadząca do uzyskania cukru inwertowanego polega na rozerwaniu tego wiązania. Wówczas uzyskujemy słodką substancję, która już nie jest sacharozą, a mieszaniną zawierającą glukozę i fruktozę w takich samych ilościach

Rozerwanie wiązania glikozydowego może nastąpić na skutek działania różnych czynników. Najprostszym sposobem uzyskania cukru inwertowanego jest przeprowadzenie hydrolizy sacharozy. Brzmi jak skomplikowana chemiczna procedura, wymagająca dobrze wyposażonego chemicznego laboratorium. Tymczasem jest to dość prosty proces. Wystarczy rozpuścić cukier – sacharozę w wodzie, dodać czynnik wspomagający hydrolizę i gotować wszystko przez odpowiednio długi czas. Wspomniany czynnik to np. substancja o właściwościach kwasowych. W warunkach domowych może być to kwas cytrynowy lub kwaśny winian potasu nazywany również kamieniem winnym. Co ciekawe proces ten został opatentowany już w 1916 r. 

Jak zatem zrobić cukier inwertowany w domu?   

Oto przepis: odważ 1 kg cukru i rozpuść go w 0,5 l wody, dodaj 1 g kwasku cytrynowego (lub 1 g kwaśnego winianu potasu lub 20 g soku z cytryny). Ogrzewaj do momentu, aż mieszanina nie uzyska temperatury 114˚C. Pozostaw do schłodzenia. Gotowe! Uzyskany w ten sposób cukier inwertowany, a w zasadzie syrop cukru inwertowanego, umieszczony w szczelnym szklanym pojemniku można przechowywać w lodówce nawet do sześciu miesięcy. 

W warunkach przemysłowych jako czynnik umożliwiający hydrolizę stosowany jest kwas solny, czyli ten sam, który znajduje się w naszym żołądku. Alternatywnie używane są enzymy np. inwertaza. Co ciekawe, taki enzym produkują między innymi pszczoły, a produkt ich pracy, czyli miód, zawiera właśnie cukier inwertowany. 

Nazwa cukier inwertowany pochodzi od właściwości fizycznych jego wodnego roztworu. Jeżeli przepuścimy przez taki roztwór światło spolaryzowane, to mówiąc w dużym uproszczeniu, kierunek polaryzacji będzie odwrotny, niż miałoby to miejsce po przepuszczeniu tego samego światła przez roztwór sacharozy. Zjawisko takie nazywamy inwersją i stąd wywodzi się nazwa cukier inwertowany.  

Właściwości cukru inwertowanego 

Cukier inwertowany różni się pod względem swoich właściwości od sacharozy. Ze względu na występowanie wolnej fruktozy (uznawanej za cukier o najsłodszym smaku) jest od niej słodszy. Wykazuje także wyższą higroskopijność (tendencja do chłonięcia wilgoci z powietrza), dzięki czemu pozwala utrzymywać pożądaną wilgotność przygotowanych z jego użyciem wypieków. Ma też mniejszą tendencję do krystalizacji w porównaniu z sacharozą. Pod względem właściwości odżywczych cukier inwertowany w postaci stałej nie różni się od sacharozy i ma np. podobną liczbę kalorii.    

Zastosowanie cukru inwertowanego 

Cukier inwertowany jest szczególnie często wykorzystywany przez cukierników i piekarzy. Znajdziemy go w składzie ciast, marcepanu, pieczywa, polew i mas służących wypełnieniu np. tortów. Jest również wykorzystywany do produkcji dżemów, marmolad, syropów, galaretek, wypełnień cukierków, lodów, alkoholi i sztucznego miodu oraz sztucznego syropu klonowego. 

Stosowany jest także przez pszczelarzy do dokarmiania owadów. 

Ze względu na jego główne zastosowanie w przemyśle spożywczym oraz przez profesjonalnych cukierników cukier inwertowany nie jest dostępny w regularnej sprzedaży. Gdzie zatem można go kupić? W specjalistycznych sklepach oraz od dostawców internetowych. W ofercie znajdziemy go w postaci pasty lub syropu cukru inwertowanego o zróżnicowanym składzie procentowym wody i samego cukru. Jego cena jest kilku lub kilkunastokrotnie wyższa w porównaniu z klasycznym cukrem stołowym. 

Cukier inwertowany a zdrowie 

Ze względu na taki sam skład jak sacharoza cukier inwertowany ma podobny wpływ na nasze zdrowie. Obecność wolnej glukozy i fruktozy sprawia, że po jego spożyciu szybciej wzrasta poziom cukru we krwi. Nie powinniśmy zatem spożywać go w nadmiernej ilości ze względu na jego szkodliwość. Może przyczynić się do problemów zdrowotnych związanych z otyłością, cukrzycą, innymi chorobami zaliczanymi do grupy chorób cywilizacyjnych, a także próchnicą i problemami z równowagą mikroflory jelitowej. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Tłuszcze – charakterystyka, rola w organizmie, zapotrzebowanie i źródła

    Jeden z najbardziej kontrowersyjnych składników diety. Przez lata albo nadto demonizowany i eliminowany z codziennego żywienia, albo włączany w ilościach ponad granice norm (diety wysokotłuszczowe). Tłuszcze – ile powinno być ich w naszej diecie? Które będą lepsze, zdrowe, a które niekoniecznie? Co, gdy jest ich w jadłospisie za mało?  

  • Węglowodany – rola, rodzaje, źródła, zapotrzebowanie. Jak wpływają na organizm?

    Stanowią podstawowe źródło energii. Pozwalają na podejmowanie codziennych czynności życiowych, udział w aktywności fizycznej oraz wpływają na nasze samopoczucie. Węglowodany – jaka jest ich rola w żywieniu człowieka? Czy diety niskowęglowodanowe są zdrowe? Czy unikając węglowodanów, można skutecznie i trwale schudnąć? 

  • Guma ksantanowa (E415) – właściwości i zastosowanie. Czy szkodzi zdrowiu?

    Guma ksantanowa jest ważną substancją dodatkową z grupy emulgatorów i środków zagęszczających, stosowaną w wielu gałęziach przemysłu. Czy powszechność jej użycia powinna nas niepokoić? Czym jest guma ksantanowa, jakie ma właściwości i czy jest dla nas szkodliwa? 

  • Pektyna (E440) – właściwości i zastosowanie. Jak zrobić ją w domu?

    Pektyna to częsty gość w naszych kuchniach – zwłaszcza wtedy, gdy trwa sezon na przygotowywanie przetworów owocowych. Jest niezbędna do szybkiego nadania odpowiedniej konsystencji domowym konfiturom i dżemom. Czym jest pektyna, jakie ma właściwości i zastosowanie (również niekulinarne) i czy jest dla nas zdrowa? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij