Żółtaczka fizjologiczna u noworodka
Maria Szwajcowska

Żółtaczka fizjologiczna u noworodka

Twoje dziecko jest żółte! - żółtaczka to jeden z objawów najczęściej występujących w okresie noworodkowym. Obserwowana jest u 60-80% noworodków. Winowajcą jest bilirubina, żółty barwnik, który powstaje z rozpadu krwinek czerwonych (erytrocytów).

Z powodu mniejszego stężenia tlenu w macicy (stężenie tlenu w macicy jest porównywalnie niskie jak na szczycie Mount Everest) płód musi wyprodukować dużo erytrocytów i dlatego po urodzeniu noworodek posiada więcej krwinek czerwonych niż dzieci i dorośli w każdym innym wieku, którzy oddychają powietrzem.

Bilirubina we krwi ludzi dorosłych jest wychwytywana przez komórki wątroby i zmieniana w postać łatwo wydalaną z moczem i kałem. Wątroba noworodka także wychwytuje bilirubinę,  ale robi to mniej sprawnie. Dodatkowo bezpośrednio po porodzie czas przeżycia krwinek jest średnio o 1 miesiąc krótszy niż u dorosłego (odpowiednio 90 dni i 120 dni). Te trzy główne przyczyny są odpowiedzialne za żółtaczkę noworodków.

Z reguły żółtaczka fizjologiczna przebiega łagodnie ale może też ulec nasileniu a u nielicznych może przebiegać z niebezpiecznie wysokim stężeniem bilirubiny.

Definicja: Żółtaczka fizjologiczna występuje  u zdrowych dzieci (w dobrym stanie ogólnym i z prawidłowymi wynikami badań laboratoryjnych) i objawia się zażółceniem skóry, błon śluzowych i twardówki oka.

Aby lekarz mógł rozpoznać rozpoznać żółtaczkę fizjologiczną, musi ona spełniać następujące warunki:

  1. Zażółcenie na skórze pojawia  się po 24. godzinie życia dziecka (najczęściej pod koniec drugiej doby życia).
  2. Stężenie bilirubiny całkowitej  u noworodków donoszonych jest największe w 3. - 4. dobie życia i nie przekracza 12mg/dl (205μmoli/l (mikoromoli/l)).
  3. Stężenie bilirubiny całkowitej u wcześniaków jest największe około 7. doby i nie przekracza15mg/dl(257  μmoli/l(mikoromoli/l)).
  4. Żółtaczka utrzymuje się do 10. – 14. doby życia.
  5. Ustępuje bez leczenia.

Gdy żółtaczka nie spełnia wyżej wymienionych kryteriów, lekarz rozpoznaje żółtaczkę patologiczną występującą  na skutek innej poważnej choroby.

Wśród przyczyn takiej żółtaczki najczęściej wymienia się:
1.    Konflikt matczyno-płodowy
•    konflikt serologiczny Rh gdy dziecko ma czynnik Rh dodatni a matka ma Rh ujemny
•    konflikt serologiczny w zakresie grup głównych ABO gdy dziecko ma grupę krwi A lub B, a matka posiada grupę O.
2. Zakażenia uogólnione
3. Zakażenia dróg moczowych
4. Niedrożność dróg żółciowych.
5. Żółtaczki uwarunkowane genetycznie 

Rozpoznanie

Zwykle rozpoznanie opiera się na ocenie wzrokowej zażółcenia skóry dziecka. Początkowo żółtaczka pojawia się na twarzy i górnej połowie ciała, następnie na  kończynach, a na końcu  na dłoniach i stopach. Obserwacja stref zażółcenia pozwala lekarzowi oszacować stopień nasilenia żółtaczki.
Kolejność ustępowania jest dokładnie odwrotna.

Gdy lekarz podejrzewa że poziom bilirubiny przekracza wartość fizjologiczną, zleca pomiar bilirubiny za pomocą metod przezskórnych (bilirubinomertrem) lub oznaczenie stężenia bilirubiny we krwi.

Powikłaniem klinicznym patologicznej i nieleczonej żółtaczki jest uszkodzenie ośrodkowego układu nerwowego (OUN).   

Leczenie

Podjęcie decyzji o leczeniu jest uzasadnione jeśli stężenie bilirubiny we krwi noworodka przekracza wartości graniczne (wytyczone w normogramach dla danego wieku dziecka).

Leczenie żółtaczki (fizjologicznej) nasilonej jest objawowe i ma na celu ochronę noworodka przed wystąpieniem uszkodzenia OUN. Stosuje się leczenie wspomagające np. farmakoterapię lub nawadnianie czyli podawanie płynów drogą doustną lub dożylną. Podstawowe znaczenie jednak ma fototerapia. Jest to metoda o dużej skuteczności ponieważ podczas fototerapii bilirubina ulega przemianom strukturalnym do postaci rozpuszczalnych w wodzie i wtedy może być łatwo wydalona z organizmu.  Już w  latach 50 zauważono, że zażółcona skóra dzieci blednie pod wpływem światła słonecznego. Rozpoczęto poszukiwania sztucznych źródeł światła, które mogłyby być bezpiecznie stosowane w leczeniu hiperbilirubinemii u noworodków.

Ostatnio źródłem światła dla fototerapii są lampy ze światłem niebieskim lub białym lub też specjalne materacyki wykorzystujące światłowody, które emitują światło na boki. Naświetlanie można prowadzić w sposób ciągły (dziecko wyjmujemy z inkubatora z lampą tylko na czas karmienia)  lub przerywany (np. 4 godziny naświetlania i 4 godziny  odpoczynku). Wskazana jest częsta zmiana pozycji dziecka, aby światło działało na maksymalnie dużą powierzchnię skóry. W czasie fototerapii należy sprawdzać temperaturę ciała noworodka i uzupełniać płyny.

W leczeniu bardzo nasilonych żółtaczek konieczne jest przeprowadzenie transfuzji wymiennej krwi, której celem jest usunięcie nadmiaru bilirubiny z krwi dziecka.

Zalecenia po wypisie do domu

Każdego noworodka w ciągu kilku dni po wypisie do domu powinien zbadać doświadczony lekarz, aby ocenić jego stan ogólny oraz stopień nasilenia żółtaczki.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Szczepienia w okresie noworodkowym

    Najbardziej skuteczną metodą zapobiegania chorobom zakaźnym są szczepienia ochronne. Szczepienie polega na wprowadzeniu do organizmu antygenu bakteryjnego lub wirusowego w formie osłabionego lub nieżywego drobnoustroju bądź jego fragmentu czy metabolitu i wywołaniu (sztucznej) odporności polegającej na wytworzeniu swoistych przeciwciał.

  • Ocena stanu pourodzeniowego noworodka - skala Apgar (pierwsze badanie lekarskie)

    Poród jest momentem, w którym z punktu widzenia prawa i powszechnej opinii zaczyna się życie człowieka. Rozpoczyna on również krótki ale niezwykle bogaty w przemiany okres noworodkowy trwający pierwsze 28 dni. Właściwe postępowanie oraz ocena stanu zdrowia, dokonana przez wykwalifikowany personel w tym ważnym okresie, ma duże znaczenie dla późniejszego zdrowia dziecka.

  • Sparaliżowany po udarze mężczyzna „przemówił” dzięki nowatorskiej neuroprotezie mowy

    Problemy z mową i komunikacją po udarze występują często w przypadku tego urazu mózgu. Anartria, czyli zespół zaburzeń oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnych występujący właśnie w tym przypadku jest wywołany uszkodzeniami ośrodków i/lub dróg unerwiających aparat mowy. Przez wiele lat problem ten był nierozwiązywalny, a metody komunikacji osoby chorej opierały się jedynie na literowaniu. Obecne rozwiązanie polega na generowaniu płynnych komunikatów, które pozwalają na tworzenie całych zdań w oparciu o 50 słów. Na czym polega nowatorska metoda  z wykorzystaniem neuroprotezy? Odpowiedź znajduje się w artykule.

  • Parathormon (PTH) – badanie, normy, wskazania. Przyczyny i skutki niedoboru i nadmiaru hormonu przytarczyc

    Badanie stężenia PTH zaleca się przede wszystkim osobom z zaburzeniami przytarczyc, nadciśnieniem, kłopotami nefrologicznymi oraz chorym na nadmierną łamliwość kości (w tym kobietom na etapie i po menopauzie). Wzrost stężenia parathormonu jest skutkiem nieprawidłowej pracy nerek, niedoboru witaminy D3 i zaburzeń metabolizmu wapnia (hipokalcemią i hiperkalcemią), a także fosforanów. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu PTH, czy na pobranie krwi trzeba zgłosić się na czczo oraz jak groźne mogą być powikłania związane z zaburzeniami stężenia parathormonu we krwi? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym jest zespół Ushera? Badanie niemieckich naukowców daje nowe spojrzenie na patologię choroby

    Zespół Ushera to choroba dziedziczona genetycznie od obojga rodziców. Oznacza to, że zarówno matka, jak i ojciec przekazują dziecku po jednej kopii wadliwego genu, co tylko w takiej konfiguracji będzie skutkowało wystąpieniem tzw. głuchoto-ślepoty. Obecny stan wiedzy nie pozwala na doraźne leczenie tej choroby z użyciem środków farmakologicznych, a jedynie kompensacje wady słuchu z użyciem implantu ślimakowego. Najnowsze wyniki badań naukowych pozwalają jednak dostrzec światełko w tunelu, ponieważ jak donoszą niemieccy naukowcy, właśnie odkryto patologiczny mechanizm molekularny, prowadzący do rozwoju choroby, a to w przyszłości może pozwolić na opracowanie skutecznej metody leczenia zespołu Ushera, z wykorzystaniem np. terapii genowej.

  • Kalcytonina (CT) – wskazanie do badania, normy, interpretacja wyników

    Kalcytonina (tyreokalcytonina) to hormon, który odpowiada za regulowanie gospodarki fosforanowej i węglanowej w organizmie. Badanie poziomu CT (ang. calcitonin) wykonuje się głównie podczas diagnostyki i monitorowania rdzeniastego nowotworu gruczołu tarczowego, czyli tarczycy. Prawidłowy (normatywny) wynik stężenia tego hormonu zależy od wielu czynników, w tym także od wieku i płci pacjenta. Diagnostycy i lekarze przyjmują, że kalcytonina jest swoistym markerem nowotworowym w przypadku podejrzenia chorób komórek tarczycy, gdyż te mają zdolność do wydzielania jej w dużej ilości. Jak się przygotować do oznaczenia poziomu kalcytoniny, czy na badanie krwi należy stawić się na czczo i co należy zrobić, kiedy wynik badania stężenia CT we krwi jest za wysoki? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij