Nowoczesna chemioterapia i radioterapia – leczenie raka bez efektów ubocznych?
Justyna Piekara

Nowoczesna chemioterapia i radioterapia – leczenie raka bez efektów ubocznych?

Po zakończeniu radio- i chemioterapii wielu pacjentów boryka się ze skutkami ubocznymi. Być może już niebawem nowopowstałe metody pozwolą na ograniczenie niedogodności związanych z leczeniem nowotworów. Wszystko wskazuje na to, że pomogą leczyć raka w sposób mniej inwazyjny dla zdrowych komórek, nie tracąc przy tym na skuteczności.

Skutki uboczne i powikłania tradycyjnej radioterapii

Sam zabieg radioterapeutyczny jest bezbolesny, jednak powikłania, które mogą pojawić się po jego zakończeniu bywają uciążliwe. Pacjenci onkologiczni zmagają się nie tylko z ogólnym osłabieniem organizmu i brakiem apetytu, ale też utratą włosów, zapaleniami skórnymi i odczynami śluzówkowymi, spadkiem liczby białych krwinek oraz różnymi innymi reakcjami swoistymi dla danej okolicy ciała. W dłuższej perspektywie następstwem radioterapii może być wystąpienie nowotworu wtórnego, np. białaczki czy chłoniaka. 

Powikłania po radioterapii możemy podzielić na: 

  • wczesne – dotyczące tkanek, których komórki stale się namnażają, np. szpiku kostnego czy nabłonka wyścielającego układ pokarmowy; zwykle nie powodują poważnych konsekwencji,
  • późne – dotyczące tkanek, których komórki wolno się namnażają, np. nerki, wątroba, płuca; ujawniają się dopiero po dłuższym czasie od zaprzestania zabiegów radioterapii, po kilku miesiącach lub nawet latach; są poważne w skutkach, mogą spowodować kalectwo, a nawet zagrażać życiu pacjenta. 

Radioterapia FLASH-RT

Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego, Irvine i Uniwersytetu w Lozannie opracowali metodę radioterapii FLASH-RT, która może dostarczyć wysoką dawkę promieniowania w znacznie krótszym czasie niż standardowa procedura. Zwykle sesja, podczas której napromieniowuje się guza nowotworowego wraz z otaczającą go tkanką trwa kilka minut. W przypadku nowej metody FLASH-RT, ta sama dawka promieniowania jest zapewniana w ciągu kilku sekund, dzięki temu wiele niepożądanych skutków naświetlania jest eliminowane. 

Przeprowadzony eksperyment dowiódł, że guzy mózgu mogą być usuwane równie skutecznie standardową metodą, jak i za pomocą stworzonej przez międzynarodowy zespół badawczy procedury FLASH-RT. Prawdopodobnie technika ta może być uniwersalna w leczeniu różnych typów choroby nowotworowej. Według naukowców metoda jest skuteczna także w leczeniu raka płuc, skóry i jelit. Testy przeprowadzone na zwierzętach laboratoryjnych wykazały brak skutków ubocznych po przeprowadzeniu zabiegu naświetlania. 

„Nie jest bezpodstawne sądzić, że za 10 lat może to [metoda FLASH-RT] stać się powszechną opcją dla pacjentów poddawanych radioterapii na całym świecie” – powiedział Charles Limoli, profesor radioterapii onkologicznej i jeden z autorów eksperymentu. 

Skutki uboczne i powikłania chemioterapii

Chemioterapia jest bardzo popularnym sposobem leczenia nowotworów. Leki cytotoksyczne skutecznie niszczą szybko namnażające się komórki nowotworowe. Jednak zdrowe komórki organizmu, wystawione na działanie środków farmakologicznych, również mogą ulegać uszkodzeniu. Częstym niepożądanym skutkiem chemioterapii jest mielosupresja szpiku kostnego. Jego zniszczenie pociąga za sobą zmniejszenie liczby różnego rodzaju komórek krwi i może prowadzić do niedokrwistości, neutropenii, erytropenii i trombopenii. 

Powikłania po chemioterapii możemy podzielić na: 

  • wczesne – pojawiające się w czasie przyjmowania leków cytotoksycznych; objawiają się jako odczyny uczuleniowe, nudności i wymioty, a także wypadanie włosów,
  • późne – pojawiające się do kilku miesięcy po chemioterapii; zaliczamy do nich powikłania o charakterze neurologicznym, uszkodzenia nerek, serca i płuc. 

Terapia TGMO

Szwajcarscy naukowcy z uniwersytetu w Genewie (UNIGE) we współpracy z tamtejszym szpitalem uniwersyteckim (HUG) opracowali nową terapię TGMO (ang. therapy-guided multidrug optimization), która jest bardziej skuteczna niż standardowa chemioterapia i co więcej, nie ma skutków ubocznych.

Nowa terapia pozwala na optymalne podawanie dawek leku, które zabijają komórki nowotworowe, nie wpływając przy tym niekorzystnie na zdrowe. Naukowcom udało się już wykazać skuteczność tej metody w przypadku raka okrężnicy. Wyniki wskazywały, że testowane kombinacje leków zmniejszały wzrost guza o około 80%. Były więc znacznie skuteczniejsze niż tradycyjna forma chemioterapii. Wyniki eksperymentu opublikowano w „Molecular Oncology”. 

„Po raz pierwszy przeprowadzono testy in vivo, stosując kombinacje leków uzyskanych dzięki naszej technologii TGMO” – mówi Patrycja Nowak–Śliwińska z UNIGE. „Badanie pokazuje, że możliwe jest odkrycie niskodawkowych, synergicznych i selektywnie zoptymalizowanych kombinacji leków, które są bardziej skuteczne niż konwencjonalna chemioterapia, niezależnie od rodzaju guza”. 

„Możliwość testowania różnych leków ex vivo i wybierania dla każdego pacjenta kombinacji, na którą rak jest najbardziej wrażliwy, powinna zwiększyć skuteczność terapii przy jednoczesnym zmniejszeniu toksyczności. To są dwa najbardziej problematyczne aspekty obecnych terapii” – dodaje Thibaud Koessler, ordynator oddziału onkologicznego z HUG. 

  1. J. Gośliński, Skutki uboczne radioterapii, www.zwrotnikraka.pl [online], https: //www. zwrotnikraka. pl/skutki–uboczne–radioterapii/, [dostęp:] 05.11.2020.
  2. C. Melore, Cancer treatment without side–effects? New radiation technique makes it possible, „www.studyfinds.org”, [online] https: //www.studyfinds. org/cancer–treatment–without–side–effects–flash–rt/, [dostęp:] 05.11.2020.
  3. P. Montay–Gruel, M. M. Acharya, P. Goncalves Jorge, Hypo-fractionated FLASH-RT as an effective treatment against glioblastoma that reduces neurocognitive side effects in mice, „American Associacion for Cancer Research” 2020 [online], doi: 10.1158/1078–0432.CCR–20–0894, [dostęp:] 05.11.2020.
  4. Chemioterapia – metoda leczenia nowotworów, „www.onkonet. pl” [online], https: //www. onkonet. pl/dpchemioterapia.php, [dostęp:] 05.11.2020.
  5. P. Wiesmayer, New cancer treatment: more effective than chemotherapy and no side effects, „www.innovationorgins. com” [online], https: //innovationorigins. com/new–cancer–treatment–more–effective–than–chemotherapy–and–no–side–effects/, [dostęp:] 05.11.2020.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Jak bezpiecznie usunąć kleszcza?

    Im krótszy czas przyssania kleszcza, tym lepiej. Należy jednak pamiętać, iż nieumiejętne usuwanie powoduje oderwanie tylko odwłoku – w skórze pozostaje główka i tułów kleszcza. Może to przynieść więcej szkody niż kilkudziesięciominutowa zwłoka i usunięcie za pomocą odpowiednich akcesoriów. Jak poprawnie usunąć kleszcza? Jakich błędów unikać?

  • Zespół Pica – czym jest zespół łaknienia spaczonego? Jak go leczyć?

    O zespole łaknienia spaczonego mówi się wtedy, gdy osoba spożywa produkty, których nie można zaliczyć do żywności. Zaburzenie to może prowadzić do szeregu powikłań zagrażających życiu. Dlaczego chory odczuwa pragnienie do zjedzenia ziemi, lodu czy szkła? W jaki sposób leczy się zespół Pica? 

  • Czym jest wstrząs anafilaktyczny (anafilaksja)? Jak udzielić pierwszej pomocy osobie z ciężką reakcją alergiczną?

    Badania sugerują, że częstość występowania reakcji anafilaktycznych wzrosła w ostatnich latach. Dowiedz się, czym jest anafilaksja. Jak zapobiegać oraz udzielić pomocy w nagłym przypadku ciężkiej reakcji anafilaktycznej?

  • Pilates okiem fizjoterapeuty – wskazania i efekty treningów metodą Pilatesa

    Pilates to rodzaj treningu o umiarkowanej intensywności, który koncentruje się na wzmacnianiu mięśni głębokich. Jego podstawą jest wykonywanie precyzyjnych, płynnych ruchów, świadomy oddech i maksymalne skupienie na ćwiczeniach. Efekty treningu metodą Pilatesa to wzmocnienie mięśni, poprawa równowagi i koordynacji ruchowej, wysmuklenie sylwetki, redukcja napięcia oraz rozluźnienie całego ciała. Ćwiczenia pilates mogą być częścią procesu rehabilitacji po przebytych urazach, także u zawodowych sportowców. Pilates mogą ćwiczyć również osoby starsze i kobiety w ciąży.

  • Egzema – przyczyny i objawy. Leczenie egzemy na dłoniach i twarzy. Które preparaty wybrać, a których unikać?

    Egzema, inaczej wyprysk lub atopowe wyprysk skóry, to niezakaźna choroba, którą nie można się zarazić od drugiej osoby poprzez kontakt bezpośredni lub korzystanie z tych samych kosmetyków czy ręczników i pościeli. Leczenie egzemy jest niezwykle uporczywe, ponieważ zazwyczaj ciężko jest wytypować czynnik wywołujący bolesne, swędzące, pękające i suche plamy na skórze dłoni i twarzy (czasem występujące na całym ciele). Leczenie egzemy z użyciem najlepeszych dermokosmetyków, będąc pod opieką najlepszego dermatologa lub arelgologa może być nieskuteczne, jeśli pacjent będzie miał stały kontakt z czynnikiem drażniącym.

  • Skrzywienie kręgosłupa – rodzaje, przyczyny, leczenie, rehabilitacja

    Skrzywienie kręgosłupa może być fizjologiczne, wynikające z esowatej budowy ludzkiego kręgosłupa (lordoza oraz kifoza) lub patologiczne, gdy naturalne krzywizny ulegają pogłębieniu (hiperkifozą i hiperlordozą) bądź zniesieniu (zniesienie lordozy szyjnej lub lędźwiowej). Powstałe wówczas wady kręgosłupa mogą być przyczyną dolegliwość i wymagają korekcji. Często występującą wadą postawy, zwłaszcza u dzieci, jest  również boczne skrzywienie kręgosłupa, mogące prowadzić do poważnych zniekształceń sylwetki.  

  • Kleszczowe zapalenie mózgu – przyczyny, objawy, leczenie, szczepionka

    Kleszczowe zapalenie mózgu to odzwierzęca choroba zakaźna. Czynnikiem, który ją wywołuje jest ukąszenie kleszcza i przedostanie się do organizmu człowieka wirusa z rodzaju flawiwirusów (rzadko KZM może być spowodowane spożyciem niepasteryzowanego mleka zakażonego zwierzęcia). Objawy kleszczowego zapalenia mózgu obejmują m.in. wysoką gorączkę, silne bóle głowy, wymioty, nudności, objawy oponowe, zaburzenia świadomości, niedowłady, zaburzenia oddychania. Dowiedz się, jak wygląda leczenie KZM oraz jak mu zapobiegać.

  • Lumbago (postrzał) – co to jest? Przyczyny, objawy, leczenie lumbalgii

    Lumbago, inaczej postrzał lub heksenszus, to zespół bólowy dotyczący odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa. Ból w dole pleców pojawiający się w przebiegu lumbalgii jest spowodowany przeciążeniem struktur kręgosłupa, do którego może dojść np. na skutek dźwigania ciężkich przedmiotów, braku aktywności fizycznej, długotrwałego przyjmowania pozycji siedzącej lub stojącej, nadwagi i otyłości. Czynnikiem zwiększonego ryzyka wystąpienia lumbago są także zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa. Jakie są domowe sposoby walki z lumbago?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij