Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?
Piotr Gmachowski

Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?

Nebulizator to najważniejsza część inhalatora, w której roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany do mniejszych cząstek, a następnie w postaci aerozolu wdychany do płuc. Wyróżnia się kilka rodzajów inhalatorów: pneumatyczno-tłokowe, mambranowo-siateczkowe, ultradźwiękowe oraz klasyczne. Na co zwracać uwagę przy wyborze najlepszego inhalatora? Jak prawidłowo przeprowadzać nebulizację?

Inhalator – co to jest inhalacja i po co się ją wykonuje? Inhalator a nebulizator

Inhalacja jest procesem podawania do układu oddechowego cząsteczek związków poprzez wdychanie powietrza zawierającego je w postaci aerozolu, czyli zawiesiny stałych lub płynnych cząstek w fazie gazowej. Urządzeniem, które wytwarza aerozol i dzięki któremu możemy przeprowadzić dane leczenie wziewne jest inhalator

W jakich celach wykonujemy inhalacje? Inhalację przeprowadzamy w przypadku leczenia chorób układu oddechowego, takich jak:

  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej gardła,
  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej krtani,
  • zapalenie zatok przynosowych,
  • zapalenie oskrzeli,
  • zapalenie płuc,
  • astma oskrzelowa,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • mukowiscydoza,
  • grzybica płuc.

Inhalacje wykorzystuje się także celem zwiększenia komfortu oddychania poprzez nawilżenie wdychanego powietrza, w szczególności w przypadkach przesuszenia błony śluzowej górnych dróg oddechowych.

Zalety inhalacji:

  • zmniejszenie działania ubocznego leków,
  • szybkie uzyskanie działania leku w drogach oddechowych,
  • możliwość zmniejszenia efektywnej dawki leku w porównaniu z innymi drogami podania.

Nebulizator jest częścią inhalatora. W nebulizatorze roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany przez sprężone powietrze (lub tlen) bądź poprzez ultradźwięki. Tak generowany aerozol jest wdychany przez pacjenta przez ustnik lub maskę twarzową. Nebulizacja jest często wykorzystywana przez lekarzy w praktyce szpitalnej, jak i ambulatoryjnej. Tą metodą mogą być także podawane leki o działaniu pozapłucnym oraz preparaty podawane celem diagnostyki chorób układu oddechowego.

Rodzaje inhalatorów

Nebulizacja umożliwia podanie leków bezpośrednio do płuc. Najczęściej są to sterydy, preparaty wykrztuśne (mukolityczne) oraz rozszerzające oskrzela.

Inhalator (nebulizator) pneumatyczny (pneumatyczno–tłokowy)

Nebulizatory pneumatyczne celem wytworzenia aerozolu wykorzystują sprężone powietrze. W tego typu urządzeniach może być także wykorzystany tlen. W skład inhalatora pneumatycznego wchodzi sprężarka pneumatyczna, która połączona jest z nebulizatorem przewodem, nebulizator jest pojemnikiem na lek oraz miejscem, gdzie powstaje aerozol. Za pomocą tego typu nebulizatora możliwe jest podanie dokładnej ilości leku oraz kilku leków jednocześnie. Bardzo ważną zaletą tego typu nebulizatora jest brak konieczności synchronizacji wdechowo-wydechowej podczas pracy urządzania. Wśród nebulizatorów pneumatycznych wyróżniamy:

  • nebulizatory pneumatyczne o pracy ciągłej,
  • nebulizatory pneumatyczne pulsacyjne,
  • nebulizatory pneumatyczne aktywowane wdechem,
  • nebulizatory pneumatyczne dozymetryczne.

Tego typu nebulizatorem możemy podawać glikokortykosteroidy, leki rozszerzające oskrzela oraz niektóre antybiotyki.

Inhalator (nebulizator) membranowo–siateczkowy (MESH)

Nebulizator MESH to urządzenie, które wytwarza aerozol poprzez swoiste wyciskanie roztworu leku przez otwory siatki (odpowiednio kalibrowane) na skutek drgań o niskiej częstotliwości. Zaletą inhalatorów siateczkowych jest ograniczenie zużycia leku oraz wygenerowanie większej efektywności, co może przekładać się na skrócenie okresu leczenia.

Inhalator (nebulizator) ultradźwiękowy

Nebulizator ultradźwiękowy wykorzystuje w swojej pracy energię ultradźwięków, a dokładnie falę akustyczną generowaną poprzez głowicę ultradźwiękową (częstotliwość 1–2 MHz). Wadą tego typu nebulizatorów są przeciwwskazania do podawania nimi glikokortykosteroidów oraz antybiotyków ze względu na możliwość uszkodzenia cząstek leku poprzez ultradźwięki. Nie zaleca się także wykorzystywania tego typu urządzenia do aplikowania leku dzieciom poniżej 1. roku życia. Nebulizator ultradźwiękowy daje możliwość modyfikacji dawki leku oraz nie wymaga koordynacji wdechowo-wydechowej przez pacjenta.

Inhalator ciśnieniowy i inhalator suchego proszku (tzw. inhalatory klasyczne)

Do tej grupy inhalatorów zaliczamy:

  • Inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem (MDI  metered dose inhaler) – zawierają substancję leczniczą w formie skompresowanej. Urządzenie pozwala uwolnić dokładną ilość leku poprzez naciśnięcie przystawki ciśnieniowej. Lek uwalniany jest w postaci aerozolu. Bardzo ważną kwestia wpływającą na skuteczność leczenia jest skoordynowanie wdechu z uwolnioną dawką leku. Dla osób starszych oraz dzieci, które mogą mieć problem ze wspomnianą koordynacją wdechu można zastosować przystawki objętościowe.
  • Inhalatory suchego proszku (DPI  dry powder inhaler), w których istotną kwestią jest siła wdechu pacjenta, dzięki której lek jest uwalniany z dozownika. Wcześniej musi dojść do przekłucia i rozgniecenia postaci leku (kapsułki ze substancją).

Zaletą klasycznych inhalatorów są małe, kieszonkowe rozmiary oraz krótki czas inhalacji.

Polecane dla Ciebie

Parametry istotne przy wyborze inhalatora

Kupując inhalator (nebulizator) należy zwrócić uwagę na następujące parametry urządzenia:

  • MMAD – parametr mówiący o wielkości cząstek, wartość optymalna: od 1 do 3 μm (mikrometrów), nie powinna ona jednak przekraczać 5 μm.
  • Frakcja respirabilna (%) – wartość mówiąca o tym, jaki procent cząstek generowanych przez nebulizator ma odpowiednią wielkość, wartość charakteryzująca dobre urządzenia to 80%–90%.
  • Objętość martwa (rezydualna) – jest to objętość roztworu leku, która pozostaje w urządzeniu po skończonej nebulizacji. Oczywiście powinna być ona jak najmniejsza, zazwyczaj wynosi ona około 1–3 ml.
  • Przepływ gazu – wartość optymalna to 8–16 l/min.

Wiek pacjenta, a wybór inhalatora

Dzieciom poniżej 3. roku życia zaleca się korzystanie z klasycznych inhalatorów pneumatycznych i używanie podczas nebulizacji maseczki. Dzieciom starszym także zaleca się korzystanie z tego rodzaju nebulizatorów, lecz polecane jest używanie ustnika. U dzieci powyżej 5. roku życia preferowane jest korzystanie z nebulizatorów pneumatycznych sterowanych wdechem. 

Nebulizatory siateczkowe nie maja ograniczeń wiekowych, natomiast nebulizatory ultradźwiękowe nie są zalecane dla dzieci poniżej 1. roku życia. Dla starszych dzieci oraz osób dorosłych zaleca się korzystanie z ustnika, ze względu na zmniejszenie strat leku. Najmłodsi powinni mieć przeprowadzaną inhalację pod nadzorem osoby dorosłej. Warto zwrócić uwagę na istotny podczas leczenia fakt, iż płacz może zmniejszać skuteczność inhalacji.

Należy pamiętać także, iż do nebulizacji wykorzystujemy tylko te leki, które zawierają informację, iż nadają się do nebulizacji. Nigdy nie wolno używać olejków eterycznych! Po zakończeniu nebulizacji z wykorzystaniem sterydów należy przepłukać usta i umyć twarz.
  1. A. Emeryk, M. Pirożyński, i in., Nebulizacja: czym, jak, dla kogo, kiedy? Polski Konsensus Nebulizacyjny, ”mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pulmonologia/artykuly-wytyczne/inne/88041,nebulizacja-czym-jak-dla-kogo-kiedy-polski-konsensus-nebulizacyjny, [dostęp:] 29.03.2020.
  2. A. Rakowski, Nebulizacja i nebulizatory. Technika i zasady podawania leków drogą wziewną u pacjentów pediatrycznych, „forumpediatrii.pl” [online], https://forumpediatrii.pl/artykul/nebulizacja-i-nebulizatory-technika-i-zasady-podawania-lekow-droga-wziewna-u-pacjentow-pediatrycznych, [dostęp:] 29.03.2020.
  3. B. Karolewicz, J. Pluta, D. Haznar, Nebulizacja jako metoda podawania leków, „Farmacja polska” 2009, nr 4.
  4. R. Dalby, J Suman, Inhalation therapy: technological milestones in astma treatment, „Adv. Drug Deliv. Rev.” 2003, nr 7, s. 779-791.
  5. L. A. Dailey, T. Schmehl, T. Gessler, Nebulization of biodegradable nanoparticles: impact of nebulizer technology and nanoparticle characteristics on aerosol features, ”J Control Release.” 2003, nr 1, s. 131-144.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pierwsze Święta z dzieckiem

    Boże Narodzenie to cudowny okres w roku. W przypadku świeżo upieczonych rodziców chwile te będą jeszcze bardziej magiczne - pierwsze święta z dzieckiem to niezapomniane przeżycie. Należy jednak pamiętać o tym, że w okresie świątecznym na naszego malca może czekać w domu wiele niebezpieczeństw. Dlatego musimy zadbać o jego bezpieczeństwo i sprawić, aby całe Święta upłynęły w spokoju i aby nie zakłócił ich żaden wypadek.

  • Pierwsza miesiączka – jak się przygotować?

    Pierwsza miesiączka to bardzo ważne wydarzenie dla dojrzewającej dziewczynki. Aby lepiej przygotować dziecko na czekające je zmiany, warto już od wczesnego dzieciństwa rozmawiać na tematy związane z cielesnością.

  • Rozwój wcześniaka – jak wygląda? Na co należy zwrócić uwagę?

    Wcześniak jest dzieckiem, które urodziło się między 22. a 37. tygodniem ciąży. Objawy wcześniactwa związane są przede wszystkim z niewystarczającym rozwinięciem układu oddechowego i problemami z wymianą gazową od pierwszych chwil życia. Dzieci urodzone przedwcześnie są grupą niezwykle heterogenną. Kilogramowy wcześniak zmagać się będzie najczęściej z innymi problemami niż noworodek, któremu do akceptowalnej wagi – 2500 g – zabrakło kilkudziesięciu gramów. Jak wygląda prawidłowy rozwój wcześniaka? Na jakie niepokojące objawy powinni zwrócić uwagę rodzice?

  • Przezierność karkowa – przebieg badania, skuteczność i cena

    Ocena przezierności karkowej to badanie, które pozwala lekarzowi na ocenę zbiorniczka płynu znajdującego się w karku każdego płodu. Dzięki niemu lekarz może zdiagnozować różne wady genetyczne dziecka, jak np. zespół Downa. Jest to badanie przesiewowe, które choć wykazuje bardzo wysoką czułość w wykrywaniu poważnych wad u płodu, tak nigdy nie osiąga 100% skuteczności. Jednak mimo to jest badaniem, które dostarcza wielu informacji na temat rozwoju dziecka i wykonuje się je na całym świecie.

  • Czego nie robić, kiedy dziecko ma gorączkę? Najczęstsze błędy

    Kiedy dziecko jest chore i ma gorączkę, rodzice próbują zbić ją za wszelką cenę. Gorączka u dzieci sama w sobie nie jest chorobą, a jedynie objawem. Jak sobie z nią poradzić? Które domowe sposoby na gorączkę u dziecka mogą wyrządzić mu więcej szkody niż korzyści?

  • Objawy chorób serca u dzieci

    Przyczyn wad serca u dzieci może być wiele. Zalicza się do nich czynniki genetyczne, środowiskowe, a także infekcje przebyte przez kobietę w okresie ciąży. Sposób leczenia dobierany jest w zależności od występującego schorzenia. Czy obserwując swojego malucha, należy przyjrzeć się niespecyficznym objawom, które mogłyby wskazywać na wadę serca dziecka?

  • Jak rozpoznać krótkowzroczność u dziecka?

    Krótkowzroczności nie można cofnąć, natomiast jeśli już wystąpiła, można spowolnić jej rozwój, a nawet czasami jej zapobiec. Ta wada wzroku może mieć różne podłoże, np. genetyczne. Najczęściej postępuje wraz z wiekiem aż do momentu ustabilizowania się, co ma miejsce po zakończeniu wzrostu gałki ocznej. Jak rozpoznać wadę wzroku u dziecka? Na jakie objawy zwrócić uwagę?

  • USG ciąży – jak wygląda badanie? Ile razy należy je robić? Cena, wskazania

    Ultrasonografia (badanie ultrasonograficzne, USG) to badanie obrazowe, które jest całkowicie bezpieczne dla każdego pacjenta, a w przypadku kobiet ciężarnych również dla płodu. Pozwala monitorować prawidłowy przebieg ciąży i rozwój płodu na każdym etapie. Istnieje kilka rodzajów USG. Każde z nich wykonuje się na innym etapie ciąży. Czym różni się USG wczesnej ciąży od tego w późniejszych miesiącach, a także którą chorobę można diagnozować dzięki ultrasonografii?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij