Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?
Piotr Gmachowski

Inhalator – jak wybrać najlepszy? Czym różni się inhalator od nebulizatora?

Nebulizator to najważniejsza część inhalatora, w której roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany do mniejszych cząstek, a następnie w postaci aerozolu wdychany do płuc. Wyróżnia się kilka rodzajów inhalatorów: pneumatyczno-tłokowe, mambranowo-siateczkowe, ultradźwiękowe oraz klasyczne. Na co zwracać uwagę przy wyborze najlepszego inhalatora? Jak prawidłowo przeprowadzać nebulizację?

Inhalator – co to jest inhalacja i po co się ją wykonuje? Inhalator a nebulizator

Inhalacja jest procesem podawania do układu oddechowego cząsteczek związków poprzez wdychanie powietrza zawierającego je w postaci aerozolu, czyli zawiesiny stałych lub płynnych cząstek w fazie gazowej. Urządzeniem, które wytwarza aerozol i dzięki któremu możemy przeprowadzić dane leczenie wziewne jest inhalator

W jakich celach wykonujemy inhalacje? Inhalację przeprowadzamy w przypadku leczenia chorób układu oddechowego, takich jak:

  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej nosa,
  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej gardła,
  • przewlekłe zapalenie błony śluzowej krtani,
  • zapalenie zatok przynosowych,
  • zapalenie oskrzeli,
  • zapalenie płuc,
  • astma oskrzelowa,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • mukowiscydoza,
  • grzybica płuc.

Inhalacje wykorzystuje się także celem zwiększenia komfortu oddychania poprzez nawilżenie wdychanego powietrza, w szczególności w przypadkach przesuszenia błony śluzowej górnych dróg oddechowych.

Zalety inhalacji:

  • zmniejszenie działania ubocznego leków,
  • szybkie uzyskanie działania leku w drogach oddechowych,
  • możliwość zmniejszenia efektywnej dawki leku w porównaniu z innymi drogami podania.

Nebulizator jest częścią inhalatora. W nebulizatorze roztwór ze substancją leczniczą jest rozpraszany przez sprężone powietrze (lub tlen) bądź poprzez ultradźwięki. Tak generowany aerozol jest wdychany przez pacjenta przez ustnik lub maskę twarzową. Nebulizacja jest często wykorzystywana przez lekarzy w praktyce szpitalnej, jak i ambulatoryjnej. Tą metodą mogą być także podawane leki o działaniu pozapłucnym oraz preparaty podawane celem diagnostyki chorób układu oddechowego.

Rodzaje inhalatorów

Nebulizacja umożliwia podanie leków bezpośrednio do płuc. Najczęściej są to sterydy, preparaty wykrztuśne (mukolityczne) oraz rozszerzające oskrzela.

Inhalator (nebulizator) pneumatyczny (pneumatyczno–tłokowy)

Nebulizatory pneumatyczne celem wytworzenia aerozolu wykorzystują sprężone powietrze. W tego typu urządzeniach może być także wykorzystany tlen. W skład inhalatora pneumatycznego wchodzi sprężarka pneumatyczna, która połączona jest z nebulizatorem przewodem, nebulizator jest pojemnikiem na lek oraz miejscem, gdzie powstaje aerozol. Za pomocą tego typu nebulizatora możliwe jest podanie dokładnej ilości leku oraz kilku leków jednocześnie. Bardzo ważną zaletą tego typu nebulizatora jest brak konieczności synchronizacji wdechowo-wydechowej podczas pracy urządzania. Wśród nebulizatorów pneumatycznych wyróżniamy:

  • nebulizatory pneumatyczne o pracy ciągłej,
  • nebulizatory pneumatyczne pulsacyjne,
  • nebulizatory pneumatyczne aktywowane wdechem,
  • nebulizatory pneumatyczne dozymetryczne.

Tego typu nebulizatorem możemy podawać glikokortykosteroidy, leki rozszerzające oskrzela oraz niektóre antybiotyki.

Inhalator (nebulizator) membranowo–siateczkowy (MESH)

Nebulizator MESH to urządzenie, które wytwarza aerozol poprzez swoiste wyciskanie roztworu leku przez otwory siatki (odpowiednio kalibrowane) na skutek drgań o niskiej częstotliwości. Zaletą inhalatorów siateczkowych jest ograniczenie zużycia leku oraz wygenerowanie większej efektywności, co może przekładać się na skrócenie okresu leczenia.

Inhalator (nebulizator) ultradźwiękowy

Nebulizator ultradźwiękowy wykorzystuje w swojej pracy energię ultradźwięków, a dokładnie falę akustyczną generowaną poprzez głowicę ultradźwiękową (częstotliwość 1–2 MHz). Wadą tego typu nebulizatorów są przeciwwskazania do podawania nimi glikokortykosteroidów oraz antybiotyków ze względu na możliwość uszkodzenia cząstek leku poprzez ultradźwięki. Nie zaleca się także wykorzystywania tego typu urządzenia do aplikowania leku dzieciom poniżej 1. roku życia. Nebulizator ultradźwiękowy daje możliwość modyfikacji dawki leku oraz nie wymaga koordynacji wdechowo-wydechowej przez pacjenta.

Inhalator ciśnieniowy i inhalator suchego proszku (tzw. inhalatory klasyczne)

Do tej grupy inhalatorów zaliczamy:

  • Inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem (MDI - metered dose inhaler) – zawierają substancję leczniczą w formie skompresowanej. Urządzenie pozwala uwolnić dokładną ilość leku poprzez naciśnięcie przystawki ciśnieniowej. Lek uwalniany jest w postaci aerozolu. Bardzo ważną kwestia wpływającą na skuteczność leczenia jest skoordynowanie wdechu z uwolnioną dawką leku. Dla osób starszych oraz dzieci, które mogą mieć problem ze wspomnianą koordynacją wdechu można zastosować przystawki objętościowe.
  • Inhalatory suchego proszku (DPI - dry powder inhaler), w których istotną kwestią jest siła wdechu pacjenta, dzięki której lek jest uwalniany z dozownika. Wcześniej musi dojść do przekłucia i rozgniecenia postaci leku (kapsułki ze substancją).

Zaletą klasycznych inhalatorów są małe, kieszonkowe rozmiary oraz krótki czas inhalacji.

Parametry istotne przy wyborze inhalatora

Kupując inhalator (nebulizator) należy zwrócić uwagę na następujące parametry urządzenia:

  • MMAD – parametr mówiący o wielkości cząstek, wartość optymalna: od 1 do 3 μm (mikrometrów), nie powinna ona jednak przekraczać 5 μm.
  • Frakcja respirabilna (%) – wartość mówiąca o tym, jaki procent cząstek generowanych przez nebulizator ma odpowiednią wielkość, wartość charakteryzująca dobre urządzenia to 80%–90%.
  • Objętość martwa (rezydualna) – jest to objętość roztworu leku, która pozostaje w urządzeniu po skończonej nebulizacji. Oczywiście powinna być ona jak najmniejsza, zazwyczaj wynosi ona około 1–3 ml.
  • Przepływ gazu – wartość optymalna to 8–16 l/min.

Wiek pacjenta, a wybór inhalatora

Dzieciom poniżej 3. roku życia zaleca się korzystanie z klasycznych inhalatorów pneumatycznych i używanie podczas nebulizacji maseczki. Dzieciom starszym także zaleca się korzystanie z tego rodzaju nebulizatorów, lecz polecane jest używanie ustnika. U dzieci powyżej 5. roku życia preferowane jest korzystanie z nebulizatorów pneumatycznych sterowanych wdechem. 

Nebulizatory siateczkowe nie maja ograniczeń wiekowych, natomiast nebulizatory ultradźwiękowe nie są zalecane dla dzieci poniżej 1. roku życia. Dla starszych dzieci oraz osób dorosłych zaleca się korzystanie z ustnika, ze względu na zmniejszenie strat leku. Najmłodsi powinni mieć przeprowadzaną inhalację pod nadzorem osoby dorosłej. Warto zwrócić uwagę na istotny podczas leczenia fakt, iż płacz może zmniejszać skuteczność inhalacji.

Należy pamiętać także, iż do nebulizacji wykorzystujemy tylko te leki, które zawierają informację, iż nadają się do nebulizacji. Nigdy nie wolno używać olejków eterycznych! Po zakończeniu nebulizacji z wykorzystaniem sterydów należy przepłukać usta i umyć twarz.
  1. A. Emeryk, M. Pirożyński, i in., Nebulizacja: czym, jak, dla kogo, kiedy? Polski Konsensus Nebulizacyjny, ”mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pulmonologia/artykuly-wytyczne/inne/88041,nebulizacja-czym-jak-dla-kogo-kiedy-polski-konsensus-nebulizacyjny, [dostęp:] 29.03.2020.
  2. A. Rakowski, Nebulizacja i nebulizatory. Technika i zasady podawania leków drogą wziewną u pacjentów pediatrycznych, „forumpediatrii.pl” [online], https://forumpediatrii.pl/artykul/nebulizacja-i-nebulizatory-technika-i-zasady-podawania-lekow-droga-wziewna-u-pacjentow-pediatrycznych, [dostęp:] 29.03.2020.
  3. B. Karolewicz, J. Pluta, D. Haznar, Nebulizacja jako metoda podawania leków, „Farmacja polska” 2009, nr 4.
  4. R. Dalby, J Suman, Inhalation therapy: technological milestones in astma treatment, „Adv. Drug Deliv. Rev.” 2003, nr 7, s. 779-791.
  5. L. A. Dailey, T. Schmehl, T. Gessler, Nebulization of biodegradable nanoparticles: impact of nebulizer technology and nanoparticle characteristics on aerosol features, ”J Control Release.” 2003, nr 1, s. 131-144.

Polecane dla Ciebie

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • High Need Baby – kiedy warto udać się do pediatry? Jakie choroby należy wykluczyć u dzieci wymagających?

    High Need Baby to pojęcie stworzone przez Marthę i Williama Searsów, określające dzieci wymagające, których specyficzne zachowanie wynika ze sposobu odbierania przez ich układ nerwowy bodźców z otoczenia. HNB są nadwrażliwe, hiperaktywne, mają wysoką potrzebę bliskości z rodzicem, zarówno podczas zasypiania, jak i aktywności – wymagają niemal nieustannego współtowarzyszenia podczas zabaw. Domagają się częstego karmienia, są płaczliwe, często bywają rozdrażnione i niezadowolone. Zdarza się, że takie zachowanie niemowlęcia nie jest jedynie kwestią temperamentu, a świadczy o chorobie bądź alergii, dlatego też wymaga ono konsultacji z pediatrą.

  • Zapalenie spojówek u dzieci – przyczyny, objawy, leczenie

    Zapalenie spojówek u dzieci może mieć kilka przyczyn. Przeważnie ma ono podłoże bakteryjne, rzadziej wirusowe, dość często występuje także alergiczne zapalenie spojówek. Objawy, które się wówczas pojawiają to przede wszystkim świąd oczu, przekrwienie spojówek, obrzęk powiek oraz śluzowa lub ropna wydzielina sklejająca rzęsy. Leczenie zapalenia spojówek u pacjentów pediatrycznych jest uzależnione od czynnika, który go wywołał i może trwać od 5 dni do nawet kilku tygodni.

  • Co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek?

    Wymioty są częstą dolegliwością dzieci po spożyciu leku i są spowodowane nietolerancją jego smaku przez malucha. Decyzję o ewentualnym powtórzeniu dawki leku należy podjąć, biorąc pod uwagę formę leku, czas, jaki upłynął od jego podania, oraz miejsce wchłaniania leku w organizmie. Podpowiadamy, co zrobić, gdy dziecko zwymiotowało lek. 

  • Skoki rozwojowe dziecka – z czego wynikają i jak sobie z nimi radzić?

    Każdy skok to moment zdobywania kolejnych zdolności przez malucha, poprzedzony okresem nagłego „regresu”, kiedy to istotnie zmienia się zachowanie dziecka. Może być ono wtedy rozdrażnione, płaczliwe, niechętne do zabawy i wykorzystywania zdobytych już umiejętności, łaknące bliskości z rodzicami.

  • WWR – czym jest wczesne wspomaganie rozwoju? Jak przebiega terapia WWR u dzieci?

    WWR (wczesne wspomaganie rozwoju) to zespół działań diagnostycznych oraz terapeutycznych skierowany do dzieci od urodzenia do lat 7, który ma celu poprawę funkcjonowania w obszarze rozwojowym, w którym maluch prezentuje opóźnienia, zaburzenia. WWR prowadzone jest jednocześnie przez wielu specjalistów, dzięki czemu skuteczność terapii jest bardzo wysoka. Wskazania do wczesnego wspomagania rozwoju obejmują m.in. opóźnienia mowy, opóźnienia rozwoju psychoruchowego, zaburzenia emocjonalne, autyzm, ADHD, niepełnosprawność intelektualną.

  • Zaburzenia hormonalne u dzieci i nastolatków – jak się objawiają? Najczęstsze zaburzenia endokrynologiczne u dzieci

    Zaburzenia hormonalne u dzieci mogą mieć różne przyczyny, ponieważ układ hormonalny buduje wiele narządów kontrolujących rozmaite funkcje w organizmie. Najczęściej występującymi schorzeniami endokrynologicznymi u pacjentów pediatrycznych są zaburzenia związane z nieprawidłowym wydzielaniem hormonów przysadki mózgowej, hormonów wzrostu oraz hormonów płciowych. Jak rozpoznać zaburzenia hormonalne u dziecka?

  • Jakich produktów nie podawać niemowlakowi? Jadłospis dziecka do ukończenia 1. roku życia

    Rozszerzanie diety dziecka to niezwykle stresujący moment w życiu każdego młodego rodzica. Rozmaite, często znacznie różniące się od siebie, zalecenia dotyczące żywienia niemowląt mogą sprawiać, że łatwo zagubić się w gąszczu wytycznych. Wyjaśniamy, jakich produktów nie należy podawać dziecku, które nie ukończyło 1. roku życia i dlaczego. 

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Dlaczego w ciąży trzeba znać swoją grupę krwi?

    Zazwyczaj już podczas pierwszej wizyty w gabinecie ginekologicznym lekarz prowadzący zleca ciężarnej pacjentce szereg badań laboratoryjnych, do którego należy m.in. oznaczenie jej grupy krwi. Oznaczenie tego parametru ma na celu ocenę ryzyka wystąpienia konfliktu serologicznego między przyszłą mamą a jej dzieckiem. Ponadto w sytuacji ewentualnego krwotoku matki, do którego może dość podczas porodu, informacja dotycząca grupy krwi pomaga w odpowiednim czasie i bez zbędnego czekania przetoczyć jej krew. Czym jest konflikt serologiczny, czy może do niego dość już w trakcie pierwszej ciąży, czy badanie grupy krwi w ciąży jest bezpłatne? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij