Dieta przy endometriozie – jaką stosować? Założenia, produkty, jadłospis oraz przepisy
Maria Brzegowy

Dieta przy endometriozie – jaką stosować? Założenia, produkty, jadłospis oraz przepisy

Endometrioza jest chorobą, która dotyczy nawet co dziesiątą kobietę w wieku rozrodczym. Wiąże się z bolesnymi i obfitymi miesiączkami, dyskomfortem podczas współżycia, bolesną defekacją oraz dolegliwościami bólowymi w okolicy krzyżowej. Czy odpowiednim żywieniem można złagodzić jej nieprzyjemne objawy? Jak powinna wyglądać dieta w endometriozie? 

Endometrioza stanowi przewlekłą, ginekologiczną chorobę zapalną zależną od poziomu estrogenów w kobiecym organizmie. Charakteryzuje się obecnością komórek błony śluzowej trzonu macicy (czyli endometrium) poza jej jamą. Wspomniane komórki wykazują aktywność wydzielniczą i reagują na zmiany hormonalne zachodzące w cyklu miesiączkowym. Konsekwencją tej sytuacji jest przebiegający przewlekle stan zapalny, który wiąże się z występowaniem m.in. wewnętrznych krwawień, bolesnych guzków, tworzenia się blizn oraz zrostów. Czy żywieniem jesteśmy w stanie zmniejszyć dolegliwości bólowe i wspomóc leczenie tego schorzenia? 

Rola diety przy endometriozie – założenia i wskazówki 

Dieta jest wiodącym czynnikiem ryzyka wielu chorób przewlekłych niezakaźnych. Prawidłowe nawyki żywieniowe mogą zatem wspomóc leczenie endometriozy. Przyjmuje się, że celem łagodzenia jej objawów, należy stosować tzw. dietę przeciwzapalną, a więc bogatą w składniki antyoksydacyjne, obecne w większości warzyw i owoców, a także w tłustych rybach morskich, orzechach oraz olejach roślinnych. Ponadto złotym standardem jest zachowanie zasad racjonalnego żywienia (regularne spożywanie posiłków, prawidłowe nawodnienie organizmu, wyeliminowanie alkoholu) i dostosowanie ich do innych, ewentualnych schorzeń lub dolegliwości dotykających pacjentkę.  

Coraz więcej mówi się o negatywnym wpływie czerwonego mięsa na rozwój endometriozy. Stąd poleca się jego ograniczenie na rzecz jaj, skorupiaków i ryb. Ryzyko choroby może także zmniejszyć właściwa podaż witaminy C, E, D, witamin z grupy B (szczególnie kwasu foliowego), cynku, choliny, błonnika pokarmowego oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3. 

Produkty zalecane i niezalecane w diecie przy endometriozie 

Produkty zalecane: 

  • świeże i mrożone warzywa (szczególnie zielone) i owoce będące źródłem antyoksydantów oraz błonnika pokarmowego; 
  • pełnoziarniste produkty zbożowe (grube kasze, razowe pieczywo, płatki itp.); 
  • chudy nabiał, w tym jogurt naturalny i kefir; 
  • tłuste ryby morskie: łosoś, makrela, tuńczyk oraz skorupiaki; 
  • olej lniany, oliwa z oliwek; 
  • orzechy szczególnie włoskie oraz laskowe, nerkowce, brazylijskie i inne; 
  • chude mięso drobiowe w tym kurczak i indyk; 
  • siemię lniane; 
  • nasiona: słonecznika, pestki dyni i inne; 
  • jaja. 

Produkty niezalecane w diecie przy endometriozie: 

  • żywność wysoko przetworzona, typu fast-food, instant; 
  • czerwone mięso i jego przetwory: konserwy, szynki, parówki i inne; 
  • pełnotłuste produkty mleczne; 
  • słodycze: ciasta, batony, ciasteczka, różnego rodzaju wypieki; 
  • słone przekąski; 
  • alkohol; 
  • napoje i soki słodkie oraz gazowane. 

Powiązane produkty

Zioła i suplementy diety w endometriozie – jakie mają znaczenie i czy warto włączyć je do menu? 

Poza zmianą nawyków żywieniowych, włączenia aktywności fizycznej oraz ewentualnego wprowadzenia leczenia farmakologicznego, kobiety cierpiące na endometriozę często podejmują się stosowania naturalnych metod leczenia, np. ziołolecznictwa. Ma ono pomóc zmniejszyć dolegliwości bólowe, poprawić gospodarkę hormonalną oraz krążenie w miednicy mniejszej, a także zmniejszyć stan zapalny. Przed ich włączeniem należy jednak pamiętać, aby dokładnie zapoznać się z ewentualnymi skutkami ubocznymi ich stosowania oraz interakcjami z innymi lekami. 

Do ziół mogących wspomóc przebieg endometriozy zalicza się: wiesiołek dwuletni, niepokalanek pospolity, mniszek lekarski, kalinę śliwolistna, tarczycę bajkalską, kadzidłowiec oraz dzięgiel chiński. 

Należy pamiętać, iż każdą suplementację bezwzględnie należy skonsultować ze swoim lekarzem prowadzącym, który oceni bezpieczeństwo terapii. 

Wskazówki dietetyczne dla kobiet z endometriozą, które starają się o dziecko 

Żywienie kobiet chorujących na endometriozę i starających się o dziecko powinno być przede wszystkim prawidłowo zbilansowane, oparte o podstawowe zasady zdrowego odżywiania się. W diecie przy endometriozie nie powinno zatem zabraknąć: 

  • pełnoziarnistych produktów zbożowych (obecny w nich błonnik pokarmowy reguluje poziom glukozy i insuliny we krwi);
  • białka, szczególnie pochodzenia roślinnego oraz z ryb i jaj, a w mniejszej ilości z chudych rodzajów mięs; 
  • dobrej jakości tłuszczy roślinnych będących źródłem witaminy E i kwasów omega-3 działających przeciwzapalnie; 
  • odpowiedniej ilości witaminy D (suplementacja witaminy D i jej dawka powinny być zalecone przez lekarza); 
  • źródeł selenu i cynku (obecnych w kaszach, jajkach, nasionach roślin strączkowych itp); 
  • pozostałych antyoksydantów (polifenoli, witaminy C i innych, głównie obecnych w warzywach oraz owocach). 

Przykładowy jadłospis dzienny przy endometriozie 

Śniadanie: kanapki z chleba żytniego z humusem klasycznym, domowym przygotowanym z ciecierzycy, pasty sezamowej i nasion czarnuszki z papryką i natką pietruszki. 

II śniadanie: koktajl na bazie jogurtu naturalnego z płatkami owsianymi, siemieniem lnianym i borówkami. 

Obiad: łosoś pieczony w piekarniku z odrobiną oliwy z oliwek, polany sokiem z cytryny i posypany przyprawami, podany z kaszą gryczaną, z młodą, gotowaną kapustą z dodatkiem marchewki i cebulki.  

Podwieczorek: sałatka z rukoli, sera mozarella, prażonych orzechów włoskich, gruszki z sosem przygotowanym na bazie musztardy, oliwy z oliwek i soku z cytryny.  

Kolacja: sałatka z kaszy bulgur z ogórkiem zielonym, papryką, pomidorem, cebulą czerwoną, pietruszką, ziołami prowansalskimi i sokiem z cytryny, polana olejem lnianym na zimno. 

Przykładowe przepisy w diecie na endometriozę 

Vege bowl z dressingiem

Kaszę bulgur zalej wrzątkiem i odstaw na około 20 minut. Kapustę pak choi, czerwoną paprykę pokrojoną w paski i czosnek podsmaż chwilę na oliwie. Do miski przełóż kaszę, dodaj odsączoną ciecierzycę i podsmażone warzywa. Następnie na wierzch połóż pokrojone w kosteczkę awokado, kawałki mango, rzodkiewki pokrojone w plasterki, pomidorki koktajlowe, szpinak i pestki granatu. Całość polej dressingiem na bazie jogurtu greckiego, mięty, limonki i musztardy. 

Warzywny Lunchbox

Makaron pełnoziarnisty ugotuj i wrzuć do pojemnika. Pomidora pokrój w kosteczkę i dorzuć do makaronu, dodaj odciśniętą ciecierzycę lub czerwoną fasolę, odrobinę sera feta, pokrojoną w kawałeczki żółtą paprykę i przyprażony słonecznik. Całość polej olejem lnianym. 

  1. A. Basta, A. Brucka, J. Górski i in., 2012, Stanowisko Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczące diagnostyki i metod leczenia endometriozy, "Ginekol Pol", nr 83 (2012). 
  2. M.I. Wyderka, D. Zalewska, E. Szeląg, Endometrioza a jakość życia, "Pielęgniarstwo Polskie", nr 4 (42) 2011.  
  3. P. Woźniak, P. Ziółkowski i in., Leczenie uzupełniające w endometriozie, "Przegląd Menopauzalny", nr 5 2012. 
  4. J. Przondziono-Jurkiewicz, M. Lemm, A. Kwiatkowska-Pamuła i in., Influence of diet on the risk of developing endometriosis, "Ginekologia Polska", nr 2 (88) 2017. 
  5. J. L. Nodler, H. R. Harris i in., 2020, Dairy Consumption During Adolescence and Endometriosis Risk, "Am J Obstet Gynecol", nr 222 (3) 2020. 
  6. R. C. M. Simmeen, A. S. Kelley, Seeing red:diet and endometriosis risk, "Ann Transl Med", nr 6 (2) 2018.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Błonnik pokarmowy – gdzie i czym jest? Jak wpływa na zdrowie?

    Błonnik pokarmowy, zwany włóknem pokarmowym, to grupa substancji, która odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu układu pokarmowego człowieka. Wyróżnia się dwie frakcje błonnika pokarmowego: rozpuszczalną i nierozpuszczalną w wodzie. Każda wywiera określony wpływ na organizm. W jakich produktach można znaleźć błonnik pokarmowy i jakie są jego właściwości?

  • Dynia – wartości odżywcze i właściwości lecznicze. Dietetyczne przepisy z dynią

    Dynia jest warzywem bogatym w witaminy i minerały – m.in. w magnez, selen, potas i cynk. Stanowi także źródło białka i błonnika pokarmowego. Kto powinien włączyć ją do swojej diety? Jakie właściwości mają pestki z dyni i olej z dyni? Czy to warzywo będzie odpowiednie dla cukrzyków?

  • Mleko kokosowe – wartości odżywcze, właściwości, zastosowanie. Jak zrobić je w domu?

    Mleko kokosowe stanowi smaczną alternatywę dla mleka krowiego, dzięki czemu może znaleźć miejsce m.in. w diecie osób chorujących na celiakię, cukrzycę czy nietolerancję laktozy. Jakie właściwości i zastosowanie ma mleko kokosowe? Jak w łatwy sposób przygotować je samodzielnie w domu?

  • Gruszka – właściwości, wartości odżywcze, przepisy

    Jej dodatek do diety może pomóc przy uciążliwych zaparciach. Świetnie sprawdzi się jako element maseczki na przetłuszczającą się cerę. W dodatku pysznie smakuje zarówno w daniach na słodko, jak i na wytrawnie. Gruszka – jakimi wartościami odżywczymi się charakteryzuje? Czy jedzenie jej może zaszkodzić? Co dobrego przygotować z gruszek?

  • Czym jest układ odpornościowy i jak skutecznie go wspierać?

    Po z natury ciepłym lecie przychodzi sezon jesienny, który wystawia na ciężką próbę nie tylko nasz nastrój, ale również układ odpornościowy, który w tym czasie jest wyjątkowo obciążony. Jest to okres infekcji, często nawracających lub przewlekłych. Istnieją jednak sposoby, aby sobie skutecznie pomóc i zniwelować ryzyko uciążliwych i osłabiających przeziębień, na tle których mogą rozwinąć się dużo poważniejsze choroby, jak zapalenie płuc czy oskrzeli. Spośród czynników mających wpływ na prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny, niewątpliwie ogromne znaczenie ma zdrowa dieta.

  • Kapary – smak, właściwości i zastosowanie w kuchni

    Kapary to roślina krzewiasta naturalnie występująca w strefie tropikalnej i w basenie Morza Śródziemnego. Pąki kwiatowe kaparów są znane już od wielu lat ze względu na swój charakterystyczny smak oraz działanie wspomagające trawienie i leczenie infekcji górnych dróg oddechowych. Kapary są ważnym źródłem wielu różnych biologicznie aktywnych substancji chemicznych, których właściwości terapeutyczne były już dobrze znane i cenione przez starożytnych Rzymian.

  • Blue Monday – co to jest? Kiedy wypada? Czy Blue Monday to mit?

    Blue Monday to termin określający rzekomo najbardziej depresyjny dzień w roku. Według wyliczeń twórcy tej teorii przypada on na trzeci poniedziałek stycznia. To właśnie w tym dniu we wszystkich mediach słyszymy o niebieskim poniedziałku. Wiele osób zastanawia się wówczas, ile jest prawdy w teorii Blue Monday.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij