Żel antybakteryjny do rąk i płyn dezynfekcyjny – jak zrobić w domu?
Joanna Orzeł

Żel antybakteryjny do rąk i płyn dezynfekcyjny – jak zrobić w domu?

Higiena rąk należy do głównych środków ochronnych podczas epidemii wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Dokładne i systematyczne mycie dłoni pomaga w ograniczeniu rozprzestrzeniania się koronawirusa z Wuhan, a także zmniejsza szanse na jego wniknięcie do organizmu. Jak przygotować samodzielnie w domu żel antybakteryjny lub płyn do dezynfekcji? Podpowiadamy. 

W obliczu pandemii wirusa SARS-CoV-2 (potocznie nazywanego „koronawirusem”), z jaką przyszło zmierzyć się ludziom na całym świecie, warto wiedzieć, jak postępować, aby zminimalizować ryzyko zakażenia i rozwinięcia infekcji przez niego wywoływanej – COVID-19 (od ang. Coronavirus Disease 2019). 

Podstawowe środki bezpieczeństwa to:
– zachowanie dystansu społecznego (minimum 1 metr od każdej osoby, z którą nie przebywamy w życiu codziennym: rodzina czy współlokatorzy), 
– zakrywanie ust i nosa podczas kaszlu i kichania zgięciem łokcia lub barkiem,
– unikanie dotykania niemytymi rękoma twarzy (zwłaszcza oczu, nosa, ust),
– częste mycie rąk mydłem i bieżącą wodą (minimum przez 30 sekund) lub w razie braku dostępu do tych środków – używanie płynów dezynfekcyjnych przeznaczonych do stosowania na skórę ludzką.

Płyn dezynfekcyjny – przepis do zrobienia w domu wg wytycznych WHO

Światowa Organizacja Zdrowia (z ang. World Health Organization, WHO) na swojej stronie internetowej udostępniła instrukcję sporządzenia płynu dezynfekcyjnego opartego na bazie alkoholu etylowego lub alkoholu izopropylowego. Według opublikowanego dokumentu, w skład płynu wchodzą: jeden z wymienionych alkoholi (jako składnik o właściwościach dezynfekcyjnych), gliceryna (glicerol) zapewniająca właściwości nawilżające (może być pominięta lub zastąpiona inną substancją o właściwościach nawilżających) oraz nadtlenek wodoru, który ma inaktywować wszelkie przetrwalniki bakterii obecne w substancjach użytych do przygotowania preparatu. 

Uwaga: płyn dezynfekcyjny powinien mieć stężenie jednego z wybranych alkoholi rzędu nie niższego od 60%, jest to ważne ze względu na właściwości finalnego produktu. Zbyt niskie stężenie sprawi, że nie wszystkie drobnoustroje zostaną usunięte z dezynfekowanej powierzchni. Zbyt wysokie również da podobny efekt związany ze zbyt szybkim parowaniem alkoholu z dezynfekowanej powierzchni. Dlatego też płyn należy przygotowywać z roztworu alkoholu etylowego o wysokim stężeniu np. spirytusu (o stężeniu 96%) lub w przypadku alkoholu izopropylowego – z jego czystej postaci. 

Płyn dezynfekcyjny na bazie alkoholu etylowego przygotowujemy przez zmieszanie w czystym, uprzednio wyparzonym naczyniu:
– 83,5 ml alkoholu etylowego (np. spirytus 96%), 
– 4 ml wody utlenionej, 
– 1,5 ml gliceryny, 
– 11 ml wody destylowanej (lub przegotowanej).

Płyn dezynfekcyjny na bazie alkoholu izopropylowego przygotowujemy przez zmieszanie w czystym, uprzednio wyparzonym naczyniu: 
– 75 ml alkoholu izopropylowego,
– 4 ml wody utlenionej, 
– 1,5 ml gliceryny, 
– 19,5 ml wody destylowanej (lub przegotowanej).

Przygotowany płyn należy przechowywać w szklanym lub plastikowym pojemniku ze szczelnym zamknięciem uniemożliwiającym parowanie alkoholu. Można stosować pojemniki z dozownikami typu atomizer lub pompka. Pojemnik powinien być odpowiednio opisany.

Domowy żel antybakteryjny do rąk – jak go zrobić?

W warunkach domowych możemy również przygotować produkt o nieco gęstszej konsystencji niż roztwór z przepisu WHO. Do jego produkcji wystarczy użyć substancji o żelowej konsystencji, jaką jest np. żel aloesowy o możliwie wysokim stężeniu (np. 99% dostępny m.in. w aptekach).

Jeżeli zdecydujemy się użyć żelu samodzielnie przygotowanego z rośliny doniczkowej, należy przed jego wyciśnięciem dokładnie umyć i sparzyć liście, aby nie zanieczyścić gotowego preparatu drobnoustrojami obniżającymi jego właściwości. Alternatywą żelu aloesowego są hydrolaty, jednak produkt przygotowany z ich użyciem będzie miał bardziej płynną konsystencję.  

W tym celu należy w czystym naczyniu dokładnie zmieszać spirytus z żelem aloesowym w proporcji 5:2 (np. 5 łyżek spirytusu i 2 łyżki żelu aloesowego) lub 7 części alkoholu izopropylowego i 3 części żelu aloesowego. Alternatywnie można użyć kilka kropli olejku eterycznego dla przyjemniejszego zapachu. 

Polecane dla Ciebie

Antybakteryjny żel do rąk bez alkoholu – jak go przygotować?

Alternatywą dla preparatów na bazie alkoholi są żele antybakteryjne zawierające w swoim składzie olejki eteryczne o udokumentowanym działaniu bakteriobójczym i bakteriostatycznym. 

Antybakteryjny żel bezalkoholowy wykonać można poprzez zmieszanie:
– 15 kropli olejku cynamonowego,
– 15 kropli olejku pomarańczowego,
– 10 kropli olejku lawendowego,
– 10 kropli olejku goździkowego (alternatywnie można użyć olejek z witaminą E),
– 30 ml żelu aloesowego (można zastąpić wodą lub hydrolatem, jednak produkt przygotowany z ich użyciem należy każdorazowo przed zastosowaniem energicznie wstrząsnąć).   

Podobnie jak w przypadku poprzednich preparatów wszystkie składniki należy dokładnie wymieszać w czystym i wyparzonym naczyniu.

Niestety ze względu na stosunkowo niewielki czas, jaki naukowcy mogli poświęcić na badania związane z wirusem SARS-CoV-2, w dostępnej literaturze nie ma doniesień na temat skuteczności w ten sposób sporządzonego preparatu w walce z koronawirusem. 

Kiedy stosować żele antybakteryjne i płyny do dezynfekcji?

Przygotowane samodzielnie oraz te dostępne w handlu preparaty (zwróćmy uwagę na to, aby stężenie alkoholu było na odpowiednio wysokim poziomie) służące dezynfekcji należy stosować za każdym razem, kiedy nasze dłonie mają kontakt z powierzchnią, która mogła być dotykana przez inne osoby, a nie mamy dostępu do bieżącej wody i mydła. Tego typu preparaty możemy również używać do dezynfekcji takich powierzchni jak klamki, włączniki światła, stoły, kierownice czy telefony komórkowe lub tablety. 

Pamiętajmy, że zarówno zalecane przez WHO, jak i inne przygotowane w domu preparaty dezynfekcyjne mają ograniczony termin skuteczności, dlatego lepiej przygotowywać je na bieżąco w mniejszych porcjach (np. raz w tygodniu) niż jednorazowo w większej partii. 

Innym ważnym aspektem częstego mycia lub odkażania rąk przy użyciu płynów dezynfekcyjnych jest dbanie o ich nawilżenie. W skład preparatów wchodzą substancje nawilżające jak gliceryna czy żel aloesowy, jednak dodatkowa pielęgnacja pozwoli uniknąć przesuszenia lub pękania skóry dłoni. Dlatego też warto po wysuszeniu zdezynfekowane dłonie pokryć warstwą kremu nawilżającego do rąk. Jeżeli skóra popęka, można miejscowo zastosować czystą lanolinę lub maść z witaminą A. 

  1. M. Swamy, M. Akhtar, U. Sinniah, Antimicrobial Properties of Plant Essential Oils against Human Pathogens and Their Mode of Action: An Updated Review, "Evid Based Complement Alternat Med", DOI: 10.1155/2016/3012462. 
  2. World Health Organization, Guide to Local Production: WHO-recommended Handrub Formulations, [online] https://www.who.int/gpsc/5may/Guide_to_Local_Production.pdf. 


 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Pielęgnacja skóry z tatuażem – jak dbać o skórę z tatuażem?

    Popularność tatuaży jako trwałej ozdoby ciała człowieka nieprzerwanie rośnie. Tak jak niegdyś, trudno było spotkać osobę wytatuowaną, tak obecnie coraz rzadziej poznajemy nowe osoby, które nie mają choćby jednej, małej „dziary". Za tą powszechnością idą też jednak pewne obowiązki, a mianowicie odpowiednia higiena – jak zatem właściwie dbać o skórę pokrytą tatuażem?

  • HIFU – zabieg krok po kroku. Czy da się zmniejszyć drugi podbródek w pół godziny?

    Medycyna estetyczna jest bardzo szybko rozwijającą się, wyjątkowo nowoczesną i coraz bardziej dostępną branżą z pogranicza fizjologii i kosmetologii. Służy m.in. do dbania o siebie, a tym samym poprawy samopoczucia. Z powodzeniem korzystają z niej zarówno kobiety, jak i mężczyźni. Umożliwia szybsze osiągnięcie wyznaczonych celów sylwetkowych, poprawę wizerunku, pozbycie się kompleksów lub po prostu – poprawia jakość życia. W artykule podpowiemy, jak pozbyć się drugiego podbródka, jak ujędrnić skórę na piersiach po karmieniu i co zrobić, aby skóra na szyi lub brzuchu przestała być wiotka? Oznacza to, że przyjrzymy się jednej z bardziej popularnych metod wykorzystywanych w medycynie estetycznej – HIFU.

  • Kwasy BHA a skóra – co warto wiedzieć?

    Hydroksykwasy to stosunkowo liczna grupa związków chemicznych. Wyróżniono w niej pewne podgrupy zawierające cząsteczki o podobnej budowie chemicznej i właściwościach, znane pod akronimami AHA, BHA czy PHA. W poniższym tekście przybliżamy kwasy BHA, czyli beta hydroksykwasy.

  • Co stosować na pękające pięty? Skarpetki złuszczające, kremy, peelingi, domowe sposoby

    Nadmierne rogowacenie oraz pęknięcia stóp to przypadłości, które są ściśle związane z suchością skóry, a która może wynikać z uwarunkowań genetycznych, niemniej zazwyczaj wynika z niedoborów witaminy A, picia małej ilości wody, niedoczynności układu krwionośnego czy zaburzeń metabolicznych lub hormonalnych. Jak radzić sobie z problemem pękających stóp, czy stosowanie tarek i pumeksów to na pewno dobry pomysł i czy kobiety w ciąży mogą stosować skarpetki złuszczające? 

  • Bimatoprost – co to za związek? Czy pomaga na porost włosów, rzęs i brwi?

    Bimatoprost od lat stosuje się w leczeniu jaskry. Występuje w postaci kropli do oczu przepisywanych na receptę, które po wkropleniu do worka spojówkowego obniżają ciśnienie wewnątrzgałkowe. Efektem niepożądanym stosowania bimatoprostu jest wzrost długich i gęstych rzęs oraz ich ściemnienie. Zostało to wykorzystane przez koncerny kosmetyczne do produkcji odżywek do rzęs i brwi. Jakie zatem są skutki uboczne stosowania bimatoprostu na porost włosów, rzęs i brwi? Czy w drogerii wybierać odżywki z czy bez bimatoprostu?

  • Jak się pozbyć wrastających włosków? Sposoby na czerwone kropki na nogach

    Wrastające włoski to problem, który dotyczy skóry nóg, pach czy okolic bikini i może pojawić po depilacji maszynką, woskiem, a także depilatorem. Która z metod radzenia sobie z problemem wrastających włosów jest najbardziej skuteczna, dlaczego nie wolno podrażniać np. zaczerwienień skórnych? Jak zapobiegać wrastaniu się włosków?

  • Jak dbać o skórę twarzy w słoneczne dni? Z których kosmetyków warto zrezygnować? Porady kosmetologa

    Skóra jest narażona na działanie promieniowania ultrafioletowego przez cały rok, niemniej najbardziej podczas miesięcy letnich. Promieniowanie UV i wysoka temperatura sprawiają, że skóra znacznie szybciej traci prawidłowe nawilżenie, co prowadzi do zaburzenia bariery hydro-lipidowej. Ponadto szybciej ulega procesom fotostarzenia, co sprzyja powstawaniu zmarszczek. Jak dbać o skórę latem czy będąc na wakacjach? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij