Skręt jądra – przyczyny, objawy i leczenie
Grzegorz Kasiarz

Skręt jądra – przyczyny, objawy i leczenie

Jądra są męskimi narządami rozrodczymi (gonadami) umiejscowionymi w mosznie. Do ich funkcji zalicza się produkcję plemników i wydzielanie męskich hormonów płciowych. W obrębie moszny może dochodzić do wielu schorzeń zaburzających prawidłową pracę gonad. Jednym z najbardziej niebezpiecznych stanów, który wymaga pilnej interwencji lekarza, jest skręt jądra.

Czym jest skręt jądra? 

Podłużna struktura, która połączona jest z jądrem i zaopatruje je w naczynia, nerwy i nasieniowód, to powrózek nasienny. Dzięki powrózkowi męskie gonady są dotlenione, odżywione i mogą spełniać swoją rolę. Gdy dochodzi do obrotu jądra wokół własnej osi, dokonuje się również skręt powrózka nasiennego. Obrót skierowany jest zazwyczaj do wewnątrz. Taki stan powoduje ucisk naczyń krwionośnych i niedotlenienie męskiej gonady. Gdy nie dokona się operacyjnego odkręcenia jądra w odpowiednio szybkim czasie, dojdzie do martwicy i konieczności jego usunięcia. 

Nieco częściej występuje skręcenie lewego jądra niż prawego – związane jest to z różnicą w długości powrózka nasiennego. 

Istnieją dwa rodzaje skrętu jądra. Podział dokonany jest na podstawie położenia skręconego powrózka względem osłonki pochwowej – wewnętrznej osłony obejmującej jądro, najądrze i część powrózka nasiennego. Wyróżniamy skręt wewnątrzosłonkowy oraz zewnątrzosłonkowy. Niektórzy wyróżniają jeszcze skręt pomiędzy najądrzem a jądrem. 

Skręt jądra występuje najczęściej w okresie dojrzewania płciowego i u najmłodszych dzieci, ale może się ujawnić w każdym wieku. 

Jakie są przyczyny skrętu jądra? 

Przyczyna tkwi w nieprawidłowej budowie anatomicznej (m.in. wada budowy osłonki pochwowej, nieprawidłowe położenie najądrza), najczęściej wrodzonej. W sytuacji fizjologicznej jądra umiejscowione są w sposób stabilny w worku mosznowym. Gdy u chłopca lub mężczyzny wykazują one nadmierną ruchomość, może dojść do ich skręcenia. Ponadto uważa się, że schorzeniu mogą sprzyjać: szybki rozwój sieci naczyń krwionośnych u nastolatków, niezstąpione jądro w przeszłości, stany zapalne i urazy moszny. 

Jakie są objawy skrętu jądra? 

Typowym obrazem klinicznym jest nagły i silny ból moszny z obrzękiem, któremu często towarzyszy uczucie nudności oraz wymioty. Ból zazwyczaj promieniuje do pachwiny. Z czasem rozwija się zaczerwienienie skóry moszny. Doświadczony lekarz stwierdza niekiedy tzw. objaw Brunzela, czyli poprzeczne ułożenie w mosznie jądra z najądrzem skierowanym do przodu. 

Nie zawsze schorzenie przebiega w sposób gwałtowny i szybko postępujący. Występuje również zjawisko okresowego skrętu jądra. Dolegliwości powracają, a następnie mijają samoistnie. Dotyczy to głównie nastoletnich chłopców. Taki stan również wymaga interwencji urologicznej. 

Jak wygląda diagnostyka skrętu jądra? 

Rozpoznanie opiera się przede wszystkim na podstawie zgłaszanych objawów i badania fizykalnego. Lekarz zapyta o czas powstania dolegliwości i charakter bólu. Następnie obejrzy i wykona badanie palpacyjne moszny, aby ocenić zaczerwienienie, strukturę i bolesność. Najważniejszym badaniem dodatkowym jest USG z funkcją kolorowego dopplera. Umożliwia ono ocenę przepływu krwi przez tętnicę jądrową. Zaburzenia przepływu wskazują zatem na ucisk naczyń powrózka nasiennego. 

Skręt jądra należy zawsze różnicować z zapaleniem jądra lub najądrza. Obecność leukocytów i bakterii w badaniu ogólnym moczu, a także wysokie CRP przemawiają za stanem zapalnym. Prostym badaniem jest sprawdzenie objawu Prehna, charakterystycznego dla zapalenia jądra lub najądrza. Polega on na uniesieniu moszny i sprawdzeniu reakcji bólowych. Jeśli ból zmniejszy się, mówimy o dodatnim objawie Prehna, który wskazuje na zapalenie. W przypadku skrętu jądra uniesienie moszny nie redukuje dolegliwości bólowych. 

Inne choroby przebiegające z bólem w obrębie moszny to m.in.: skręt przyczepka jądra lub najądrza, przepuklina pachwinowa, uraz, wodniak jądra, guz, idiopatyczny obrzęk moszny, torbiel nasienna, żylaki powrózka nasiennego oraz zapalenie naczyń związane z IgA (dawniej plamica Schönleina-Henocha). 

Należy jednak podkreślić, że rozszerzona diagnostyka nie może opóźniać podjęcia interwencji chirurgicznej. Lepszym rozwiązaniem jest wykonanie operacji w sytuacji wątpliwej niż nadmierne opóźnianie zabiegu, czekając na upewnienie się co do rozpoznania. Ostateczną i pewną diagnozę stawia się dopiero po nacięciu moszny. 

Jakie są metody leczenia skrętu jądra? 

Jeśli lekarz podejrzewa skręt jądra, powinien podjąć decyzję o jak najszybszej operacji. Jest to jedyna metoda terapeutyczna. Od początku objawów do wykonania zabiegu nie powinno minąć więcej niż 6 godzin. Po tym czasie szansa na uratowanie jądra dramatycznie spada. Czas jest zatem kluczowy. 

Chirurg dotyka mosznę i odkręca chore jądro do prawidłowej pozycji. Ocenia się żywotność jądra, a gdy uległo ono martwicy, niestety, należy je usunąć. Następnie za pomocą szwów przytwierdza się obydwa jądra do ścian moszny po to, by zmniejszyć ryzyko ponownego skrętu w przyszłości. Szybko wykonany zabieg cechuje się dużą skutecznością, jednak nie daje pełnej gwarancji na brak nawrotu choroby. 

Czasami wykonuje się ręczną próbę odkręcenia jądra w trakcie badania fizykalnego. Niekiedy to działanie przynosi ulgę pacjentowi ze względu na częściowy powrót przepływu krwi w mosznie. Takie postępowanie nie zwalnia z konieczności wykonania pilnego zabiegu.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij