Czym jest Bisfenol A (BPA) i dlaczego powinniśmy go unikać? - portal DOZ.pl
Czym jest Bisfenol A (BPA) i dlaczego powinniśmy go unikać?
Joanna Orzeł

Czym jest Bisfenol A (BPA) i dlaczego powinniśmy go unikać?

Coraz częściej na plastikowych pojemnikach możemy znaleźć hasła takie jak BPA free, Bisphenol A free lub – w wersji polskiej – wolne od Bisfenolu A czy nie zawiera Bisfenolu A. Oznaczenia takie umieszczane są zwłaszcza na produktach przeznaczonych dla dzieci i informują, że zostały one wyprodukowane z materiałów niezawierających tej substancji chemicznej.

Wpływ BPA na zdrowie człowieka

Z dnia na dzień coraz więcej doniesień na temat wpływu BPA na organizm ludzki pojawia się w prasie fachowej. Działanie tej stosunkowo małej cząsteczki na nasz organizm może powodować zakłócanie pracy układu hormonalnego i nerwowego. Ze względu na swoją budowę chemiczną wpływa na działanie układu rozrodczego czy tarczycy. Może wywoływać między innymi bezpłodność, otyłość, cukrzycę oraz przyczyniać się do powstawania zmian nowotworowych.

Regulacje prawne związane ze stosowaniem BPA

Wyniki badań wiążące BPA z wieloma chorobami doprowadziły do podjęcia działań prawnych związanych ze stosowaniem opakowań będących potencjalnymi źródłami tej substancji w otoczeniu człowieka. Niestety do tej pory całkowicie zakazano stosowania polimerów wyprodukowanych przy jego użyciu wyłącznie w trakcie produkcji butelek dla dzieci. Zakaz ten obowiązuje na terenie UE od 2011 roku. Podjęto również badania mające na celu ustalenie bezpiecznej dziennej dawki BPA.

W raporcie Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z 2015 roku można znaleźć informację, że dzienna tolerowana dawka tej substancji chemicznej (TDI) wynosi 4 μg/kg (4 mikrogramy na każdy kilogram masy ciała). Niestety do tej pory nie wydano żadnego oficjalnego zakazu używania BPA w produkcji polimerów przeznaczonych do wytwarzania opakowań żywności i kosmetyków.

Polecane dla Ciebie

Jak chronić się przed nadmiernym spożyciem BPA?

Źródeł BPA jest w naszym otoczeniu niezwykle dużo. Niewątpliwie te, które w największym stopniu dostarczają go do naszego organizmu, to wszelkie opakowania wyprodukowane z jego użyciem. Szczęśliwie nie musimy nagle wyrzucać wszystkich plastikowych pojemników na żywność. BPA jest stosowane między innymi do produkcji poliwęglanów. Są to polimery, których oznaczenie recyklingowe to cyfra 7 (lub PC). Dodatkowo, na skutek rosnącej świadomości konsumentów na temat szkodliwego działania BPA, na produktach niezawierających go w składzie często widnieje oznaczenie BPA free lub podobne. Jeżeli już decydujemy się na pozostawienie opakowań poliwęglanowych w codziennym użytku, stosujmy je do przechowywania produktów sypkich i suchych, będą one w mniejszym stopniu wchodziły w interakcję z materiałem niż substancje mokre. Pod żadnym względem nie podgrzewajmy żywności w tego typu opakowaniach. Szczególną uwagę należy zwrócić na modne w dzisiejszych czasach bidony i naczynia służące filtrowaniu wody wodociągowej. Jest to bez wątpienia bardziej ekologiczna i tańsza opcja niż picie wody butelkowanej, jednak pojemnik do tego celu używany powinien być wykonany z materiału dla nas bezpiecznego – np. szkła. Również pojemniki ekspresów do kawy magazynujące wodę lub mleko mogą być wykonane z poliwęglanów, wówczas najlepiej napełniać je płynami bezpośrednio przed przygotowaniem ulubionej kawy. Postępując w ten sposób, zminimalizujemy ilość wymytego z opakowania BPA. Innym problemem są puszki wyściełane od wewnątrz warstwą polimeru, która oddziela żywność od metalu. Z jednej strony zapobiega ona korozji puszki, z drugiej – potencjalnie zanieczyszcza produkt bisfenolem A. Bezpieczniej zatem będzie używać produktów pasteryzowanych lub napojów przechowywanych w szkle. W przypadku kosmetyków trudno jest znaleźć takie, do opakowania których wykorzystano szkło, jednak używanie tych opakowanych w polietylen (oznaczenie recyklingowe 2 lub 4) lub polipropylen (oznaczenie recyklingowe 5) będzie dla nas zdecydowanie bezpieczniejsze.

Nie tylko opakowania są źródłem BPA. Codziennie przez nas otrzymywane paragony fiskalne, drukowane na papierze termicznym, to dodatkowa dawka tej substancji w naszym organizmie. Szczególnie narażone na to źródło są osoby pracujące jako sprzedawcy. Powinny one stosować rękawiczki w celu ograniczenia interakcji z potencjalnie niebezpieczną substancją. Zanieczyszczenia wód powierzchniowych powstające na skutek wymywania BPA z polimerów ulegających powolnej degradacji na wysypiskach śmieci to kolejny problem. Podobnie jak światłoutwardzalne plomby, które – jak wykazano w badaniach z 2000 roku – mogą być źródłem wydzielanego do naszego organizmu BPA.

Czy BPA free znaczy bezpieczne?

Wymuszona prawnymi obostrzeniami eliminacja bisfenolu A z procesu produkcji niektórych polimerów spowodowała zwiększenie użycia cząsteczek o podobnej strukturze chemicznej, czyli jego analogów (najpopularniejsze z nich to bisfenol S oraz bisfenol F). Niestety wyniki badań nad toksycznym wpływem tych substancji na zdrowie człowieka nie są zadowalające. Ze względu na podobieństwa w strukturze chemicznej do BPA również stanowią potencjalne zagrożenie naszego zdrowia. Dodatkowo stosunkowo krótki czas ich użycia sprawia, że regulacje prawne i informacje na temat dziennej bezpiecznej dawki nie są jeszcze dostępne. Dlatego w miarę możliwości starajmy się ograniczyć użycie opakowań polimerowych, zwłaszcza tych z oznaczeniem recyklingowym nr 7 (PC).

  1. No consumer health risk from bisphenol A exposure, „Efsa” [online], https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/150121, [dostęp:] 24.03.2018.
  2. I. Podgórska, Bisfenol A, „e-biotechnologia.pl” [online], http://www.e-biotechnologia.pl/Artykuly/Bisfenol-A/, [dostęp:] 24.03.2018.
  3. R. Pulgar i in., Determination of bisphenol A and related aromatic compounds released from bis-GMA-based composites and sealants by high performance liquid chromatography, „Environmental health perspectives”, 108 (1) 2000.

 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Arsen w żywności – jaki może mieć wpływ na zdrowie?

    Arsen to składnik swego czasu najpopularniejszej trucizny – arszeniku. Ma udokumentowany wpływ na działanie metabolizmu – jest mikroelementem, jednak w wyższych dawkach jest toksyczny i powoduje poważne problemy zdrowotne. Co ciekawe, jednym z głównych źródeł, z którymi dostaje się do naszego organizmu jest żywność. Jaki ma wpływ na zdrowie? Jak ograniczyć ilość arsenu w diecie? Podpowiadamy.

  • Miód manuka – właściwości i zastosowanie

    Ostatnimi czasy coraz intensywniej obserwowany jest wzrost zainteresowania naturalnymi metodami leczenia różnorodnych schorzeń – apiterapia jest jedną z nich. To praktyka wykorzystująca produkty pszczele podczas procesu leczenia. W apiterapii stosuje się miód, ale również wosk, kit pszczeli czy zasklep miodowy. Ze względu na swoje specyficzne właściwości miód manuka jest jednym z najbardziej popularnych gatunków miodów stosowanych w apiterapii. Dlaczego? Dowiedz się więcej w poniższym artykule. 

  • Żel antybakteryjny do rąk i płyn dezynfekcyjny – jak zrobić w domu?

    Higiena rąk należy do głównych środków ochronnych podczas epidemii wirusa SARS-CoV-2 wywołującego chorobę COVID-19. Dokładne i systematyczne mycie dłoni pomaga w ograniczeniu rozprzestrzeniania się koronawirusa z Wuhan, a także zmniejsza szanse na jego wniknięcie do organizmu. Jak przygotować samodzielnie w domu żel antybakteryjny lub płyn do dezynfekcji? Podpowiadamy. 

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Bakuchiol – czym jest i jak działa? Dlaczego nazywa się go roślinnym retinolem?

    Bakuchiol to związek pochodzenia naturalnego, pozyskuje się go z rośliny zwanej bakuchi. Dotychczas udowodniono, że wykazuje szereg właściwości, które wykorzystuje się m.in. w kosmetykach przeciwstarzeniowych. Często określa się go mianem roślinnego retinolu, ale czy słusznie? Czym bakuchiol różni się od retinolu i kiedy warto go stosować? Podpowiadamy. 

  • Skwalan – jakie ma właściwości? Jak go stosować?

    Skwalan to substancja, która ma zadatki na zdobycie tytułu idealnego składnika pielęgnacyjnego. Cenne właściwości wykorzystywane w produktach kosmetycznych łączy bowiem z biokompatybilnością ze skórą ludzką, co wpływa na komfort i bezpieczeństwo użycia. Czym jest skwalan i jak go stosować? Poznajmy go bliżej. 

  • Bisabolol – jak działa? W jakich kosmetykach można go znaleźć?

    Bisabolol to związek, który znajdziemy w składzie wielu kosmetyków o szerokim zakresie zastosowania. Skąd pochodzi? Jakie ma właściwości? Kiedy warto po niego sięgać? Zapraszamy do lektury.

  • Kwas azelainowy – charakterystyka, właściwości i zastosowanie. Czy pomoże na przebarwienia i trądzik?

    Jednym ze składników stosowanych zewnętrznie, a chętnie wybieranych przez specjalistów jest kwas azelainowy. Ma podobne do nadtlenku benzoilu właściwości, ale działa łagodniej i jest lepiej tolerowany. Jego cena jest stosunkowo niska. Łączony głównie z terapią różnych odmian trądziku, ale także używany jako peeling czy środek pomagający rozjaśnić przebarwienia. Jakie właściwości decydują o jego wysokiej skuteczności? Jak często go stosować? Ile procent kwasu azelainowego znajdziemy w kremie bez recepty? Czy jest bezpieczny w ciąży i podczas karmienia piersią? Czy można go łączyć z innymi składnikami aktywnymi?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij