Schizofrenia — przyczyny, objawy i leczenie

Schizofrenia to przewlekła choroba, która zaliczana jest do stanów psychotycznych, czyli tzw. psychoz. Charakteryzuje się zmienionym chorobowo, nieadekwatnym do danej sytuacji postrzeganiem, przeżywaniem różnych spraw prywatnych i zawodowych, a także niewłaściwą oceną rzeczywistości.

Przyczyny schizofrenii

Nie ustalono jeszcze podłoża zachorowania na schizofrenię. Brane są pod uwagę uwarunkowania genetyczne. Stwierdzono, że częściej jest obecna u osób, u których w najbliższej rodzinie ktoś już na nią cierpiał. Ryzyko wystąpienia psychozy u potomstwa rodziców z tą przypadłością wynosi prawie 50%. Podobnie jest w przypadku bliźniąt jednojajowych. Według najnowszych badań należy brać pod uwagę czynniki biologiczne, społeczne i środowiskowe.

Schizofrenia jest chorobą ludzi młodych. Mężczyźni zapadają na nią pomiędzy 15 a 25 rokiem życia, zaś kobiety w wieku 25–30 lat.

Rozwój stanu psychotycznego

Początek psychozy może być różny. Jest uzależniony od indywidualnych predyspozycji organizmu pacjenta. 

U niektórych osób choroba psychiczna następuje nagle, a u innych jej objawy mogą nasilać się stopniowo. Rodzina chorego zaczyna obserwować zmiany w jego zachowaniu. Staje się często podejrzliwy wobec bliskich, zaczyna wycofywać się z kontaktów towarzyskich. Niekiedy zaniedbuje swoją pracę. Zwiastuny tego rodzaju dolegliwości mogą narastać przez wiele tygodni, miesięcy, a nawet lat.

Objawy obecne w przebiegu schizofrenii

Wyróżnia się dwa rodzaje oznak tej przypadłości. Pierwsze z nich to symptomy wytwórcze, czyli pozytywne. Zalicza się do nich urojenia, omamy oraz pseudohalucynacje. Urojenia to zaburzenia myśli zniekształcające albo kreujące rzeczywistość. Pacjent widzi rzeczy lub wydarzenia, które nie istnieją. Chory tak bardzo wierzy w swoje wizje, że nikt nie jest w stanie mu wytłumaczyć, iż się myli. Na dezaprobatę reaguje agresywnie. Ma wrażenie, że wszyscy są nastawieni przeciwko niemu. 

Omamy to zaburzenia postrzegania obejmujące zmysły wzroku, słuchu, smaku, dotyku oraz węchu (realistyczne odczuwanie doznania zmysłowego, mimo że w otoczeniu nie ma bodźca czy obiektu, mogącego to doznanie wywołać). 

Natomiast pseudohalucynacje polegają na tym, że pacjent słyszy głosy dobiegające z wnętrza jego umysłu. W przebiegu schizofrenii występują także objawy negatywne. Chory stopniowo wycofuje się z dotychczasowych aktywności (nie chodzi do pracy, nie spotyka się z rodziną), traci wszystkie swoje zainteresowania, staje się całkowicie obojętny uczuciowo. Nie ma ochoty na wykonywanie jakichkolwiek czynności, zaczyna go też cechować spowolnienie ruchowe.

Rodzaje psychozy 

Schizofrenia objawia się w różnoraki sposób. Wyróżnia się kilka jej typów:

•    paranoidalna — dominują przede wszystkim omamy i urojenia,

•  katatoniczna — przeważają stany osłupienia lub pobudzenia katatonicznego. Chory nie może nawiązać żadnego kontaktu z otoczeniem. Nie odzywa się, zastyga w różnych pozach bez ruchu,

•    hebefreniczna (zdezorganizowana) — zachowanie i myślenie pacjenta jest zupełnie nieadekwatne do sytuacji, w której się znajduje, 

•    prosta — nie ma objawów wytwórczych, rozwija się bardzo powoli.

Opieka zdrowotna u osób chorych na schizofrenię

Leczenie schizofrenii odbywa się pod nadzorem lekarza — specjalisty psychiatrii. Polega na podawaniu leków oraz psychoterapii. Jest to choroba, z którą niestety należy borykać się przez całe życie. Zdarzają się okresy remisji, kiedy cierpiący na tę dolegliwość człowiek funkcjonuje zupełnie prawidłowo. Jednak są też momenty zaostrzeń zaburzeń, w przebiegu których chory wymaga stałej opieki psychiatry. Niekiedy zachodzi wręcz potrzeba hospitalizacji. Osoby z rozpoznaną schizofrenią nie powinny samodzielnie odstawiać leków ani w żaden sposób modyfikować leczenia na własną rękę. Może to doprowadzić do znacznego pogorszenia stanu zdrowia.

Bibliografia  zwiń/rozwiń

  1. J. Borowiecka-Kluza, Schizofrenia, ,,mp.pl'' [online], https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/78549,schizofrenia, [dostęp:] 13.03.2019.

Podziel się: