Schizofrenia – objawy. Jakie są rodzaje zaburzeń schizofrenicznych i jak się one objawiają?
Nina Keller

Schizofrenia – objawy. Jakie są rodzaje zaburzeń schizofrenicznych i jak się one objawiają?

Schizofrenia to rodzaj zaburzenia psychicznego zaliczanego psychoz. Objawy schizofrenii dzieli się na pięć grup: pozytywne, negatywne, afektywne, poznawcze, objawy dezorganizacji psychicznej. U jednego chorego na schizofrenię mogą pojawić się objawy tylko z jednej grupy (np. urojenia, omamy, agresja), ale może pojawić się także kilka objawów z różnych grup. Wczesna diagnoza schizofrenii oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia mogą  ograniczyć ryzyko nawrotu i umożliwić choremu normalne funkcjonowanie w społeczeństwie.

Na czym polega schizofrenia?

Schizofrenia (od gr. schizis – rozszczepienie) to choroba przewlekła, w której dochodzi do dezintegracji osobowości. U pacjentów cierpiących na schizofrenię występuje zniekształcenie oceny rzeczywistości, co ujawnia się w postaci urojeń czy halucynacji. Jest to jedna z najczęstszych chorób psychicznych. Dane epidemiologiczne podają, iż 1 na 100 osób w społeczeństwie cierpi na schizofrenię. 

Nie ma jednej przyczyny schizofrenii, naukowcy wyróżniają kilka czynników, które mogą mieć wpływ na ujawnienie się choroby. Są to między innymi:

  • czynniki genetyczne, 
  • „organiczne”, 
  • społeczno–psychologiczne. 
Wyróżniamy kilka rodzajów schizofrenii, które różnią się między sobą dominującymi objawami. Objawy zaburzeń schizofrenicznych możemy podzielić na kilka kategorii, często występują urojenia prześladowcze, głosy komentujące w głowie chorego, apatia, rozkojarzenie. Mimo ogromnego postępu medycyny rokowanie w schizofrenii dalej pozostaje niepewne. 

Schizofrenia – rodzaje

W literaturze medycznej możemy znaleźć następujące typy schizofrenii: 

  1. Schizofrenia paranoidalna – w jej przebiegu dominują objawy wytwórcze, takie jak urojenia (najczęściej prześladowcze), omamy (głównie słuchowe), często obserwuje się u tych pacjentów pobudzenie.
  2. Schizofrenia hebefreniczna, w której przejawiają się rozkojarzenie, zachowania nieprzewidywalne, chaotyczne. Chorzy z tym typem schizofrenii mają skłonność do błazenady.
  3. Schizofrenia katatoniczna – dominują charakterystyczne objawy katatoniczne, do których możemy zaliczyć pobudzenie psychoruchowe bądź spowolnienie psychoruchowe.
  4. Schizofrenia prosta – chorzy z tym rodzajem schizofrenii są zamknięci w sobie, porzucają swoje pasje, wycofują się społecznie. Ważne jest, iż u tych chorych nie występują omamy i urojenia.
  5. Schizofrenia rezydualna – takiej nazwy medycy używają odnośnie stanu, w który obecnie nie występują objawy schizofrenii, ale wcześniej one występowały. W przeszłości u tych osób wystąpił co najmniej jeden epizod choroby, w którym ujawniły się objawy wytwórcze schizofrenii. 
  6. Inne typy schizofrenii – do tej grupy możemy zaliczyć np. schizofrenię niezróżnicowaną, w której nie występuje dominacja jednych objawów nad innymi.

Polecane dla Ciebie

Schizofrenia – objawy

Dysponujemy następującą klasyfikacją objawów schizofrenii:

  1. Schizofrenia – objawy pozytywne, np. urojenia (są to fałszywe przekonania chorego, np. chory twierdzi, iż jego zachowanie jest odgórnie sterowane przez telefon komórkowy), omamy, podejrzliwość, wrogość. Chorzy na schizofrenie podczas epizodu choroby często są pobudzeni, ujawniają się zachowania agresywne.
  2. Schizofrenia – objawy negatywne, do których zaliczamy: wycofanie się z życia społecznego, brak możliwości odczuwania przyjemności (tak zwana anhedonia), utrudniona komunikacja społeczna (porozumiewanie się pojedynczymi słowami). Chorzy ze schizofrenią w ubogi sposób wyrażają swoje emocje, czasem są spowolnieni ruchowo.
  3. Schizofrenia – zaburzenia nastroju, wśród których możemy wyróżnić przygnębienie, niską samoocenę.
  4. Schizofrenia – zaburzenia poznawcze, które wyrażają się upośledzoną umiejętnością skupienia uwagi, mniejszą zdolnością zapamiętywania. Pacjenci ze schizofrenią nie potrafią zaplanować swoich czynności dnia, mają obniżoną szybkość reakcji. 
  5. Schizofrenia – objawy dezorganizacji psychicznej, które ujawniają się na poziomie myśli i zachowania – chory jest rozkojarzony, jego zachowania są chaotyczne lub nawet dziwaczne (podawanie ręki każdej napotkanej osobie, powtarzane bezcelowe ruchy).

Fazy rozwoju schizofrenii

Schizofrenia – kiedy pojawiają się pierwsze objawy schizofrenii?

U około 15% chorych kilka lat przed wystąpieniem pierwszego epizodu choroby występowały tak zwane objawy zwiastunowe. Zaliczane są do nich objawy lękowe, depresyjne, natręctwa. W momencie, gdy objawy są w pełni wyrażone możemy mówić o początku epizodu. Chorzy często mają wrażenie „rozgłaśniania” własnych myśli, słyszą głosy komentujące, występują u nich omamy, może dojść także do pobudzenia bądź zastygnięcia chorego w jednej pozycji. Jeżeli chodzi o prędkość rozwoju, to choroba może rozwinąć się szybko, w ciągu kilku dni bądź stopniowo z narastaniem objawów przez kilka tygodni a nawet miesięcy.

Schizofrenia – objawy u dzieci

U dzieci mogą wystąpić objawy pozytywne, negatywne, zaburzenia funkcji poznawczych, zaburzenia nastroju i dezorganizacji psychicznej. Ważne jest, że u małych dzieci (do 6 roku życia) nie występują urojenia. Dziecko może widzieć postacie, których nie ma, słyszeć głosy, mowa ulega regresji. Dzieci tracą także ochotę na spotkania z rówieśnikami czy innymi członkami rodziny, mogą być przewlekle przygnębione, ich uwaga ulega pogorszeniu, nie są w stanie skupić się na wykonywanych czynnościach. 

Schizofrenia – leczenie

Leczenie schizofrenii wymaga holistycznego podejścia, możemy stosować różne formy psychoterapii (indywidualna, grupową, terapię rodzin, psychoedukację), leczenie farmakologiczne, elektrowstrząsy oraz przezczaszkową stymulację magnetyczną. W farmakoterapii wykorzystywane są głównej mierze leki przeciwpsychotyczne. Pomocniczo mogą być też stosowane leki uspokajające i przeciwdepresyjne. Udowodniono, iż łączenie różnych metod leczniczych przynosi najlepsze efekty.  W leczenie schizofrenii bardzo ważne jest także prowadzenie przez pacjenta zdrowego stylu życia, aktywność fizyczna, niespożywanie alkoholu, odpowiednia ilość snu. 

Schizofrenia – czy jest dziedziczna?

Wiele osób zadaje sobie pytanie, czy schizofrenia jest dziedziczna? Prawdopodobieństwo zachorowania jest większe w rodzinach, w których ktoś cierpi na schizofrenię. Ryzyko jest większe, im bliższe jest pokrewieństwo. W sytuacji, w której jeden rodzic jest chory prawdopodobieństwo wystąpienia schizofrenii u dzieci wynosi około 20%, natomiast gdy dalsi krewni chorują, ryzyko stanowi około 5%. Warto zwrócić uwagę, iż jeżeli u kogoś z rodziny występują inne schorzenia psychiatryczne, np. choroba afektywna dwubiegunowa, ryzyko zachorowania na schizofrenię także wzrasta. Rodzaj dziedziczenia schizofrenii nie został jeszcze poznany.

  1. S. Pużyński, J. Rybakowski, J. Wciórka, Psychiatria, Urban&Partner, Wrocław 2002.
  2. M. Jarema, J. Rabe– Jabłońska, Psychiaria. Podręcznik dla studentów medycyny, PZWL, Warszawa 2011
  3. S. Pużyński, Leksykon psychiatrii, PZWL, Warszawa 1993
  4. J.  Borowiecka–Kluza, Schizofrenia, „www.mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/psychiatria/choroby/78549,schizofrenia.
  5. M. Miernik–Jaeschke, Schizofrenia u dzieci i młodzieży,  „www.mp.pl” [online], https://www.mp.pl/pacjent/pediatria/choroby/psychiatria/81287,schizofrenia–u–dzieci–i–mlodziezy.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Etenzamid – składnik leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych. Właściwości, przeciwwskazania

    Etenzamid, czyli salicylan, to składnik, który często jest łączony z kwasem acetylosalicylowym i kofeiną. Komplet tych związków sprawia, że ich skuteczność przeciwbólowa lub przeciwzapalna jest bardzo wysoka. Zazwyczaj preparaty z tym składnikiem zalecane są w bólach głowy, bólach mięśniowo-szkieletowych, a także bólach o umiarkowanym nasileniu o podłożu zapalnym. Czy u dzieci można stosować etenzamid, jaka jest bezpieczna, maksymalna dawka dzienna tej substancji dla osoby dorosłej i jaki jest mechanizm działania etenzamidu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Izotretynoina – działanie, dawkowanie, skutki oboczne, zasady terapii

    W ostatnich latach bardzo popularne stało się leczenie trądziku izotretynoiną. Pomimo wielu skutków ubocznych, z jakimi wiąże się ta terapia, decydują się na nią nawet te osoby, u których trądzik nie jest wyjątkowo nasilony. Czym jest izotretynoina, dlaczego kobiety w ciąży nie mogą jej stosować oraz jak wylicza się dawkę skumulowaną?

  • Dlaczego profilaktyczne picie płynu Lugola jest niebezpieczne dla zdrowia?

    W ostatnich dniach bardzo wzrosło zainteresowanie płynem Lugola. Niektórzy próbują stosować go profilaktycznie, a nie na skutek wyraźnych wskazań zdrowotnych. Wprawdzie płyn Lugola wykazuje działanie antyseptyczne, a znajdujący się w nim jod wpływa korzystnie na pracę tarczycy, tak zażywanie go na „ własną rękę" może mieć bardzo negatywne, a wręcz tragiczne w skutkach konsekwencje. Dlaczego nie powinniśmy stosować płynu Lugola bez wyraźnych wskazań lekarskich i czym jest trądzik jodowy? 

  • Chlorheksydyna – w czym wystepuje? Leki z nią w składzie

    Chlorheksydyna to jeden ze środków najpowszechniej stosowanych do celów antyseptyki. Warto wiedzieć w jakich produktach występuje oraz jakie są przeciwwskazania do jego użycia. 

  • Jak działa mentol? W jakich produktach można go znaleźć?

    Mentol, który kojarzymy ze świeżym zapachem i odświeżającym smakiem, wykazuje wiele właściwości leczniczych. Z tego względu znajdziemy go nie tylko w kosmetykach czy popularnych produktach spożywczych, ale także i farmaceutykach. Jakie zatem dokładnie działanie wykazuje mentol? Czy może być szkodliwy? Kto powinien ograniczyć jego stosowanie?

  • Co stosować na oparzenia?

    Niewielkie i stosunkowo niegroźne oparzenia objawiają się zaczerwienioną skórą, bólem, obrzękiem lub pęcherzami. Możemy je samodzielnie wyleczyć przy zastosowaniu odpowiednich środków. Jakie zatem preparaty na oparzenia warto mieć w domowej apteczce? Podpowiadamy.

  • Jodek potasu – działanie, dawkowanie, profilaktyka. Kiedy i dlaczego należy go użyć?

    Określoną dla danej grupy wiekowej ilość jodku potasu należy przyjąć w jednorazowej dawce dobowej, która umożliwi wysycenie tarczycy i jej ochronę przed radioaktywnym jodem.  Przyjęcie odpowiedniej ilości jodku potasu chroni przed narażeniem popromiennym przez maksymalnie 24 godziny od przyjęcia dawki wysycającej. Czy profilaktyczne zażywanie jodku potasu jest wskazane i bezpieczne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij