Konserwanty pochodzenia naturalnego w kosmetykach
Joanna Orzeł

Konserwanty pochodzenia naturalnego w kosmetykach

Większość produktów kosmetycznych w swoim składzie zawiera wodę oraz substancje odżywcze, zapewniające chorobotwórczym mikroorganizmom prawidłowe warunki rozwoju. Dodatkowo duża część kosmetyków przechowywana jest w łazience, gdzie temperatura i wilgotność sprawiają, że mikroflora zawarta w produktach kosmetycznych ma się niebywale dobrze.

Niestety nawet produkty, które wytwarzane są w sterylnych warunkach, będą narażone na kontakt z drobnoustrojami. Ma to miejsce chociażby podczas ich stosowania np. wsadzając palec do słoiczka z kremem czy przykładając wacik do butelki z tonikiem, a nawet, otwierając opakowanie, wprowadzamy do formuły dodatkowych “mieszkańców”. Ponieważ nie jesteśmy w stanie wyeliminować możliwości zakażenia produktu chorobotwórczymi mikroorganizmami, używanie odpowiednio dobranych do kosmetyku konserwantów jest praktyką niezbędną.

Konserwacja i konserwanty

Konserwacja to proces zabezpieczania produktów przed rozkładem spowodowanym działalnością mikroorganizmów, jak bakterie, grzyby czy wirusy lub wytwarzaniem w produkcie niepożądanych substancji chemicznych. Może być przeprowadzana z użyciem środków chemicznych (np. dodatek octu, cukru czy benzoesanu sodu) lub fizycznych (np. suszenie, naświetlanie promieniowaniem UV czy pasteryzacja).

Konserwanty to substancje dodawane lub w naturalny sposób występujące bądź wytwarzane w produktach spożywczych, kosmetykach czy lekach, których funkcją jest hamowanie rozwoju niepożądanych mikroorganizmów, a co za tym idzie zabezpieczenie produktu przed rozkładem. Co ważne, ich użycie przyczynia się do ograniczenia występowania infekcji spowodowanych zastosowaniem produktów, zawierających chorobotwórcze mikroorganizmy. 

Naturalne środki konserwujące

Matka Natura wyposażyła nas w naturalne substancje, hamujące rozwój drobnoustrojów i rozkład chemiczny produktów. Wśród naturalnych środków konserwujących wyróżnia się:
• ekstrakty (z pestek grejpfruta, z rozmarynu),
• olejki eteryczne (z drzewa herbacianego, z goździka, z tymianku, z lawendy);
witaminy (witamina E, witamina C).
Ich właściwości konserwujące wynikają głównie z działania antyoksydacyjnego oraz zapobiegania zjawisku jełczenia olejów i tłuszczów.

Synergistyczny efekt naturalnych konserwantów

Jednak w stosunku do syntetycznych środków konserwujących działanie naturalnych substancji konserwujących jest dużo słabsze. Często potrzeba większej ilości naturalnych substancji (w porównaniu z substancjami syntetycznymi) lub ich działanie dotyczy zdecydowanie mniejszego spektrum drobnoustrojów.

Aby w sposób skuteczny konserwanty mogły zabezpieczyć produkty przed działaniem i rozwojem drobnoustrojów, należy zwrócić uwagę na odpowiednią kompozycję, zapewniającą tzw. efekt synergistyczny. Wówczas przeciwbakteryjne właściwości ekstraktu zostają uzupełnione np. przez antyoksydacyjne właściwości wybranej witaminy.

Użycie ekstraktów o różnych właściwościach sprawia, że liczba drobnoustrojów, przed którymi chroni mieszanina konserwantów, będzie zwyczajnie większa.  

Konserwanty w kosmetykach

Substancje konserwujące, dopuszczone do używania w produktach kosmetycznych, są wymienione w Załączniku V do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy nr 1223/2009 z dn. 30 listopada 2009 r., dotyczącego produktów kosmetycznych. Na liście znajdują się zarówno syntetyczne substancje konserwujące, jak i te pochodzenia naturalnego. W preparatach dostępnych na drogeryjnych półkach znajdziemy zatem i jedne i drugie.

W przypadku kosmetyków naturalnych lista jest zawężona. Przykładowe substancje dopuszczone do stosowania w kosmetykach naturalnych, oprócz olejków eterycznych, ekstraktów czy witamin, to naturalnie występujące w przyrodzie: benzoesan sodu (sodium benzoate), sorbinian potasu (potassium sorbate), kwas cytrynowy (citric acid), alkohol benzylowy (benzyl alcohol), kwas salicylowy (salicylic acid), kwas sorbowy (sorbic acid), alkohol etylowy (ethyl alcohol) czy kwas dehydrooctowy (dehydroaceti acid).

Nad tym czy kosmetyki naturalne posiadają formułę zgodną ze stawianymi im wymaganiami (również pod względem zawartych w nich konserwantów), czuwają instytucje certyfikujące. Do najbardziej rozpoznawanych należą niemiecka Demeter czy francuskie EcoCert i Cosmebio. Stosując kosmetyki z takimi certyfikatami, możemy mieć pewność, że spełniają najwyższe standardy i są dla użytkownika bezpieczne.

Naturalne = bezpieczne?

Niestety nie jest poprawne przekonanie, że korzystając z konserwantów naturalnych, nie musimy się martwić o podrażnienia skóry lub reakcję alergiczną, a produkt jest dla nas w pełni bezpieczny.

Należy pamiętać, że skóra wrażliwa i skłonna do alergii będzie podatna na wszelkiego typu alergeny i czynniki drażniące czy to pochodzenia syntetycznego, czy naturalnego.

Podobnie dzieje się w przypadku ilości użytego naturalnego konserwantu. Jego zbyt duże stężenie w produkcie może wywoływać podrażnienia. Dlatego ważne jest, aby, wybierając kosmetyki, zwrócić uwagę nie tylko na ich skład, ale i na certyfikaty, którymi są one opatrzone.

Ta sama zasada dotyczy kosmetyków produkowanych w domowym zaciszu. Dostępne w internetowych poradnikach przepisy, zakładają użycie wyłącznie naturalnych składników. Ogranicza się w ten sposób zawartość substancji konserwujących, co prowadzi do obniżenia odporności na działanie drobnoustrojów.

Domowe formuły należy sporządzać w małych ilościach tak, by zużyć je natychmiast lub w niedługim czasie po przygotowaniu.   

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Oparzenia słoneczne – pierwsza pomoc

    Oparzenie słoneczne to nasilony rumień skóry, połączony z uczuciem pieczenia, a nierzadko i pęcherzami, pojawiający się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Skóra, zamiast zostać opalona, staje się czerwona i wrażliwa na dotyk. Sezon urlopowy w pełni, ale beztroskie plażowanie może skończyć się dla skóry boleśnie już po pierwszym dniu urlopu. Jak zapobiegać oparzeniom słonecznym oraz jak radzić sobie, gdy wystąpią?

  • Filtry w okularach przeciwsłonecznych. Jak działają i dlaczego powinny być dobrej jakości?

    Są nieodłącznym atrybutem każdego słonecznego dnia. Najczęściej sięgamy po nie latem, jednak w ciągu całego roku powinniśmy mieć je przy sobie, aby chronić nasze oczy przed działaniem promieni słonecznych. Mowa oczywiście o okularach przeciwsłonecznych, które – oprócz pełnienia funkcji dodatku do stylizacji – powinny stanowić barierę chroniącą jeden z naszych zmysłów: wzrok. Podobnie jak przy zakupie ubrań, butów, żywności czy kosmetyków zwracamy uwagę na ich jakość, tak i w przypadku wyboru okularów słonecznych powinniśmy dobrać takie, które będą odpowiednie do naszych potrzeb nie tylko pod względem wizualnym, ale przede wszystkim jakościowym.

  • Kwas kojowy i jego zastosowania w kosmetologii, kosmetyce i medycynie

    Kwas kojowy (5-hydroksy-2-(hydroksymetylo)-4H-pirano-4-on) jest związkiem chemicznym naturalnego pochodzenia. Jest produkowany przez wiele gatunków grzybów i bakterii. Można go znaleźć w sfermentowanych produktach kuchni azjatyckiej – np. w sosie sojowym, paście miso czy winie ryżowym. Znany jest głównie ze względu na swoje działanie rozjaśniające. Ta niewielka cząsteczka chemiczna wykazuje także szereg innych ciekawych właściwości, dzięki którym znalazła o wiele szersze zastosowane praktyczne.

  • Tatuaż z henny dla dzieci i dorosłych – czy jest bezpieczny?

    Henna jest naturalnym barwnikiem pozyskiwanym z roślin, który wykorzystuje się w przemyśle kosmetycznym. Tatuaże z henny są popularną metodą tatuowania ciała, gdyż w przeciwieństwie do naturalnych tatuaży, znikają po kilku tygodniach bez pozostawienia śladu. Należy jednak pamiętać, że henna jest dość częstym alergenem, powodującym reakcje uczuleniowe na skórze.  

  • Blizny po ospie – jak im zapobiec? Co na nie stosować?

    Blizny po ospie – czy można im zapobiec? Co stosować, aby pozbyć się nieestetycznych dziur lub plam po ospie? Podpowiadamy, co robić, aby ich uniknąć, a także wskazujemy, które preparaty będą pomocne w ich rozjaśnieniu i spłyceniu.  

  • Niacynamid i jego właściwości – czym jest i na co pomoże?

    Niacynamid, znany również jako nikotynamid, to substancja będąca składową witaminy B3 (niacyny). Charakteryzuje się niezwykle szerokim spektrum działania. Czym jest dokładnie, jakie ma działanie i jak wykorzystać te właściwości dla swoich korzyści zdrowotnych? O tym piszemy poniżej. 

  • Kaolin (glinka porcelanowa, glinka biała) – jakie ma właściwości?

    Kaolin to drobnokrystaliczny minerał ilasty stosowany w lecznictwie i – z czego jest najbardziej znany – w kosmetyce. Glinka to nazwa kaolinu spopularyzowana właśnie w tej dziedzinie. Czym dokładnie jest glinka, jakie ma właściwości i jak ją zastosować? Zapraszamy do lektury. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij