Konserwanty pochodzenia naturalnego w kosmetykach
Joanna Orzeł

Konserwanty pochodzenia naturalnego w kosmetykach

Większość produktów kosmetycznych w swoim składzie zawiera wodę oraz substancje odżywcze, zapewniające chorobotwórczym mikroorganizmom prawidłowe warunki rozwoju. Dodatkowo duża część kosmetyków przechowywana jest w łazience, gdzie temperatura i wilgotność sprawiają, że mikroflora zawarta w produktach kosmetycznych ma się niebywale dobrze.

Niestety nawet produkty, które wytwarzane są w sterylnych warunkach, będą narażone na kontakt z drobnoustrojami. Ma to miejsce chociażby podczas ich stosowania np. wsadzając palec do słoiczka z kremem czy przykładając wacik do butelki z tonikiem, a nawet, otwierając opakowanie, wprowadzamy do formuły dodatkowych “mieszkańców”. Ponieważ nie jesteśmy w stanie wyeliminować możliwości zakażenia produktu chorobotwórczymi mikroorganizmami, używanie odpowiednio dobranych do kosmetyku konserwantów jest praktyką niezbędną.

Konserwacja i konserwanty

Konserwacja to proces zabezpieczania produktów przed rozkładem spowodowanym działalnością mikroorganizmów, jak bakterie, grzyby czy wirusy lub wytwarzaniem w produkcie niepożądanych substancji chemicznych. Może być przeprowadzana z użyciem środków chemicznych (np. dodatek octu, cukru czy benzoesanu sodu) lub fizycznych (np. suszenie, naświetlanie promieniowaniem UV czy pasteryzacja).

Konserwanty to substancje dodawane lub w naturalny sposób występujące bądź wytwarzane w produktach spożywczych, kosmetykach czy lekach, których funkcją jest hamowanie rozwoju niepożądanych mikroorganizmów, a co za tym idzie zabezpieczenie produktu przed rozkładem. Co ważne, ich użycie przyczynia się do ograniczenia występowania infekcji spowodowanych zastosowaniem produktów, zawierających chorobotwórcze mikroorganizmy. 

Naturalne środki konserwujące

Matka Natura wyposażyła nas w naturalne substancje, hamujące rozwój drobnoustrojów i rozkład chemiczny produktów. Wśród naturalnych środków konserwujących wyróżnia się:
• ekstrakty (z pestek grejpfruta, z rozmarynu),
• olejki eteryczne (z drzewa herbacianego, z goździka, z tymianku, z lawendy);
witaminy (witamina E, witamina C).
Ich właściwości konserwujące wynikają głównie z działania antyoksydacyjnego oraz zapobiegania zjawisku jełczenia olejów i tłuszczów.

Synergistyczny efekt naturalnych konserwantów

Jednak w stosunku do syntetycznych środków konserwujących działanie naturalnych substancji konserwujących jest dużo słabsze. Często potrzeba większej ilości naturalnych substancji (w porównaniu z substancjami syntetycznymi) lub ich działanie dotyczy zdecydowanie mniejszego spektrum drobnoustrojów.

Aby w sposób skuteczny konserwanty mogły zabezpieczyć produkty przed działaniem i rozwojem drobnoustrojów, należy zwrócić uwagę na odpowiednią kompozycję, zapewniającą tzw. efekt synergistyczny. Wówczas przeciwbakteryjne właściwości ekstraktu zostają uzupełnione np. przez antyoksydacyjne właściwości wybranej witaminy.

Użycie ekstraktów o różnych właściwościach sprawia, że liczba drobnoustrojów, przed którymi chroni mieszanina konserwantów, będzie zwyczajnie większa.  

Konserwanty w kosmetykach

Substancje konserwujące, dopuszczone do używania w produktach kosmetycznych, są wymienione w Załączniku V do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Europy nr 1223/2009 z dn. 30 listopada 2009 r., dotyczącego produktów kosmetycznych. Na liście znajdują się zarówno syntetyczne substancje konserwujące, jak i te pochodzenia naturalnego. W preparatach dostępnych na drogeryjnych półkach znajdziemy zatem i jedne i drugie.

W przypadku kosmetyków naturalnych lista jest zawężona. Przykładowe substancje dopuszczone do stosowania w kosmetykach naturalnych, oprócz olejków eterycznych, ekstraktów czy witamin, to naturalnie występujące w przyrodzie: benzoesan sodu (sodium benzoate), sorbinian potasu (potassium sorbate), kwas cytrynowy (citric acid), alkohol benzylowy (benzyl alcohol), kwas salicylowy (salicylic acid), kwas sorbowy (sorbic acid), alkohol etylowy (ethyl alcohol) czy kwas dehydrooctowy (dehydroaceti acid).

Nad tym czy kosmetyki naturalne posiadają formułę zgodną ze stawianymi im wymaganiami (również pod względem zawartych w nich konserwantów), czuwają instytucje certyfikujące. Do najbardziej rozpoznawanych należą niemiecka Demeter czy francuskie EcoCert i Cosmebio. Stosując kosmetyki z takimi certyfikatami, możemy mieć pewność, że spełniają najwyższe standardy i są dla użytkownika bezpieczne.

Naturalne = bezpieczne?

Niestety nie jest poprawne przekonanie, że korzystając z konserwantów naturalnych, nie musimy się martwić o podrażnienia skóry lub reakcję alergiczną, a produkt jest dla nas w pełni bezpieczny.

Należy pamiętać, że skóra wrażliwa i skłonna do alergii będzie podatna na wszelkiego typu alergeny i czynniki drażniące czy to pochodzenia syntetycznego, czy naturalnego.

Podobnie dzieje się w przypadku ilości użytego naturalnego konserwantu. Jego zbyt duże stężenie w produkcie może wywoływać podrażnienia. Dlatego ważne jest, aby, wybierając kosmetyki, zwrócić uwagę nie tylko na ich skład, ale i na certyfikaty, którymi są one opatrzone.

Ta sama zasada dotyczy kosmetyków produkowanych w domowym zaciszu. Dostępne w internetowych poradnikach przepisy, zakładają użycie wyłącznie naturalnych składników. Ogranicza się w ten sposób zawartość substancji konserwujących, co prowadzi do obniżenia odporności na działanie drobnoustrojów.

Domowe formuły należy sporządzać w małych ilościach tak, by zużyć je natychmiast lub w niedługim czasie po przygotowaniu.   

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Retinoidy i ich wielokierunkowe działanie na skórę

    Termin „retinoidy" obejmuje naturalne i syntetyczne związki będące analogami retinolu (witamina A). Należy pamiętać, że witamina A jest nazwą zwyczajową i dotyczy grupy związków występujących głównie w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego, natomiast aktywność witaminy A wykazuje także β-karoten (prowitamina A), występujący w roślinach.

  • Opalanie w majówkę? Zadbaj o skuteczną ochronę przed słońcem!

    Opalanie się jest bardzo przyjemną czynnością, dzięki której nasza skóra zyskuje przyjemny odcień. Na rynku drogeryjnym i aptecznym istnieje szeroki wachlarz preparatów z filtrem SPF, które chronią nasza skórę zarówno w trakcie ekspozycji na Słońce, jak i pomagają nam ją zregenerować i nawilżyć tuż po opalaniu. Jak uniknąć poparzenia słonecznego, czy można przygotować skórę na ekspozycję na Słońce i czy peeling przed opalaniem się może wydłużyć jej trwałość? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Drugie życie kosmetyków, czyli jak wykorzystać nieudane zakupy i nietrafione prezenty

    „Kobieta zmienną jest” – mówi stare porzekadło. Wiele z nas lubi eksperymentować z wyglądem. Nasz ubiór miewa wiele odsłon, to samo dotyczy makijażu i pielęgnacji. Często próbujemy nowych produktów, testujemy kosmetyki sprawdzone przez koleżanki czy inspirujemy się poradami wizażystek i specjalistek od dbania o urodę. Zawartość naszych kosmetyczek bywa zatem bardzo zróżnicowana. Nie wszystkie produkty wykorzystujemy jednak z identyczną regularnością. Część z nich – na skutek upływu czasu – traci swoją formę. Inne po prostu przestają nam odpowiadać w swojej podstawowej roli lub pozostały nam w tak niewielkiej ilości, że trudno je zastosować. Zamiast wyrzucać taki produkt od razu do kosza na śmieci, zapewnijmy mu drugie życie.

  • Antyoksydanty i filtry UV w kosmetykach

    Kiedy w naszej głowie pojawia się hasło pielęgnacja twarzy, jednym z pierwszych produktów przychodzących na myśl jest krem, najczęściej nawilżający. Odpowiednio dobrany kosmetyk powinien wykazywać funkcjonalność również w kwestii ochrony przed promieniowaniem słonecznym oraz wolnymi rodnikami. Co więcej, według zaleceń specjalistów powinniśmy stosować osobne preparaty przeznaczone do nawilżania, antyoksydacji i ochrony przed słońcem.

  • Gimnastyka twarzy — skuteczna terapia przeciwzmarszczkowa

    Dbanie o smukłe, wysportowane i jędrne ciało nikogo nie dziwi. Siłownie i kluby fitness pękają w szwach. W czasach, w których królują Internet i social media nie trudno zauważyć, że ludzie przykładają wielką wagę do swojego wyglądu.

  • Jak dbać o skórę pod maseczką ochronną?

    Bieżący rok to zdecydowanie przełomowy czas pod bardzo wieloma względami. W trosce zarówno o swoje zdrowie, jak i o zdrowie najbliższych zastosowaliśmy się m.in. do powszechnego obowiązku noszenia maseczki. Powoduje to, że coraz więcej z nas staje przed dylematem, jak dbać o skórę w tym trudnym dla każdego okresie pandemii. 

  • Kolagen – właściwości i zastosowanie. Jaki ma wpływ na zdrowie?

    Kolagen to główne białko budulcowe wszystkich organizmów zwierzęcych – w tym ludzkiego. Pełni funkcje strukturalne praktycznie we wszystkich tkankach, stanowiąc tym samym około 1/3 ogółu białek organizmu. Przyjrzyjmy się bliżej jego budowie, funkcjom i zastosowaniu.

  • Domowe sposoby na „brudne” łokcie i kolana – jak pozbyć się problemu rogowaciejącej skóry?

    Jak poradzić sobie z suchą skórą na łokciach i kolanach? To pytanie jest jednym z najczęściej zadawanych na forach internetowych związanych z pielęgnacją ciała i kosmetykami do tego przeznaczonymi. Istnieje kilka zasad, którymi należy się kierować w trosce o przesuszoną skórę. Z pewnością i przede wszystkim należy skupić się nie na samym skutku, czyli ciemnych łokciach i kolanach, ale na przyczynie tej przypadłości, którą może być cukrzyca, jak i niedoczynność tarczycy. Pielęgnacja natomiast powinna być systematyczna i przemyślana. O czym pamiętać szukając skutecznego preparatu na „brudne łokcie i kolana", czy gorące kąpiele są wskazane i z czego zrobić domową regenerującą maskę? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij