Choroby pasożytnicze człowieka – nicienie
Maria Kasprzak

Choroby pasożytnicze człowieka – nicienie

Dużą grupą pasożytów człowieka są tzw. robaki obłe – obleńce. Obłe, czyli mające podłużny kształt i zaokrąglone w przekroju. Nie przypominają więc kształtem taśmy, a raczej nitkę makaronu (stąd inna nazwa: nicienie). Robaki te różnią się od płazińców tym, że do zamknięcia całego cyklu życiowego potrzebują tylko jednego żywiciela (wyjątkiem jest włosień).

Owsik

Takimi robakami są np. glista ludzka (Ascaris lumbricoides) i owsik (Enterobius vermicularis). Zarażanie w obydwu przypadkach następuje poprzez spożycie jedzenia lub wody zanieczyszczonej ludzkimi odchodami. W przypadku owsików dalej w przewodzie pokarmowym następuje rozwój larw w postacie dorosłe. Dorosłe samice mają do 13 mm długości, samce są mniejsze. Bytują one  w końcowym odcinku jelita grubego, składając jaja w okolicach odbytu. Powoduje to swędzenie i w konsekwencji drapanie tych miejsc, co dodatkowo sprzyja rozsiewaniu jaj i dostawaniu się ich do ust. Dlatego też zarażenie owsikami (owsica) bardzo łatwo się rozprzestrzenia, zwłaszcza wśród małych dzieci. Jeśli owsica występuje u jednego z członków rodziny, zalecane jest zbadanie pozostałych osób, a także zmiana pościeli, w której spała zarażona osoba. Zarażenie owsikami nie jest z reguły groźne, za to bywa bardzo uciążliwe ze względu na uporczywy świąd okolic odbytu. Może to powodować rozdrażnienie i zaburzenia snu, zwłaszcza u dzieci. Do wyleczenia owsicy wystarcza zwykle krótka terapia lekami przeciwrobaczymi i przestrzeganie zasad higieny, ponieważ możliwe jest tu tzw. samozarażenie, to znaczy zarażenie jajami pasożytów z własnego organizmu.

Glista ludzka

W przypadku zarażenia glistą ludzką, z jaj w przewodzie pokarmowym wylęgają się małe robaki, które wnikają przez ścianę jelita do naczyń krwionośnych i z krwią krążą po organizmie. Po pewnym czasie wydostają się przez pęcherzyki płucne do płuc, oskrzeli i tchawicy, gdzie wywołują odruch kaszlowy i zostają połknięte z powrotem do przewodu pokarmowego. Tam następuje ich rozwój do form dorosłych. Jako że człowiek jest jedynym żywicielem glisty ludzkiej, może nastąpić samozarażenie – tak jak w przypadku owsików.

Glistnica może objawiać się bólem brzucha, chudnięciem, anemią. Jeśli liczba pasożytów jest bardzo duża, może dojść do niedrożności jelita, a nawet perforacji. Przy przechodzeniu larw z krwiobiegu do pęcherzyków płucnych możliwe jest uszkodzenie płuc, zwłaszcza przy masowej inwazji pasożytów.

Glistnicę leczy się tak jak inne choroby pasożytnicze – podaniem mebendazolu, albendazolu lub pyrantelu w czasie i dawkach dobranych przez lekarza.

Włosień kręty

Liczba pasożytów człowieka jest bardzo duża, jednak tutaj ograniczę się do omówienia jeszcze dwóch: włośnia (Trichinella spiralis) i glisty psiej (Toxocara canis). Obydwa te pasożyty mają dwie wspólne cechy: człowiek może się nimi zarazić od zwierząt, a ponadto przebywają głównie wewnątrz mięśni i narządów, a nie w świetle przewodu pokarmowego.

Włosień kręty jest niewielkim nicieniem pasożytniczym, który atakuje szczury, świnie, dziki, niedźwiedzie, a także człowieka. Człowiek może się zarazić zjadając mięso chorych zwierząt, które nie zostało dokładnie ugotowane lub usmażone. Obecność włośni w mięśniach lub innych narządach człowieka może prowadzić do wielu ogólnoustrojowych dolegliwości. Włośnica jest chorobą groźną i trudną do wyleczenia. Dlatego tak ważne jest, aby nie spożywać wieprzowiny ani dziczyzny nieprzebadanej przez weterynarza. Nie należy kupować mięsa z nielegalnego uboju, a mięso legalnie upolowanych zwierząt – np. dzików – należy przed użyciem oddać do badania! Poza tym jak zawsze należy dokładnie gotować, piec lub smażyć mięso przed spożyciem, ponieważ długotrwałe działanie wysokiej temperatury niszczy niemal wszystkie pasożyty.

Glista psia

Glista psia, czyli toksokara jest częstym pasożytem psów domowych (u kotów występuje bardzo podobna glista kocia). Człowiek jest jej żywicielem przypadkowym. U swojego właściwego żywiciela – psa, toksokara przechodzi pełen cykl życiowy, podobnie jak glista ludzka u człowieka. Natomiast w organizmie człowieka nie następuje przejście przez pęcherzyki płucne z powrotem do przewodu pokarmowego i dojrzewanie larw. Toksokaroza przyjmuje więc u człowieka formę obecności tzw. larwy migrującej (łac. larva migrans) z krwią po narządach wewnętrznych. Takie pasożyty są trudniejsze do eliminacji za pomocą leków (ponieważ leki przeciwpasożytnicze słabo wchłaniają się do krwi), a także niebezpieczne, ze względu na możliwość osadzenia się larw w ważnych narządach. Najlepszym sposobem zapobiegania zakażeniu tym robakiem jest przestrzeganie higieny w kontaktach z psami i kotami, a także regularne odrobaczanie domowych zwierząt. Należy także sprzątać odchody po psach i zachęcać to tego innych – aby nie stanowiły źródła zarażenia dla ludzi i zwierząt.

Podsumowanie

Powyższa lista nie wyczerpuje wszystkich chorób pasożytniczych człowieka, a jedynie zaznacza te najważniejsze w naszej strefie geograficznej. Należy pamiętać, że w przypadku podejrzewania u siebie choroby pasożytniczej należy zawsze skontaktować się z lekarzem i powiedzieć mu o niepokojących objawach (np. bólu brzucha, chudnięciu, biegunkach, swędzenia odbytu, bólach mięśni i innych narządów), a także o sytuacji, w której mogło dojść do zarażenia. Lekarz oceni ryzyko, zleci odpowiednie badania i zaleci leczenie. Większość chorób pasożytniczych jest łatwo uleczalna, a w przypadku tych groźniejszych (bąblowica, włośnica) leczenie również może być skuteczne lub ograniczyć rozwój choroby.

Dla ochrony przed pasożytami konieczne jest dokładne mycie rąk i żywności, termiczna obróbka potraw i termiczna dezynfekcja przedmiotów, np. naczyń. Żele na bazie alkoholu nie zabijają jaj pasożytów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Koronawirus a cukrzyca – kontrola glikemii obniża ryzyko zgonu z powodu COVID-19

    Według ekspertów właściwa kontrola glikemii przyczynia się do wzrostu szans na wyzdrowienie i znacząco obniża śmiertelność pacjentów, u których stwierdzono zakażenie SARS-CoV-2. Jak wyjaśnić to, że diabetycy są bardziej podatni na ciężki przebieg choroby koronawirusowej? Czy COVID-19 może wywołać cukrzycę?

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

  • Molnupiravir – przełomowy lek na COVID-19 dostępny w Polsce już w grudniu

    Molnupiravir to lek, który powstrzymuje namnażanie się koronawirusa SARS-CoV-2 w organizmie, według producenta koncernu – Merck i Ridgeback Biotherapeutics. Tabletka ma znaczny potencjał kliniczny i obniża prawdopodobieństwo hospitalizacji oraz śmierci z powodu COVID-19, nawet o 50%. Już niebawem farmaceutyk będzie dostępny w naszym kraju.

  • Nowe antybiotyki – powstaną poprzez edycję genów

    Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze odkryli nową drogę do produkcji złożonych antybiotyków wykorzystujących edycję genów do manipulacji kluczowymi enzymami bakteryjnymi, a tym samym ścieżek prowadzących do powstawania leków. Odkrycie może utorować drogę nowej generacji antybiotyków, które będą skuteczne w walce z lekoopornymi patogenami.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij