Choroby pasożytnicze człowieka – nicienie
Maria Kasprzak

Choroby pasożytnicze człowieka – nicienie

Dużą grupą pasożytów człowieka są tzw. robaki obłe – obleńce. Obłe, czyli mające podłużny kształt i zaokrąglone w przekroju. Nie przypominają więc kształtem taśmy, a raczej nitkę makaronu (stąd inna nazwa: nicienie). Robaki te różnią się od płazińców tym, że do zamknięcia całego cyklu życiowego potrzebują tylko jednego żywiciela (wyjątkiem jest włosień).

Owsik

Takimi robakami są np. glista ludzka (Ascaris lumbricoides) i owsik (Enterobius vermicularis). Zarażanie w obydwu przypadkach następuje poprzez spożycie jedzenia lub wody zanieczyszczonej ludzkimi odchodami. W przypadku owsików dalej w przewodzie pokarmowym następuje rozwój larw w postacie dorosłe. Dorosłe samice mają do 13 mm długości, samce są mniejsze. Bytują one  w końcowym odcinku jelita grubego, składając jaja w okolicach odbytu. Powoduje to swędzenie i w konsekwencji drapanie tych miejsc, co dodatkowo sprzyja rozsiewaniu jaj i dostawaniu się ich do ust. Dlatego też zarażenie owsikami (owsica) bardzo łatwo się rozprzestrzenia, zwłaszcza wśród małych dzieci. Jeśli owsica występuje u jednego z członków rodziny, zalecane jest zbadanie pozostałych osób, a także zmiana pościeli, w której spała zarażona osoba. Zarażenie owsikami nie jest z reguły groźne, za to bywa bardzo uciążliwe ze względu na uporczywy świąd okolic odbytu. Może to powodować rozdrażnienie i zaburzenia snu, zwłaszcza u dzieci. Do wyleczenia owsicy wystarcza zwykle krótka terapia lekami przeciwrobaczymi i przestrzeganie zasad higieny, ponieważ możliwe jest tu tzw. samozarażenie, to znaczy zarażenie jajami pasożytów z własnego organizmu.

Glista ludzka

W przypadku zarażenia glistą ludzką, z jaj w przewodzie pokarmowym wylęgają się małe robaki, które wnikają przez ścianę jelita do naczyń krwionośnych i z krwią krążą po organizmie. Po pewnym czasie wydostają się przez pęcherzyki płucne do płuc, oskrzeli i tchawicy, gdzie wywołują odruch kaszlowy i zostają połknięte z powrotem do przewodu pokarmowego. Tam następuje ich rozwój do form dorosłych. Jako że człowiek jest jedynym żywicielem glisty ludzkiej, może nastąpić samozarażenie – tak jak w przypadku owsików.

Glistnica może objawiać się bólem brzucha, chudnięciem, anemią. Jeśli liczba pasożytów jest bardzo duża, może dojść do niedrożności jelita, a nawet perforacji. Przy przechodzeniu larw z krwiobiegu do pęcherzyków płucnych możliwe jest uszkodzenie płuc, zwłaszcza przy masowej inwazji pasożytów.

Glistnicę leczy się tak jak inne choroby pasożytnicze – podaniem mebendazolu, albendazolu lub pyrantelu w czasie i dawkach dobranych przez lekarza.

Polecane dla Ciebie

Włosień kręty

Liczba pasożytów człowieka jest bardzo duża, jednak tutaj ograniczę się do omówienia jeszcze dwóch: włośnia (Trichinella spiralis) i glisty psiej (Toxocara canis). Obydwa te pasożyty mają dwie wspólne cechy: człowiek może się nimi zarazić od zwierząt, a ponadto przebywają głównie wewnątrz mięśni i narządów, a nie w świetle przewodu pokarmowego.

Włosień kręty jest niewielkim nicieniem pasożytniczym, który atakuje szczury, świnie, dziki, niedźwiedzie, a także człowieka. Człowiek może się zarazić zjadając mięso chorych zwierząt, które nie zostało dokładnie ugotowane lub usmażone. Obecność włośni w mięśniach lub innych narządach człowieka może prowadzić do wielu ogólnoustrojowych dolegliwości. Włośnica jest chorobą groźną i trudną do wyleczenia. Dlatego tak ważne jest, aby nie spożywać wieprzowiny ani dziczyzny nieprzebadanej przez weterynarza. Nie należy kupować mięsa z nielegalnego uboju, a mięso legalnie upolowanych zwierząt – np. dzików – należy przed użyciem oddać do badania! Poza tym jak zawsze należy dokładnie gotować, piec lub smażyć mięso przed spożyciem, ponieważ długotrwałe działanie wysokiej temperatury niszczy niemal wszystkie pasożyty.

Glista psia

Glista psia, czyli toksokara jest częstym pasożytem psów domowych (u kotów występuje bardzo podobna glista kocia). Człowiek jest jej żywicielem przypadkowym. U swojego właściwego żywiciela – psa, toksokara przechodzi pełen cykl życiowy, podobnie jak glista ludzka u człowieka. Natomiast w organizmie człowieka nie następuje przejście przez pęcherzyki płucne z powrotem do przewodu pokarmowego i dojrzewanie larw. Toksokaroza przyjmuje więc u człowieka formę obecności tzw. larwy migrującej (łac. larva migrans) z krwią po narządach wewnętrznych. Takie pasożyty są trudniejsze do eliminacji za pomocą leków (ponieważ leki przeciwpasożytnicze słabo wchłaniają się do krwi), a także niebezpieczne, ze względu na możliwość osadzenia się larw w ważnych narządach. Najlepszym sposobem zapobiegania zakażeniu tym robakiem jest przestrzeganie higieny w kontaktach z psami i kotami, a także regularne odrobaczanie domowych zwierząt. Należy także sprzątać odchody po psach i zachęcać to tego innych – aby nie stanowiły źródła zarażenia dla ludzi i zwierząt.

Podsumowanie

Powyższa lista nie wyczerpuje wszystkich chorób pasożytniczych człowieka, a jedynie zaznacza te najważniejsze w naszej strefie geograficznej. Należy pamiętać, że w przypadku podejrzewania u siebie choroby pasożytniczej należy zawsze skontaktować się z lekarzem i powiedzieć mu o niepokojących objawach (np. bólu brzucha, chudnięciu, biegunkach, swędzenia odbytu, bólach mięśni i innych narządów), a także o sytuacji, w której mogło dojść do zarażenia. Lekarz oceni ryzyko, zleci odpowiednie badania i zaleci leczenie. Większość chorób pasożytniczych jest łatwo uleczalna, a w przypadku tych groźniejszych (bąblowica, włośnica) leczenie również może być skuteczne lub ograniczyć rozwój choroby.

Dla ochrony przed pasożytami konieczne jest dokładne mycie rąk i żywności, termiczna obróbka potraw i termiczna dezynfekcja przedmiotów, np. naczyń. Żele na bazie alkoholu nie zabijają jaj pasożytów.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Leki przeciwwirusowe na grypę. Czym jest amantadyna, rymantadyna, oseltamiwir i zanamiwir?

    Najsilniejszymi lekami przeciwwirusowymi na grypę są: amantadyna, rymantadyna (leki starej generacji), oseltamiwir i zanamiwir (leki nowej generacji). Stosowane są jedynie na wskazanie lekarza, który tylko w uzasadnionych przypadkach wdroży leczenie tymi substancjami. Mają one charakter wirusostatyczny, a leczenie z ich udziałem trwa najczęściej 5. dni. Jakie są przeciwwskazania do stosowania leków przeciwwirusowych, jaki jest ich mechanizm działania oraz kiedy leki na grypę są skuteczne? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Cynk – suplementacja, niedobory i nadmiar. Czy tabletki z cynkiem pomoga odzyskać węch i smak?

    Prawidłowy poziom cynku wynosi u osób dorosłych 11–18 µmol/l (70–120 µg/dl), natomiast u dzieci 11–24 µmol/l (70–160 µg/dl). Jego odpowiednia ilość pomaga zachować piękny wygląd skóry, włosów i paznokci. Cynk pełni bardzo istotne funkcje w metabolizmie komórkowym, wpływa na funkcjonowanie układu odpornościowego oraz działanie zmysłów smaku i węchu. Jakie jeszcze właściwości ma cynk, czy utrata powonienia przy COVID-19  to powód, dla którego warto go suplementować oraz czym jest cynk chelat aminokwasowy? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Czym są beta-blokery i kiedy należy je stosować? Leki nowej generacji

    Efektem działania beta-blokerów jest m.in. zwolnienie akcji serca i jego kurczliwości, zmniejszenie zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen czy zmniejszenie ilości krwi, jaką podczas skurczu wyrzucają komory serca. W Polsce najczęściej rekomendowane przez lekarzy beta-blokery to: bisoprolol, metoprolol, nebiwolol. Beta-blokery są dopuszczone do leczenia nadciśnienia u kobiet w okresie ciąży, ponieważ uważane są za grupę leków stosunkowo bezpiecznych dla płodu.

  • Wazelina – jak działa?

    Wazelina od lat cieszy się popularnością wśród ludzi w każdym wieku ze względu na jej uniwersalne zastosowanie. W poniższym artykule omawiamy wszystkie zalety i właściwości wazeliny, a także sprawdzamy, czy jej stosowanie jest bezpieczne.

  • Czym są modulatory homocysteiny? Jak wpływa na zmęczenie i poziom hormonów?

    Homocysteina jest aminokwasem. Nieregulowany poziom tej cząsteczki sprzyja rozwojowi chorób układu krwionośnego u ludzi. Suplementy z modulatorami homocysteiny zawierają zazwyczaj witaminę B6, B12, kwas foliowy i betainę (trimetyloglicynę, TMG). Wyniki licznych badań naukowych wskazują, że regularne przyjmowanie przez minimum kilka tygodni modulatorów homocysteiny może przyczynić się do obniżenia nadmiernego poziomu homocysteiny we krwi.

  • Czy warto brać antyoksydanty w tabletkach, kroplach lub kapsułkach?

    Antyoksydanty w postaci tabletek to suplementy diety zawierające związki, które mogą pomóc w ochronie komórek organizmu przed uszkodzeniami powodowanymi przez wolne rodniki. Niektóre przykłady przeciwutleniaczy, które można znaleźć w postaci tabletek, to witaminy C i E, beta-karoten i selen. Przyjmowanie suplementów antyoksydacyjnych nie jest jednak zasadne w każdej sytuacji. Zawsze zaleca się rozmowę z lekarzem przed przyjęciem jakichkolwiek suplementów diety.

  • Opatrunek podciśnieniowy – jak wygląda leczenie ran?

    Opatrunek podciśnieniowy to doskonały i nowoczesny środek do skutecznego leczenia niektórych przewlekłych trudno gojących się ran. W porównaniu do metod tradycyjnych, wyraźnie skraca czas terapii i pozwala uzyskać lepsze efekty czynnościowe. Znacznie poprawia zatem zadowolenie pacjenta. Opatrunek wymaga zastosowania ujemnego ciśnienia, które uzyskuje się dzięki specjalnej pompie. W przypadku ran trudno gojących się, warto rozważyć jego użycie. W jakich przypadkach korzystne będzie zastosowanie opatrunku podciśnieniowego?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij