Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie - portal DOZ.pl
Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie
Maria Brzegowy

Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie

Kobietom najczęściej kojarzy się z preparatami na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci – wyciągi ze skrzypu dodaje się bowiem do toników, szamponów oraz odżywek. Nie bez powodu, bo skrzyp polny to bogate źródło substancji o działaniu prozdrowotnym. Przyjrzymy się mu bliżej.

Charakterystyka skrzypu polnego

Nazywany chwoszczem, jedliną polną, jedlinką, końskim ogonem, krzemionką kostną, koszczką albo strzębką – w tradycji ludowej znany jest od dawna. Wyglądem przypomina małą, zgrabną jodełkę, kryjąc w swoim wnętrzu bogactwo składników o działaniu korzystnym dla naszego zdrowia. 

Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) należy do rodziny skrzypowatych, jest byliną występującą na terenie całej Europy. Znaleźć go można nad brzegami w wilgotnych zaroślach, na obszarach lasów, a także jako pospolity chwast na polach uprawnych. Surowiec do produkcji wyrobów farmakologicznych oraz produktów spożywczych stanowi ziele skrzypu polnego – Herba Equiseti arvensis. Aby móc je właściwie wykorzystać, należy zbierać tylko zielone, rozgałęzione pędy płonne – najlepiej w okresie wiosennym. 

Skład skrzypu polnego – drogocenna krzemionka

Ziele skrzypu polnego stanowi bogate źródło wielu substancji o działaniu prozdrowotnym. Należy tu wymienić m.in.:
- flawonoidy
- związki mineralne
- kwasy organiczne
- oraz sterole roślinne.

Na szczególną uwagę zasługuje natomiast łatwo przyswajalna krzemionka, której właściwości wykorzystuje się we wspomnianych wcześniej preparatach na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci. W surowcu znajduje się pod postacią dużej ilości rozpuszczalnych w wodzie związków krzemu – do 10%. Sporo krzemu znajduje się we włosach i skórze, zapewniając im odpowiednią wilgotność i sprężystość. Stąd, dbałość o odpowiedni jego poziom w diecie, zapobiega przedwczesnemu powstawaniu zmarszczek, zapewnia odpowiednią regenerację tkanek oraz tworzenie tkanki łącznej, w tym białek: kolagenu i keratyny.

Niedobór krzemu w organizmie będzie widoczny na skórze oraz paznokciach. Upośledzona synteza kolagenu może również odbić się na elastyczności stawów oraz zdrowiu kości.

Polecane dla Ciebie

Skrzyp polny – właściwości i zastosowanie

Dzięki temu, że krzem zapewnia zdrowy wygląd, utrzymuje elastyczność naczyń krwionośnych oraz zapobiega odkładaniu się w nich związków tłuszczowych, preparaty skrzypu polnego mogą stanowić cenne uzupełnienie naszego codziennego jadłospisu, przeciwdziałając przedwczesnym oznakom starzenia się organizmu. 

Skrzyp polny warto wykorzystać w płukankach do włosów oraz w kąpieli – dzięki temu wzmocnimy osłabione zabiegami włosy, ujędrnimy skórę całego ciała, poprawimy jej elastyczność oraz zniwelujemy wiotkość naskórka. Płukanki ze skrzypu to także cenne „lekarstwo” na trądzik u nastolatków oraz drobne zmiany zapalne – napar przyspieszy regenerację i gojenie się skóry. 

Powiedzieliśmy również, że ziele skrzypu polnego stanowi cenne źródło związków bioaktywnych, do których zaliczamy m.in. flawonoidy. Razem z kwasami organicznymi, stanowią one silną drużynę antyoksydacyjną, która:

- po pierwsze, dodatkowo wzmacnia efekt odmładzający i upiększający zapewniony przez krzemionkę,
- po drugie, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób przewlekłych niezakaźnych (cywilizacyjnych).

Właściwości przydatne w przygotowaniu opatrunków zostały potwierdzone przez naukę. Zdaniem specjalistów, wyciągi ze skrzypu działają ściągająco, przeciwbakteryjnie oraz przeciwzapalnie. Przygotowane odwary stosuje się więc w celu przyspieszenia gojenia i odnowy tkanki łącznej w okresie pooperacyjnym, zewnętrznie do okładów w schorzeniach skóry oraz pomocniczo w większych uszkodzeniach skóry, np. po oparzeniach.
[Ożarowski A., Jaroniewski W.: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, IWZZ, W-wa]

Jak przygotować skrzyp polny?

Herbatka – 1 kopiatą łyżeczkę do herbaty ziela należy zaparzyć w ¼ litra wody, przestudzić.

Okład na bolące miejsca – dwie garście ziela należy umieścić w dużym sicie i zawiesić nad gotującą się wodą – gotować je na parze. Gorące i miękkie ziele zawijać następnie w lnianą ściereczkę, przyłożyć (ciepłe) na chore miejsce i pozostawić na kilka godzin na noc.

Kąpiel – ok. 100g ziela zalać na noc zimną wodą, a następnego dnia ogrzać do wrzenia i dodać do wody podczas kąpieli. Taka płukanka powinna trwać ok. 20 minut. Najlepiej nie wycierać ciała ale zawinąć się w płaszcz kąpielowy i poleżeć przez ok. godzinę w łóżku.

Nalewka – ok. 10g ziela należy zalać 50g żytniówki i pozostawić na ok. 14 dni na słońcu lub w ciepłym miejscu. W czasie leżakowania, nalewkę należy codziennie wstrząsać. 

Maseczka/ okład – świeżo zebrane ziele należy dobrze umyć, a następnie dobrze rozetrzeć na papkę. 
[na podstawie książki Treben M., „Apteka Pana Boga”]

Skrzyp polny - przeciwskazania

Jak zawsze, przypominamy, że niniejszy artykuł nie stanowi porady medycznej i nie zastąpi konsultacji z lekarzem. Fakt prozdrowotnego działania ziela skrzypu polnego, potwierdzony badaniami naukowymi, nie stanowi gwarancji uzyskania korzystnego efektu, zwłaszcza w grupie poważnych schorzeń i uszkodzeń skóry, chorób włosów i paznokci. W przypadku kobiet w ciąży oraz kobiet w okresie laktacji, możliwość wprowadzenia naturalnej suplementacji, bezwzględnie powinna być konsultowana z lekarzem specjalistą.

Źródła:
Kiełtyka-Dadasiewicz A., 2016, Rośliny w nowoczesnej kosmetologii, monografia, Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej, Lublin
Pielesz A., Paluch J., 2012, Opatrunki aktywne – biomateriały w badaniach glikacji kolagenu, Polimery w Medycynie, 42, 2, 115-120
Przygoński K. i wsp., 2012, Ocena aktywności przeciwutleniającej ziela skrzypu polnego (Herba equiseti), Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, XLV, 3, 507-512
Treben M., Apteka Pana Boga, Wydawnictwo Exlibris

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Zdrowe i lekkie grillowanie – czy to możliwe?

    Sezon grillowy kocha chyba każdy. Niezależnie od tego, czy jesteśmy smakoszami wege, czy z uwielbieniem wcinamy mięso, z niecierpliwością oczekujemy pierwszej sprzyjającej biesiadowaniu pod chmurką pogody! Co jednak, gdy dbamy o figurę, a żołądek niekoniecznie przyjmuje cięższą dietę? Czy da się grillować zdrowo?

  • Jajka a cholesterol

    W kontekście zwiększonego ryzyka rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, jajka to temat stale wypływający w sieci i mediach pisanych. Jednego roku są absolutnie złe i zakazane, kolejnego – za sprawą zwolenników alternatywnych diet – niezwykle potrzebne i odżywcze. Temat jaj to temat aktualny również i w okresie Świąt Wielkanocnych, kiedy to (prawdopodobnie) spożywamy ich najwięcej.

  • Dieta na nadkwasotę żołądka – jak złagodzić nadkwaśność dietą?

    Głównym celem diety przy nadkwaśności jest neutralizacja i ograniczenie wydzielania soku żołądkowego. W ten sposób odpowiednie żywienie przy nadkwasocie żołądka łagodzi jej nieprzyjemne dolegliwości takie jak pieczenie, zgagę czy ból w klatce piersiowej. Jakie produkty mogą okazać się pomocne, a których należy unikać w nadkwaśności?  

  • Dieta biegacza – najważniejsze zasady. Przykładowy jadłospis dla biegaczy

    Prawidłowe żywienie ma znaczenie nie tylko w przypadku profilaktyki czy leczenia chorób dietozależnych, ale i w sytuacji podejmowania konkretnego rodzaju wysiłku fizycznego, np. długodystansowego biegania. Jak powinna wyglądać dieta biegacza? Czego nie powinno w niej zabraknąć? Dowiedz się, jakie są jej zasady i zapoznaj się  przykładowym jadłospisem dla biegaczy.

  • Dieta na płaski brzuch – jak powinna wyglądać? Wskazówki dietetyczne dla kobiet i mężczyzn

    Płaski brzuch to obiekt pożądania większości z nas. Szukamy więc specjalnych diet, sięgamy po „cudowne” specyfiki i podejmujemy się określonych ćwiczeń fizycznych w nadziei, że uda się nam wyszczuplić tę konkretną partię ciała. Tymczasem dieta na płaski brzuch tak naprawdę nie istnieje – trudno „miejscowo” odchudzić się samą dietą. Można natomiast zastosować pewne zasady, które pozwolą nam zachować zdrowie i ładną sylwetkę ogółem, co przysłuży się poprawie wyglądu również i naszego brzucha. 

  • Adiponektyna – czym jest? Jak wpływa na otyłość?

    Adiponektyna jest białkiem syntetyzowanym przez tkankę tłuszczową. Wykazuje nie tylko korzystny wpływ na metabolizm glukozy i tłuszczów, ale także działa ochronnie na naczynia krwionośne. Obniżony poziom adiponektyny w surowicy zaobserwowano m.in. w otyłości, cukrzycy typu 2, nadciśnieniu tętniczym czy chorobie wieńcowej – co to oznacza?

  • Olej sezamowy – wartości odżywcze i właściwości. Jak go stosować?

    Olej sezamowy od wieków jest ważnym dodatkiem do diet stosowanych pod różnymi szerokościami geograficznymi. Pomaga w walce z licznymi dolegliwościami, ale jest również wykorzystywany w przemyśle kosmetycznym – między innymi do pielęgnacji włosów. Warto znać cenne właściwości oleju sezamowego, ale i przeciwwskazania do jego użycia.

  • Acesulfam K – czy szkodzi zdrowiu?

    Acesulfam K (acesulfam potasu) należy do grupy słodzików charakteryzujących się bardzo intensywnym, słodkim smakiem. Pomimo że stanowi jeden z popularniejszych produktów zastępujących cukier, nie kojarzy się zbyt dobrze. Czym właściwie jest ta substancja? Czy jest szkodliwa? Czy acesulfam K to dobry i zdrowy zamiennik cukru? 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij