Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie
Maria Brzegowy

Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie

Kobietom najczęściej kojarzy się z preparatami na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci – wyciągi ze skrzypu dodaje się bowiem do toników, szamponów oraz odżywek. Nie bez powodu, bo skrzyp polny to bogate źródło substancji o działaniu prozdrowotnym. Przyjrzymy się mu bliżej.

Charakterystyka skrzypu polnego

Nazywany chwoszczem, jedliną polną, jedlinką, końskim ogonem, krzemionką kostną, koszczką albo strzębką – w tradycji ludowej znany jest od dawna. Wyglądem przypomina małą, zgrabną jodełkę, kryjąc w swoim wnętrzu bogactwo składników o działaniu korzystnym dla naszego zdrowia. 

Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) należy do rodziny skrzypowatych, jest byliną występującą na terenie całej Europy. Znaleźć go można nad brzegami w wilgotnych zaroślach, na obszarach lasów, a także jako pospolity chwast na polach uprawnych. Surowiec do produkcji wyrobów farmakologicznych oraz produktów spożywczych stanowi ziele skrzypu polnego – Herba Equiseti arvensis. Aby móc je właściwie wykorzystać, należy zbierać tylko zielone, rozgałęzione pędy płonne – najlepiej w okresie wiosennym. 

Skład skrzypu polnego – drogocenna krzemionka

Ziele skrzypu polnego stanowi bogate źródło wielu substancji o działaniu prozdrowotnym. Należy tu wymienić m.in.:
- flawonoidy
- związki mineralne
- kwasy organiczne
- oraz sterole roślinne.

Na szczególną uwagę zasługuje natomiast łatwo przyswajalna krzemionka, której właściwości wykorzystuje się we wspomnianych wcześniej preparatach na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci. W surowcu znajduje się pod postacią dużej ilości rozpuszczalnych w wodzie związków krzemu – do 10%. Sporo krzemu znajduje się we włosach i skórze, zapewniając im odpowiednią wilgotność i sprężystość. Stąd, dbałość o odpowiedni jego poziom w diecie, zapobiega przedwczesnemu powstawaniu zmarszczek, zapewnia odpowiednią regenerację tkanek oraz tworzenie tkanki łącznej, w tym białek: kolagenu i keratyny.

Niedobór krzemu w organizmie będzie widoczny na skórze oraz paznokciach. Upośledzona synteza kolagenu może również odbić się na elastyczności stawów oraz zdrowiu kości.

Skrzyp polny – właściwości i zastosowanie

Dzięki temu, że krzem zapewnia zdrowy wygląd, utrzymuje elastyczność naczyń krwionośnych oraz zapobiega odkładaniu się w nich związków tłuszczowych, preparaty skrzypu polnego mogą stanowić cenne uzupełnienie naszego codziennego jadłospisu, przeciwdziałając przedwczesnym oznakom starzenia się organizmu. 

Skrzyp polny warto wykorzystać w płukankach do włosów oraz w kąpieli – dzięki temu wzmocnimy osłabione zabiegami włosy, ujędrnimy skórę całego ciała, poprawimy jej elastyczność oraz zniwelujemy wiotkość naskórka. Płukanki ze skrzypu to także cenne „lekarstwo” na trądzik u nastolatków oraz drobne zmiany zapalne – napar przyspieszy regenerację i gojenie się skóry. 

Powiedzieliśmy również, że ziele skrzypu polnego stanowi cenne źródło związków bioaktywnych, do których zaliczamy m.in. flawonoidy. Razem z kwasami organicznymi, stanowią one silną drużynę antyoksydacyjną, która:

- po pierwsze, dodatkowo wzmacnia efekt odmładzający i upiększający zapewniony przez krzemionkę,
- po drugie, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób przewlekłych niezakaźnych (cywilizacyjnych).

Właściwości przydatne w przygotowaniu opatrunków zostały potwierdzone przez naukę. Zdaniem specjalistów, wyciągi ze skrzypu działają ściągająco, przeciwbakteryjnie oraz przeciwzapalnie. Przygotowane odwary stosuje się więc w celu przyspieszenia gojenia i odnowy tkanki łącznej w okresie pooperacyjnym, zewnętrznie do okładów w schorzeniach skóry oraz pomocniczo w większych uszkodzeniach skóry, np. po oparzeniach.
[Ożarowski A., Jaroniewski W.: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, IWZZ, W-wa]

Jak przygotować skrzyp polny?

Herbatka – 1 kopiatą łyżeczkę do herbaty ziela należy zaparzyć w ¼ litra wody, przestudzić.

Okład na bolące miejsca – dwie garście ziela należy umieścić w dużym sicie i zawiesić nad gotującą się wodą – gotować je na parze. Gorące i miękkie ziele zawijać następnie w lnianą ściereczkę, przyłożyć (ciepłe) na chore miejsce i pozostawić na kilka godzin na noc.

Kąpiel – ok. 100g ziela zalać na noc zimną wodą, a następnego dnia ogrzać do wrzenia i dodać do wody podczas kąpieli. Taka płukanka powinna trwać ok. 20 minut. Najlepiej nie wycierać ciała ale zawinąć się w płaszcz kąpielowy i poleżeć przez ok. godzinę w łóżku.

Nalewka – ok. 10g ziela należy zalać 50g żytniówki i pozostawić na ok. 14 dni na słońcu lub w ciepłym miejscu. W czasie leżakowania, nalewkę należy codziennie wstrząsać. 

Maseczka/ okład – świeżo zebrane ziele należy dobrze umyć, a następnie dobrze rozetrzeć na papkę. 
[na podstawie książki Treben M., „Apteka Pana Boga”]

Skrzyp polny - przeciwskazania

Jak zawsze, przypominamy, że niniejszy artykuł nie stanowi porady medycznej i nie zastąpi konsultacji z lekarzem. Fakt prozdrowotnego działania ziela skrzypu polnego, potwierdzony badaniami naukowymi, nie stanowi gwarancji uzyskania korzystnego efektu, zwłaszcza w grupie poważnych schorzeń i uszkodzeń skóry, chorób włosów i paznokci. W przypadku kobiet w ciąży oraz kobiet w okresie laktacji, możliwość wprowadzenia naturalnej suplementacji, bezwzględnie powinna być konsultowana z lekarzem specjalistą.

Źródła:
Kiełtyka-Dadasiewicz A., 2016, Rośliny w nowoczesnej kosmetologii, monografia, Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej, Lublin
Pielesz A., Paluch J., 2012, Opatrunki aktywne – biomateriały w badaniach glikacji kolagenu, Polimery w Medycynie, 42, 2, 115-120
Przygoński K. i wsp., 2012, Ocena aktywności przeciwutleniającej ziela skrzypu polnego (Herba equiseti), Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, XLV, 3, 507-512
Treben M., Apteka Pana Boga, Wydawnictwo Exlibris

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Po jakie zioła sięgać na odchudzanie?

    Zioła stosowane w procesie odchudzania stanowią doskonały suplement do dobrze zbilansowanej diety, która powinna być urozmaicona i opierać się na dużej ilość warzyw, owoców, zdrowych źródeł białek, tłuszczy i węglowodanów złożonych. Wszystkie te produkty w trakcie pozbywania się zbędnych kilogramów powinny być spożywane w określonej ilości, czyli mieścić się w założeniach tzw. diety redukcyjnej. Nie należy zapominać również o systematycznej aktywności fizycznej dostosowanej do fizjologii i stanu zdrowia osoby, która się odchudza. Które zioła na odchudzanie wybrać, czy pomagają one zmniejszyć łaknienie i ograniczają wchłanianie węglowodanów? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.  

  • Adaptogeny – Traganek błoniasty – właściwości lecznicze herbaty z korzenia Astragalus membranaceus

    Traganek błonisty jest adaptogenem. Wspomaga organizm w sytuacjach, kiedy jest on narażony na stres i w momentach obniżonej odporności. Ponadto spowalnia procesy starzenia, dzięki swoim silnym właściwością przeciwutleniającym. Osoby, które cierpią z powodu reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS), tocznia rumieniowatego układowego lub zażywają leki immunosupresyjne nie powinny suplementować preparatów z Astragalus membranaceus, ponieważ traganek obniża skuteczność preparatów stosowanych w leczeniu tych chorób. Który preparat z adaptogenem wybrać, jaka jest zalecana dawka dzienna traganka błonistego i jak przygotować herbatę z korzenia Astragalus membranaceus? Odpowiedzi na te pytania znajdują się niniejszym artykule.

  • Flawonoidy – czym są? Rodzaje, źródła i właściwości flawonoidów

    Flawonoidy to fitozwiązki, czyli substancje naturalnie występujące w roślinach, o niezwykle bogatym działaniu prozdrowotnym. Ich wpływ na organizm jest tak korzystny, że wyizolowana w 1930 roku jako pierwsza z tej grupy rutyna uznana została za nowo odkrytą witaminę – nazwano ją witaminą P. Do teraz, po latach badań i po tysiącach kolejnych odkrytych związków z tej grupy, zdarza się usłyszeć tę nazwę jako zbiorcze określenie flawonoidów. Co to za substancje i jakie mają dokładnie właściwości? Dowiedzmy się więcej. 

  • Waporyzacja – na czym polega? Jak wypada w porównaniu z tradycyjnym paleniem?

    Waporyzacja to termin znany od dawna, oznaczający zjawisko fizyczne – wydzielanie pary wodnej. Odparowywanie substancji aktywnych z ziół jest natomiast czymś nowym, lecz stało się już światowym trendem. Dowiedz się, na czym polega i czym różni się od palenia? Jakich korzyści może dostarczać inhalacja bezdymna z wykorzystaniem waporyzatora?

  • Skorzonera – co to za warzywo? Wartości odżywcze, właściwości i zastosowanie wężymordu

    Skorzonera, zwana inaczej wężymordem, to roślina mało popularna w Polsce. Warto jednak wiedzieć, że to warzywo może stanowić ciekawy i wartościowy element naszej diety. Czym dokładnie jest skorzonera? Jakimi właściwościami się wyróżnia? Kto może włączyć ją do swojej diety? Podpowiadamy. 

  • Seler naciowy – wartości odżywcze i właściwości. Dlaczego warto go jeść?

    Seler naciowy to warzywo popularne wśród osób odchudzających się i dbających o zdrowy styl życia, jednak wciąż niedocenione. Łodygi selera naciowego stanowią bogate źródło witamin i składników mineralnych, dostarczają błonnika i należą do produktów o niskim IG. Co jeszcze warto wiedzieć o selerze naciowym? 

  • Kwercetyna – właściwości prozdrowotne. Jakie są naturalne źródła kwercetyny? Kiedy warto ją suplementować?

    Kwercetyna należy do grupy bioaktywnych związków roślinnych o działaniu antyoksydacyjnym, zwanych flawonoidami. Jest to naturalny barwnik roślinny występujący w wielu owocach i warzywach, znajduje się np. w liściach zielonej herbaty, cebuli, brokułach, jabłkach, jagodach, winogronach. Kwercetyna posiada cenne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe, wpływa również korzystnie na układ sercowo-naczyniowy oraz na metabolizm. 

  • Zeaksantyna – w jakich produktach można ją znaleźć? Zeaksantyna a zdrowie oczu

    Zeaksantyna to substancja niezbędna dla zdrowia oczu. Na czym polega jej korzystny wpływ na zmysł wzroku? Jak możemy uzupełnić jej poziom, by cieszyć się tymi dobrodziejstwami? Poznajmy właściwości zeaksantyny i sposoby na dostarczenie jej organizmowi. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij