Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie
Maria Brzegowy

Skrzyp - przeciwwskazania, właściwości i zastosowanie

Kobietom najczęściej kojarzy się z preparatami na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci – wyciągi ze skrzypu dodaje się bowiem do toników, szamponów oraz odżywek. Nie bez powodu, bo skrzyp polny to bogate źródło substancji o działaniu prozdrowotnym. Przyjrzymy się mu bliżej.

Charakterystyka skrzypu polnego

Nazywany chwoszczem, jedliną polną, jedlinką, końskim ogonem, krzemionką kostną, koszczką albo strzębką – w tradycji ludowej znany jest od dawna. Wyglądem przypomina małą, zgrabną jodełkę, kryjąc w swoim wnętrzu bogactwo składników o działaniu korzystnym dla naszego zdrowia. 

Skrzyp polny (Equisetum arvense L.) należy do rodziny skrzypowatych, jest byliną występującą na terenie całej Europy. Znaleźć go można nad brzegami w wilgotnych zaroślach, na obszarach lasów, a także jako pospolity chwast na polach uprawnych. Surowiec do produkcji wyrobów farmakologicznych oraz produktów spożywczych stanowi ziele skrzypu polnego – Herba Equiseti arvensis. Aby móc je właściwie wykorzystać, należy zbierać tylko zielone, rozgałęzione pędy płonne – najlepiej w okresie wiosennym. 

Skład skrzypu polnego – drogocenna krzemionka

Ziele skrzypu polnego stanowi bogate źródło wielu substancji o działaniu prozdrowotnym. Należy tu wymienić m.in.:
- flawonoidy
- związki mineralne
- kwasy organiczne
- oraz sterole roślinne.

Na szczególną uwagę zasługuje natomiast łatwo przyswajalna krzemionka, której właściwości wykorzystuje się we wspomnianych wcześniej preparatach na wzmocnienie włosów, skóry i paznokci. W surowcu znajduje się pod postacią dużej ilości rozpuszczalnych w wodzie związków krzemu – do 10%. Sporo krzemu znajduje się we włosach i skórze, zapewniając im odpowiednią wilgotność i sprężystość. Stąd, dbałość o odpowiedni jego poziom w diecie, zapobiega przedwczesnemu powstawaniu zmarszczek, zapewnia odpowiednią regenerację tkanek oraz tworzenie tkanki łącznej, w tym białek: kolagenu i keratyny.

Niedobór krzemu w organizmie będzie widoczny na skórze oraz paznokciach. Upośledzona synteza kolagenu może również odbić się na elastyczności stawów oraz zdrowiu kości.

Skrzyp polny – właściwości i zastosowanie

Dzięki temu, że krzem zapewnia zdrowy wygląd, utrzymuje elastyczność naczyń krwionośnych oraz zapobiega odkładaniu się w nich związków tłuszczowych, preparaty skrzypu polnego mogą stanowić cenne uzupełnienie naszego codziennego jadłospisu, przeciwdziałając przedwczesnym oznakom starzenia się organizmu. 

Skrzyp polny warto wykorzystać w płukankach do włosów oraz w kąpieli – dzięki temu wzmocnimy osłabione zabiegami włosy, ujędrnimy skórę całego ciała, poprawimy jej elastyczność oraz zniwelujemy wiotkość naskórka. Płukanki ze skrzypu to także cenne „lekarstwo” na trądzik u nastolatków oraz drobne zmiany zapalne – napar przyspieszy regenerację i gojenie się skóry. 

Powiedzieliśmy również, że ziele skrzypu polnego stanowi cenne źródło związków bioaktywnych, do których zaliczamy m.in. flawonoidy. Razem z kwasami organicznymi, stanowią one silną drużynę antyoksydacyjną, która:

- po pierwsze, dodatkowo wzmacnia efekt odmładzający i upiększający zapewniony przez krzemionkę,
- po drugie, zmniejsza ryzyko rozwoju chorób przewlekłych niezakaźnych (cywilizacyjnych).

Właściwości przydatne w przygotowaniu opatrunków zostały potwierdzone przez naukę. Zdaniem specjalistów, wyciągi ze skrzypu działają ściągająco, przeciwbakteryjnie oraz przeciwzapalnie. Przygotowane odwary stosuje się więc w celu przyspieszenia gojenia i odnowy tkanki łącznej w okresie pooperacyjnym, zewnętrznie do okładów w schorzeniach skóry oraz pomocniczo w większych uszkodzeniach skóry, np. po oparzeniach.
[Ożarowski A., Jaroniewski W.: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, IWZZ, W-wa]

Jak przygotować skrzyp polny?

Herbatka – 1 kopiatą łyżeczkę do herbaty ziela należy zaparzyć w ¼ litra wody, przestudzić.

Okład na bolące miejsca – dwie garście ziela należy umieścić w dużym sicie i zawiesić nad gotującą się wodą – gotować je na parze. Gorące i miękkie ziele zawijać następnie w lnianą ściereczkę, przyłożyć (ciepłe) na chore miejsce i pozostawić na kilka godzin na noc.

Kąpiel – ok. 100g ziela zalać na noc zimną wodą, a następnego dnia ogrzać do wrzenia i dodać do wody podczas kąpieli. Taka płukanka powinna trwać ok. 20 minut. Najlepiej nie wycierać ciała ale zawinąć się w płaszcz kąpielowy i poleżeć przez ok. godzinę w łóżku.

Nalewka – ok. 10g ziela należy zalać 50g żytniówki i pozostawić na ok. 14 dni na słońcu lub w ciepłym miejscu. W czasie leżakowania, nalewkę należy codziennie wstrząsać. 

Maseczka/ okład – świeżo zebrane ziele należy dobrze umyć, a następnie dobrze rozetrzeć na papkę. 
[na podstawie książki Treben M., „Apteka Pana Boga”]

Skrzyp polny - przeciwskazania

Jak zawsze, przypominamy, że niniejszy artykuł nie stanowi porady medycznej i nie zastąpi konsultacji z lekarzem. Fakt prozdrowotnego działania ziela skrzypu polnego, potwierdzony badaniami naukowymi, nie stanowi gwarancji uzyskania korzystnego efektu, zwłaszcza w grupie poważnych schorzeń i uszkodzeń skóry, chorób włosów i paznokci. W przypadku kobiet w ciąży oraz kobiet w okresie laktacji, możliwość wprowadzenia naturalnej suplementacji, bezwzględnie powinna być konsultowana z lekarzem specjalistą.

Źródła:
Kiełtyka-Dadasiewicz A., 2016, Rośliny w nowoczesnej kosmetologii, monografia, Wydawnictwo Akademickie Wyższej Szkoły Społeczno-Przyrodniczej, Lublin
Pielesz A., Paluch J., 2012, Opatrunki aktywne – biomateriały w badaniach glikacji kolagenu, Polimery w Medycynie, 42, 2, 115-120
Przygoński K. i wsp., 2012, Ocena aktywności przeciwutleniającej ziela skrzypu polnego (Herba equiseti), Bromatologia i Chemia Toksykologiczna, XLV, 3, 507-512
Treben M., Apteka Pana Boga, Wydawnictwo Exlibris

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Orkisz – wartości odżywcze i wpływ na zdrowie. Dlaczego warto go jeść?

    Należy do najstarszych gatunków pszenicy – ludzkości znany jest już od wielu wielu wieków. Obecnie wytwarza się z niego m.in. pieczywo, płatki, kasze, makarony oraz mąki. Kto powinien sięgać po produkty wytworzone z orkiszu? Dlaczego warto go jeść? 

  • Naturalne elektrolity – przegląd najlepszych produktów

    Elektrolity są to roztwory wodne posiadające ładunek elektryczny, może on być dodatni lub ujemny. Odpowiedni poziom elektrolitów jest bardzo istotnym elementem prawidłowego funkcjonowania organizmu. Elektrolity są obecne we wszystkich strukturach komórkowych żywego organizmu. Do naturalnych najważniejszych elektrolitów należą: sód, potas, wapń, magnez, chlorki i fosforany.

  • Imbir – jak i kiedy go jeść? Właściwości lecznicze, zastosowanie, przeciwwskazania

    Imbir to roślina o wielu właściwościach zdrowotnych. Wśród nich wymienia się m.in. pomoc w łagodzeniu bólu gardła, mdłości w czasie ciąży czy zgagi. Co więcej, imbir wspomaga trawienie i działa przeciwzapalnie. Na jego bazie tworzy się napoje, syropy czy olejki, ale spożywa się go również na surowo. Jakie jeszcze właściwości ma imbir? Jak go przechowywać? Komu odradza się regularne stosowanie imbiru?

  • Tran – właściwości. Czy tran wpływa na odporność?

    Tran to olej otrzymywany z dorsza atlantyckiego lub innych ryb dorszowatych (olej z wątroby rekina nie jest tranem, ma bowiem inny skład i inne właściwości). Tran zawiera witaminę D i A, a także kwasy omega-3 (DHA i EPA), które mają korzystny wpływ na układ odpornościowy, nerwowy oraz krwionośny. Kiedy stosować olej z wątroby dorsza? Jak wybrać najlepszy tran dla dziecka i dla osoby dorosłej?

  • Lecytyna sojowa (E322) – czym jest i gdzie ją znaleźć? Kiedy należy ją suplementować?

    Lecytyna jako apteczny preparat na pamięć znana jest każdemu, niezależnie od wieku: stosowana jest i przez studentów w trakcie sesji, i przez osoby starsze. Jakie jeszcze zastosowania można jej przypisać? Jakie ma właściwości i do czego służy lecytyna sojowa? Dowiedzmy się więcej. 

  • Glutation – czym jest? Co warto o nim wiedzieć?

    Rozwój nauki powoduje, że jesteśmy w stanie coraz częściej powiązać wybrane cząsteczki chemiczne z dobrym bądź złym stanem badanego organizmu lub wręcz z wybraną jednostką chorobową. Jedną z takich cząsteczek jest glutation. Co to jest? Kiedy zaleca się badać jego poziom? Czy ma właściwości prozdrowotne? Czy możemy wpłynąć na jego ilość w organizmie? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.  

  • Serwatka – jak powstaje i czy jest zdrowa? Właściwości i zastosowanie serwatki

    Można powiedzieć, że podobnie jak jednostki wiele gałęzi przemysłu stara się zagospodarować coś, co niegdyś było uważane za odpad i tym samym ograniczyć liczbę wytwarzanych zanieczyszczeń, a nierzadko zwiększyć zyski. Świetnym tego przykładem jest serwatka. W przemyśle serowarskim stanowiąca odpad, w innych gałęziach przemysłu surowiec, z którego produkuje się preparaty białkowe, biodegradowalne tworzywa czy nawóz. Jakie inne zastosowania ma naturalna serwatka? Do czego możemy wykorzystać tę, która pozostanie po produkcji domowego sera? Czy jest zdrowa?  

  • Picie „twardej wody” jest korzystne dla zdrowia. Jakie są jej zalety?

    Utrudnia mycie rąk, pranie ubrań i powoduje wiele szkód w instalacjach wodno-kanalizacyjnych oraz urządzeniach gospodarstwa domowego, ale w kwestii nawadniania organizmu, tzw. twarda woda jest dobrym wyborem, zwłaszcza dla osób cierpiących na niedobory składników mineralnych. Według Światowej Organizacja Zdrowia nie ma ona negatywnego wpływu na zdrowie, wręcz przeciwnie może dostarczyć wielu korzyści.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij