Dializa nerek - na czym polega, jak często się ją wykonuje?
Michał Posmykiewicz

Dializa nerek - na czym polega, jak często się ją wykonuje?

Nerka jest parzystym narządem leżącym w jamie brzusznej w przestrzeni zaotrzewnowej. Jest to narząd, który spełnia przede wszystkim funkcje wydalniczą, jest zatem odpowiedzialny za usuwanie z moczem szkodliwych produktów przemiany materii. Ponadto, nerki zatrzymują też składniki niezbędne dla organizmu, które ulegają resorpcji w kanalikach nerkowych, a dodatkowo nerki regulują też ciśnienie tętnicze krwi, wypływają na równowagę kwasowo-zasadową, regulują objętość płynów ustrojowych, produkują aktywne postacie witaminy D oraz wpływają na prawidłową erytropoezę.

Nerki zlokalizowane są po obu stronach kręgosłupa, zwykle znajdują się one na wysokości dwóch ostatnich kręgów piersiowych i trzech pierwszych kręgów lędźwiowych. Do ich górnej powierzchni przylegają nadnercza będące gruczołami wydzielania wewnętrznego. 

Jakie choroby nerek mogą doprowadzić do upośledzenia ich funkcji i tym samym do nieprawidłowych wartości współczynnika filtracji kłębuszkowej? 

Zdarzają się jednak niestety sytuacje, w których nerki zaczynają pracować w niewłaściwy sposób. Do upośledzenia funkcjonowania nerek i zaburzenia ich czynności mogą przyczynić się miedzy innymi śródmiąższowe zapalenia nerek i różnego rodzaju tubulopatie, jak również kłębuszkowe zapalenia nerek, czyli glomerulopatie. Wszystkie te choroby mogą niestety doprowadzić do przewlekłej choroby nerek, czyli przewlekłej niewydolności nerek. O przewlekłej niewydolności nerek można mówić, kiedy nieprawidłowości budowy lub czynności nerek mające znaczenie dla zdrowia utrzymują się dłużej niż trzy miesiące. W przebiegu przewlekłej niewydolności nerek obserwuje się ogólne zmęczenie, utratę apetytu oraz obniżoną odporność na zakażenia, poza tym skóra staje się blada, sucha, czasami ziemistobrunatna. Typowe jest dłuższe krwawienie z ran oraz większa zdolność do powstawania siniaków oraz świąd skóry i tzw. szron mocznicowy (wytrącanie się mocznika na skórze). Poza tym, często pojawia się nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca oraz mocznicowe zapalenia osierdzia. Może pojawić się też oddech kwasiczy, mocznicowe zapalenie opłucnej oraz obrzęk płuc, obecne bywa też zapalenie błony śluzowej żołądka, krwawienia z przewodu pokarmowego, osłabienie siły mięśniowej, upośledzenie koncentracji i pamięci, bóle głowy oraz problemy ze snem. U kobiet obecne bywają zaburzenia miesiączkowania, u mężczyzn pojawiają się problemy z potencją, może pojawić się niepłodność. Typowe są też zaburzenia metabolizmu wapnia i fosforu. Leczenie przewlekłej niewydolności nerek obejmuje leczenie choroby podstawowej, stosuje się też właściwą dietę, wyrównuje się wszelkiego rodzaju zaburzenia wodno-elektrolitowe, czasami niestety konieczne są również dializy, czyli leczenie nerkozastępcze. 

Na czym polega dializa, czyli leczenie nerkozastępcze?

Dializa, czyli leczenie nerkozastępcze, polega na usuwaniu z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii oraz wody, których nie są w stanie usunąć nieprawidłowo funkcjonujące nerki. Dzięki dializie z naszego organizmu usuwane są również różnego rodzaju związki toksyczne. 

Jakie są wskazania do rozpoczęcia u pacjenta dializ, czyli leczenia nerkozastępczego?

Leczenie nerkozastępcze powinno zostać rozpoczęte u pacjenta, u którego nerki nie działają we właściwy sposób, filtracja kłębuszkowa  jest bardzo mała, a jednocześnie nie doszło jeszcze do rozwinięcia się u chorego objawów mocznicy i powikłań narządowych.

Leczenie nerkozastępcze można też oczywiście stosować wówczas, kiedy jednak rozwiną się już objawy mocznicy, zalicza się do nich przede wszystkim mocznicowe zapalenie osierdzia, mocznicowa skazę krwotoczną, encefalopatie lub neuropatie mocznicowe oraz przewlekłe nudności i wymioty. Dodatkowo, wskazaniem do rozpoczęcia dializy jest też niepoddające się kontroli przewodnienie lub też nadciśnienie tętnicze albo też rozwijające się niedożywienie białkowo-kaloryczne. 

Jakie są przeciwwskazania do zastosowania u chorego dializy, czyli leczenia nerkozastępczego?

Przede wszystkim przeciwwskazaniem do zastosowania u pacjenta dializy jest rozsiana choroba nowotworowa, jak również ciężki zespół otępienny lub też inne nieodwracalne zaburzenia psychiczne uniemożliwiające przestrzeganie wymogów związanych z leczeniem nerkozastępczym. 

Jakie są rodzaje dializ? Jak często wykonuje się dializę nerek?

Pierwszym rodzajem dializy jest hemodializa. Jest ona zwykle wykonywana trzy razy w tygodniu, czas jej trwania wynosi około czterech-pięciu godzin. Przygotowanie pacjenta do hemodializy polega na odpowiednio wczesnym wytworzeniu dostępu naczyniowego, najlepiej przetoki tętniczo-żylnej na kończynie górnej. Drugim rodzajem dializy jest dializa otrzewnowa. Pacjent, który jest do niej przygotowywany, musi mieć wszczepiony cewnik do jamy otrzewnej. Najczęściej stosowaną techniką jest ciągła ambulatoryjna dializa otrzewnowa. Chory pozostaje w domu i samodzielnie lub z pomocą przeszkolonej bliskiej osoby wymienia kilkakrotnie w ciągu doby płyn dializacyjny w jamie otrzewnej. Można powiedzieć, że rodzajem leczenia nerkozastępczego jest też przeszczepianie nerki. Przez kilka lat funkcjonowania przeszczepu pacjenci muszą pozostawać pod opieką ośrodka transplantacyjnego i należy się z nim skontaktować w każdym przypadku hospitalizacji pacjenta z przeszczepioną nerką. 

Jakie są powikłania dializy nerek?

W wyniku dializy otrzewnowej nerek stosunkowo częstym jej powikłaniem jest zapalenie otrzewnej. Zwykle pierwszym objawem zapalenia otrzewnej w przebiegu tego typu dializy jest mętny płyn dializacyjny wypływający z jamy otrzewnej. Ponadto, w obrazie klinicznym u pacjenta stwierdza się też ból brzucha, nudności, wymioty, jak również dodatnie objawy otrzewnowe w czasie badania palpacyjnego jamy brzusznej. Dla hemodializy natomiast typowym powikłaniem może być spadek lub wzrost ciśnienia tętniczego krwi, jak również kurcze mięśni oraz krwawienia z miejsca wkłucia igieł do dializy. Zdecydowanie rzadszym powikłaniem po hemodializie może też być świąd skóry, ból głowy, nudności, wymioty oraz gorączka. Większość tych powikłań ma charakter łagodny i bez problemu można ich uniknąć stosując specjalne postepowanie zapobiegawcze, a zwłaszcza w sposób zdyscyplinowany przestrzegając  zaleceń dotyczących zakresu objętości spożywanych miedzy dializami płynów, ograniczenia spożycia soli i przyjmowania  leków zgodnie z indywidualnie  przygotowanym  dla każdego pacjenta schematem. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Wrzodziejące zapalenie jelita grubego

    Wrzodziejące zapalenie jelita grubego (colitis ulcerosa, WZJG) jest rozlanym nieswoistym zapaleniem błony śluzowej odbytnicy lub odbytnicy i okrężnicy prowadzącym w niektórych przypadkach do powstania owrzodzeń. Należy do grupy nieswoistych zapaleń jelit o niewyjaśnionej etiologii. Jak rozpoznać wrzodziejące zapalenie jelita grubego? W jaki sposób leczy się WZJG? 

  • Bronchoskopia – wskazania, przebieg, wynik badania bronchoskopowego

    Bronchoskopia to inwazyjne badanie diagnostyczne, dzięki któremu można dokonać oceny dróg oddechowych  – wykryć wiele chorób i ustalić sposób leczenia. Wskazania do endokopii tchawicy i oskrzeli to m.in. nawracające zapalenia płuc, napady kaszlu o nieustalonej przyczynie czy zmiany widoczne na zdjęciu radiologicznym wymagające pogłębienia diagnostyki. Badanie jest bezbolesne, ale nieprzyjemne.

  • Porost islandzki – naturalna ulga dla gardła. Właściwości i zastosowanie preparatów z porostem islandzkim

    Porost islandzki, zwany inaczej płucnicą, bądź tarczownicą, rośnie na całej półkuli północnej. Obecne w nim kwasy porostowe hamuja rozwój drobnoustrojów w organizmie i wspomagają leczenie stanów zapalnych górnych dróg oddechowych. Preparaty z porostem islandzkim pomagają złagodzić pierwsze objawy przeziębienia i grypy, takie jak suchy kaszel czy drapanie i ból gardła, mogą być stosowane zarówno przez dorosłych, jak i dzieci.

  • Zespół Reye’a – przyczyny, objawy i leczenie choroby Reye’a u dzieci

    Zespół Reye’a to rzadka choroba dotykająca najczęściej dzieci w wieku 4–12 lat, której przyczyną jest przyjmowanie kwasu acetylosalicylowego. Choroba Reye’a to ostra encefalopatia, która powoduje obrzęk mózgu i wątroby, w konsekwencji uszkodzenie układu nerwowego, a w 50 proc. przypadków nawet śmierć. Jakie są dokładne objawy zespołu Reye’a? Jak się go diagnozuje i leczy?

  • Lamblioza – jak dochodzi do zarażenia lambliami? Objawy i leczenie giardiozy

    Lamblioza (lub inaczej giardioza) to choroba pasożytnicza wywoływana przez pierwotniaki Giardia lamblia, objawiająca się przede wszystkim długotrwałą biegunką. Do zakażenia dochodzi najczęściej na skutek zjedzenia zarażonej żywności bądź wypicia skażonej wody.

  • Lipodemia – przyczyny, objawy, leczenie obrzęku tłuszczowego

    Lipodemia (inaczej obrzęk tłuszczowy lub „choroba grubych nóg”) jest bardzo rzadką chorobą, która najprawdopodobniej jest uwarunkowana genetycznie. Lipodemia charakteryzuje się nadmiernym odkładaniem się tkanki tłuszczowej na kończynach dolnych. Nadmiarowa tkanka tłuszczowa lokalizuje się na nogach od bioder do kostek – stopy pozostają niezmienione.

  • Erytrytol – najzdrowszy cukier świata. Poznaj właściwości oraz zastosowanie erytrolu

    Erytrytol to naturalna substancja słodząca o słodyczy sięgającej 60–80 proc. sacharozy, czyli tradycyjnego białego cukru. Ten zdrowy słodzik ma zerową wartość energetyczną (0 kcal) i nie jest metabolizowany przez organizm, dzięki czemu jest polecany osobom odchudzającym się i cukrzykom. Sprawdź, jakie jeszcze właściwości ma erytrol i jakie jest jego zastosowanie.

  • Uretroskopia – jakie są wskazania do wziernikowania cewki moczowej i jak przebiega badanie?

    Uretroskopia to inaczej wziernikowanie cewki moczowej. Dzięki temu inwazyjnemu badaniu zdiagnozować można wiele schorzeń układu moczowo–płciowego, np. zwężenie cewki moczowej, nowotwór moczowodu czy infekcję dróg moczowych. Objawami, które powinny skłonić do wizyty u urologa i które mogą być wskazaniem do wykonania uretroskopii są m. in. problemy z oddawaniem moczu, krwiomocz czy nawracające infekcje dróg moczowych. Jak przebiega wziernikowanie cewki moczowej? Czy jest bolesne?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij