Uzależnienie od palenia papierosów. Skąd się bierze?
Joanna Naczyńska

Uzależnienie od palenia papierosów. Skąd się bierze?

Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że od palenia papierosów można się uzależnić. Czy jednak uzależnienie dotyczy wyłącznie osób wypalających duże ilości papierosów? Czy okazjonalne palenie również może uzależnić?

Palenie papierosów na przełomie minionych dekad było różnie odbierane przez społeczeństwo. W pewnym okresie było traktowane jako rodzaj wyszukanej rozrywki i element życia towarzyskiego. Innym razem jako szkodliwy i nieelegancki nawyk. Obecnie, przede wszystkim, podkreśla się szkodliwy dla zdrowia wpływ palenia papierosów.

Dlaczego uzależniamy się od palenia papierosów?

W dymie papierosowym zawartych jest około 4000 związków. Jednym z nich jest nikotyna, jedna z najsilniej uzależniających substancji psychoaktywnych. Nikotyna ma zdolność silnego oddziaływania na ośrodkowy układ nerwowy poprzez tzw. receptory nikotynowe znajdujące się w mózgu. W małych dawkach (do 3 mg) działa stymulująco, powodując pobudzenie organizmu i podwyższenie ciśnienia tętniczego. Dochodzi równocześnie do uwolnienia tzw. hormonu szczęścia (dopaminy), serotoniny, noradrenaliny i innych neuroprzekaźników. Z tego powodu nikotyna powoduje, iż palenie papierosów może sprawiać przyjemność. 

Jak dochodzi do uzależnienia od palenia papierosów? 

W wyniku palenia papierosów receptory nikotynowe są stale pobudzane, a osoba paląca przyzwyczaja się do efektów działania nikotyny. Co więcej, ilość receptorów nikotynowych w mózgu zwiększa się im częściej są one drażnione przez nikotynę. Z czasem, aby osiągnąć zadowalający poziom pobudzenia i koncentracji osoba paląca musi dostarczyć sobie kolejną, coraz większą dawkę nikotyny. W ten sposób powstaje uzależnienie fizyczne. 

Uzależnienie psychiczne

Istnieje również zależność psychiczna, która powstaje wskutek regularnego powtarzania „rytuału” palenia. Chociaż nikotyna nie ma działania uspokajającego, a wręcz przeciwnie jest substancją pobudzającą, palący często sięgają po papierosa w sytuacji napięcia nerwowego. Palenie wówczas kojarzy się ze sposobem na uspokojenie i chwilowe odwrócenie uwagi od sytuacji stresującej. Robienie przerwy na papierosa, palenie przy okazji rozmowy zaczyna po pewnym czasie być formą na odstresowanie się. Palący w każdej podobnej sytuacji z czasem zaczyna odczuwać chęć zrelaksowania się poprzez zapalenie papierosa. Powstaje w ten sposób uzależnienie psychiczne.

Uzależnienie zarówno fizyczne jak i psychiczne pojawia się szybko i jest bardzo mocne. Zespół uzależnienia od nikotyny został sklasyfikowany jako choroba. Choroba ta wymaga specjalistycznego leczenia oraz wsparcia ze strony najbliższych.

Jakie mogą być skutki uzależnienia od papierosów?

Stałe dostarczanie sobie związków zawartych w papierosach wpływa negatywnie na zdrowie samego palacza oraz osób przebywających w jego otoczeniu. Osoba paląca, uzależniona od nikotyny, jest dodatkowo narażona na objawy tzw. abstynencji nikotynowej. W sytuacji gdy osoba paląca nie przyjmie kolejnej dawki nikotyny, czyli nie zapali kolejnego papierosa, zaczyna odczuwać silne, nieprzyjemne objawy abstynencyjne. Dzieje się tak w sytuacjach próby porzucenia nałogu lub długiego czasu bez możliwości zapalenia papierosa, np. podróży samolotem.

Do najczęstszych objawów abstynencji nikotynowej należą m. in.:

•głód nikotynowy (silna potrzeba sięgnięcia po papierosa),
•rozdrażnienie,
•niepokój,
spadek koncentracji,
zaburzenia snu,
•zaburzenia apetytu.

Czy istnieją środki ułatwiające wyjście z uzależnienia?

Środki farmakologiczne mogą pomóc wyjść z nałogu poprzez zmniejszenie odczucia nieprzyjemnych objawów abstynencji nikotynowej. W tym celu stosuje się preparaty z nikotyną, dostępne jako plastry transdermalne. Zawartość nikotyny jest różna. Preparaty te można nabyć bez recepty, rozpoczynając od najwyższej dawki i stopniowo zmniejszając ją aż do całkowitego wyeliminowania dostarczanej nikotyny. Na rynku dostępny jest również preparat z cytyzyną, który posiada zdolność wyciszania receptorów nikotynowych. Dostępne są również leki doustne wydawane na podstawie recepty lekarskiej. Jednym z takich leków jest preparat zawierający wareniklinę, która ułatwia odzwyczajanie się od palenia tytoniu. Wiąże się z receptorami nikotynowymi w mózgu pacjenta, częściowo je pobudza do uwalniania dopaminy w mózgu, przez co przyczynia się do zmniejszenia głodu nikotynowego i nieprzyjemnych objawów zespołu abstynencyjnego. Wareniklina blokuje również receptory dla nikotyny, przez co – w przypadku zapalenia papierosa – osłabia odczucie przyjemności związanej z paleniem. Innym lekiem jest chlorowodorek bupropionu stosowany w leczeniu uzależnienia od nikotyny. Jego działanie polega na normalizowaniu pracy ośrodków mózgowych, których funkcjonowanie zostało wcześniej zakłócone przez działanie nikotyny. 

Czy warto podjąć próbę wyjścia z nałogu?

Zdecydowanie tak. Pierwszym krokiem powinno być uświadomienie sobie problemu i udanie się do lekarza. Warto również korzystać z grup wsparcia, a najbliższą rodzinę i współpracowników poinformować o podjętej próbie rezygnacji z palenia papierosów. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • Zbliża się przesilenie wiosenne

    Porą roku, która zazwyczaj najbardziej się dłuży jest zima, a najtrudniejsze do przetrwania są jej ostatnie tygodnie. Jesteśmy wtedy zmęczeni mało ruchliwym trybem życia, niedoborem światła słonecznego i zimnem. Jest to tzw. przesilenie wiosenne.

  • 5 zdrowych postanowień na Nowy Rok. Co warto zmienić?

    Istnieje kilka sfer życia, które warto uporządkować niezależnie od pory. Powoli, małymi krokami, ale zdecydowanie i sukcesywnie.  Oto kilka postanowień noworocznych –wystarczy wybrać jedno, a wiele dobrego zrobimy dla siebie i czasami też dla naszych najbliższych.

  • Jak w okresie izolacji spowodowanej koronawirusem zachować równowagę psychiczną?

    Ostatnie miesiące drastycznie ograniczyły nasze możliwości w zakresie opuszczania domów i utrzymywania standardowych kontaktów towarzyskich. Dla wielu były one więc czasem intensywnego nadrabiania zaległości serialowych, książkowych czy filmowych. Jak się okazuje, taka forma spędzania czasu jest nie tylko przyjemna i skuteczna w przyspieszaniu jego upływu – w tym trudnym czasie pozwala utrzymać równowagę psychiczną. Naukowcy nazywają to zjawisko nietradycyjną socjalizacją.

  • Przyczyny i objawy nerwicy – jakie są rodzaje i jak objawiają się zaburzenia nerwicowe?

    Nerwica to niepsychotyczne zaburzenie psychiczne, którego przyczyn najczęściej upatruje się w czynnikach środowiskowych oraz genetycznych. Objawy nerwicy nie obejmują wyłącznie sfery psychicznej (lęk, natrętne myśli), mogą także pochodzić ze strony układu oddechowego (np. trudności z oddychaniem), układu krążenia (np. przyspieszone tempo pracy serca), układu nerwowego (np. dezorientacja) czy układu pokarmowego (np. nudności i wymioty). W jaki jeszcze sposób mogą objawiać się zaburzenia nerwicowe?

  • Nerwica – leczenie. Jakie są metody walki z zaburzeniami nerwicowymi i jak długo trwa leczenie nerwicy?

    Metodą najczęściej stosowanej w ocenie nerwic jest psychoterapia, mająca na celu zrozumienie zastosowania opcji i modyfikację zachowania. W wymaganym stosowaniu lękowym należy zastosować leczenie farmakologiczne, przeważnie stosować leki przeciwdepresyjne i przeciwlękowe. Jak długo trwa leczenie nerwicy? Czy jesteś lekarzem, gdy zauważysz u siebie objawy towarzyszące nerwicom? 

  • Depresję można zdiagnozować na podstawie tętna

    Dzięki trwającej 24 godziny analizie rytmu serca można przewidzieć depresję z aż 90% skutecznością. Badania na ten temat zostały zaprezentowane podczas 33 Europejskiego Kongresu Neuropsychofarmakologii, a ich autorami są naukowcy z Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie. 

  • Podczas lockdownu warto mieć zwierzaka, twierdzą naukowcy

    Pandemia koronawirusa na pewien czas zamknęła nas w domach, co musiało się przełożyć na kondycję psychiczną osób zmuszonych do izolacji, często w całkowitej samotności. Druga fala pandemii nie jest wykluczona, a najnowsze badania pokazują, w jaki sposób przygotować się do niej, mając na uwadze ograniczenie obciążenia psychicznego. Okazuje się, że stres związany z lockdownem świetnie redukują czworonogi. 

  • Jak odprężyć się przed świętami? Sprawdzone sposoby na przedświąteczny relaks

    Końcówka roku to zdecydowanie jeden z najgorętszych okresów na przestrzeni dwunastu kolejnych miesięcy kalendarzowych. Niezaprzeczalnie to właśnie grudzień króluje w tym rankingu, co ma związek z obchodzonymi w tym czasie Świętami Bożego Narodzenia. Skupiamy wtedy całą swoją energię, aby jak najlepiej się do nich przygotować. Pociąga to jednak za sobą spory stres, który, kumulując się, może wpływać negatywnie zarówno na nas samych, jak i na otoczenie, w którym się znajdujemy. W dalszej części artykułu opowiem o kilku sprawdzonych sposobach na zrelaksowanie się i złapanie oddechu w tym i tak już niełatwym dla nas wszystkich czasie. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij