Uzależnienie od palenia papierosów. Skąd się bierze?
Joanna Naczyńska

Uzależnienie od palenia papierosów. Skąd się bierze?

Wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że od palenia papierosów można się uzależnić. Czy jednak uzależnienie dotyczy wyłącznie osób wypalających duże ilości papierosów? Czy okazjonalne palenie również może uzależnić?

Palenie papierosów na przełomie minionych dekad było różnie odbierane przez społeczeństwo. W pewnym okresie było traktowane jako rodzaj wyszukanej rozrywki i element życia towarzyskiego. Innym razem jako szkodliwy i nieelegancki nawyk. Obecnie, przede wszystkim, podkreśla się szkodliwy dla zdrowia wpływ palenia papierosów.

Dlaczego uzależniamy się od palenia papierosów?

W dymie papierosowym zawartych jest około 4000 związków. Jednym z nich jest nikotyna, jedna z najsilniej uzależniających substancji psychoaktywnych. Nikotyna ma zdolność silnego oddziaływania na ośrodkowy układ nerwowy poprzez tzw. receptory nikotynowe znajdujące się w mózgu. W małych dawkach (do 3 mg) działa stymulująco, powodując pobudzenie organizmu i podwyższenie ciśnienia tętniczego. Dochodzi równocześnie do uwolnienia tzw. hormonu szczęścia (dopaminy), serotoniny, noradrenaliny i innych neuroprzekaźników. Z tego powodu nikotyna powoduje, iż palenie papierosów może sprawiać przyjemność. 

Jak dochodzi do uzależnienia od palenia papierosów? 

W wyniku palenia papierosów receptory nikotynowe są stale pobudzane, a osoba paląca przyzwyczaja się do efektów działania nikotyny. Co więcej, ilość receptorów nikotynowych w mózgu zwiększa się im częściej są one drażnione przez nikotynę. Z czasem, aby osiągnąć zadowalający poziom pobudzenia i koncentracji osoba paląca musi dostarczyć sobie kolejną, coraz większą dawkę nikotyny. W ten sposób powstaje uzależnienie fizyczne. 

Polecane dla Ciebie

Uzależnienie psychiczne

Istnieje również zależność psychiczna, która powstaje wskutek regularnego powtarzania „rytuału” palenia. Chociaż nikotyna nie ma działania uspokajającego, a wręcz przeciwnie jest substancją pobudzającą, palący często sięgają po papierosa w sytuacji napięcia nerwowego. Palenie wówczas kojarzy się ze sposobem na uspokojenie i chwilowe odwrócenie uwagi od sytuacji stresującej. Robienie przerwy na papierosa, palenie przy okazji rozmowy zaczyna po pewnym czasie być formą na odstresowanie się. Palący w każdej podobnej sytuacji z czasem zaczyna odczuwać chęć zrelaksowania się poprzez zapalenie papierosa. Powstaje w ten sposób uzależnienie psychiczne.

Uzależnienie zarówno fizyczne jak i psychiczne pojawia się szybko i jest bardzo mocne. Zespół uzależnienia od nikotyny został sklasyfikowany jako choroba. Choroba ta wymaga specjalistycznego leczenia oraz wsparcia ze strony najbliższych.

Jakie mogą być skutki uzależnienia od papierosów?

Stałe dostarczanie sobie związków zawartych w papierosach wpływa negatywnie na zdrowie samego palacza oraz osób przebywających w jego otoczeniu. Osoba paląca, uzależniona od nikotyny, jest dodatkowo narażona na objawy tzw. abstynencji nikotynowej. W sytuacji gdy osoba paląca nie przyjmie kolejnej dawki nikotyny, czyli nie zapali kolejnego papierosa, zaczyna odczuwać silne, nieprzyjemne objawy abstynencyjne. Dzieje się tak w sytuacjach próby porzucenia nałogu lub długiego czasu bez możliwości zapalenia papierosa, np. podróży samolotem.

Do najczęstszych objawów abstynencji nikotynowej należą m. in.:

•głód nikotynowy (silna potrzeba sięgnięcia po papierosa),
•rozdrażnienie,
•niepokój,
spadek koncentracji,
zaburzenia snu,
•zaburzenia apetytu.

Czy istnieją środki ułatwiające wyjście z uzależnienia?

Środki farmakologiczne mogą pomóc wyjść z nałogu poprzez zmniejszenie odczucia nieprzyjemnych objawów abstynencji nikotynowej. W tym celu stosuje się preparaty z nikotyną, dostępne jako plastry transdermalne. Zawartość nikotyny jest różna. Preparaty te można nabyć bez recepty, rozpoczynając od najwyższej dawki i stopniowo zmniejszając ją aż do całkowitego wyeliminowania dostarczanej nikotyny. Na rynku dostępny jest również preparat z cytyzyną, który posiada zdolność wyciszania receptorów nikotynowych. Dostępne są również leki doustne wydawane na podstawie recepty lekarskiej. Jednym z takich leków jest preparat zawierający wareniklinę, która ułatwia odzwyczajanie się od palenia tytoniu. Wiąże się z receptorami nikotynowymi w mózgu pacjenta, częściowo je pobudza do uwalniania dopaminy w mózgu, przez co przyczynia się do zmniejszenia głodu nikotynowego i nieprzyjemnych objawów zespołu abstynencyjnego. Wareniklina blokuje również receptory dla nikotyny, przez co – w przypadku zapalenia papierosa – osłabia odczucie przyjemności związanej z paleniem. Innym lekiem jest chlorowodorek bupropionu stosowany w leczeniu uzależnienia od nikotyny. Jego działanie polega na normalizowaniu pracy ośrodków mózgowych, których funkcjonowanie zostało wcześniej zakłócone przez działanie nikotyny. 

Czy warto podjąć próbę wyjścia z nałogu?

Zdecydowanie tak. Pierwszym krokiem powinno być uświadomienie sobie problemu i udanie się do lekarza. Warto również korzystać z grup wsparcia, a najbliższą rodzinę i współpracowników poinformować o podjętej próbie rezygnacji z palenia papierosów. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Kim są WWO? Czy jesteś jednym z nich?

    WWO to pojęcie oznaczające osoby wysoko wrażliwe. Pod terminem tym kryje się cała gama cech, które wyróżniają tego typu ludzi, stanowiąc o ich wyjątkowości. Warto wiedzieć, w jaki sposób traktować osoby WWO, aby czuły się komfortowo i mogły w pełni wykorzystywać swój potencjał w pracy, w związkach i innych sferach życia.  

  • Problemy z zaśnięciem – przyczyny, jak sobie radzić?

    Problemy z zaśnięciem to coraz powszechniejsze zjawisko, które może dotyczyć tak naprawdę każdego – niezależnie od wieku, płci czy przynależności etnicznej. Za tym dotkliwym problemem często kryje się bezsenność, ale również szereg zaburzeń zarówno psychicznych, jak i somatycznych. 

  • Perfekcjonizm – czym jest i jak sobie z nim radzić?

    Dzisiejsze czasy kreują nowe modele pożądanych zachowań i postaw – jedna z nich jest perfekcjonizm, który ma swoje źródła między innymi w wyidealizowanym świecie znanym z mediów społecznościowych. Jednak perfekcjonizm może być również dużą trudnością dla obarczonego nim człowieka, która znacznie utrudnia życie i relacje z innymi ludźmi.

  • Skąd się bierze déjà vu i czy jest to niebezpieczne zjawisko?

    Déjà vu to jeden z najbardziej tajemniczych stanów, jakie występują w ludzkim umyśle. Co jakiś czas doświadcza go niemal każdy człowiek, a jednak wciąż nie udało się wypracować jednolitej naukowej interpretacji tego dość niepokojącego zjawiska. Jedno jest pewne – déjà vu na chwilę zaburza nasze postrzeganie teraźniejszości, zasiewając wątpliwość, czy przypadkiem „to się już kiedyś nie działo?".  

  • Wybudzanie się w nocy – budzenie się w nocy i problem z zaśnięciem

    Wybudzanie się w środku nocy należy do bardzo frustrujących, a jednocześnie niestety powszechnych sytuacji, które co jakiś czas dotykają każdego z nas. Jeśli powtarza się to regularnie, należy poszukać przyczyny i wyeliminować czynnik, który wywołuje nocne, niechciane pobudki. Poza tym warto poznać uniwersalne, sprawdzone sposoby, które mogą być skuteczne w radzeniu sobie z wybudzaniem się w nocy.

  • Syndrom paryski – co to jest, na czym polega?

    Wizyta w Paryżu to dla wielu turystów spełnienie odwiecznego marzenia. Niestety, czasem potęgowane przez lata emocje, oczekiwania i wyidealizowane wyobrażenia potrafią odbić się negatywnie na zdrowiu. Przekonały się o tym osoby, które doświadczyły tajemniczego syndromu paryskiego. 

  • Paraliż senny – czym jest i jak się przejawia?

    Zaburzenia snu są powszechnym zjawiskiem dotykającym co drugą osobę na świecie. Wśród nich wyróżnić można bardzo nieprzyjemne doznanie, jakim jest paraliż senny. Charakteryzuje się on uczuciem całkowitego bezwładu ciała przy zachowaniu pełnej świadomości. Co jest przyczyną powstawania tego niepokojącego zjawiska, które w potocznym wyobrażeniu kojarzy się z obecnością demonów?

  • Labilność emocjonalna – czym jest, w jaki sposób się przejawia, jak sobie z nią radzić?

    Nagłe wybuchy gniewu, płaczu czy złości, chwiejność nastrój i stanów psychicznych oraz przesadna wrażliwość to jedne z najważniejszych cech wyróżniających osoby labilne emocjonalnie. Warto znać przyczyny tego stanu oraz proponowane sposoby radzenia sobie z nim.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij