Podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy krwi – dieta, objawy i przyczyny
Maria Brzegowy

Podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy krwi – dieta, objawy i przyczyny

Cholesterol, w odpowiednim stężeniu, pełni w naszym organizmie wiele ważnych funkcji. Gdy jego wartość zaczyna jednak przekraczać normy, należy bezwzględnie podjąć odpowiednią interwencję leczniczą. Poznaj zalecenia żywieniowe w sytuacji gdy masz podwyższony poziom cholesterolu we krwi.

Co dzieje się gdy stężenie cholesterolu we krwi jest za wysokie?

Choć cholesterol jest składnikiem ważnym dla naszego organizmu, jego nadmiar może prowadzić do wystąpienia szeregu powikłań zdrowotnych. Przykładowo, zbyt wysokie jego stężenie, zwiększa ryzyko wystąpienia chorób serca (np. zawału serca) i miażdżycy. Osoby z nieprawidłowym stężeniem lipidów we krwi są także o wiele bardziej narażone na ryzyko udaru mózgu.

Występowanie chorób sercowo-naczyniowych jest silnie związane z m.in. zwiększonym stężeniem cholesterolu całkowitego, a w szczególności cholesterolu frakcji LDL (tzw. „złego cholesterolu”) oraz ze zmniejszonym stężeniem cholesterolu frakcji HDL (tzw. „dobrego cholesterolu”). Do pozostałych czynników ryzyka należą: nadciśnienie tętnicze, otyłość brzuszna, palenie papierosów, zespół metaboliczny oraz cukrzyca.

U kogo najczęściej stwierdza się podwyższony poziom cholesterolu? Przyczyny za wysokiego cholesterolu

Problemy z nieprawidłowym profilem lipidowym najczęściej mają osoby z nadwagą lub otyłe. Ich dieta jest zazwyczaj wysoko przetworzona, często korzystają oni z różnych gotowców, nie dbając o jakość spożywanych posiłków. Wysokie stężenie cholesterolu to także domena osób o siedzącym i stresującym trybie życia.

Spośród licznych czynników patogenetycznych, cholesterol frakcji LDL odgrywa najważniejszą rolę w powstawaniu blaszki miażdżycowej.

Czy dieta ma znaczenie dla podwyższonego poziomu cholesterolu? Czego unikać gdy cholesterol jest za wysoki?

Zdecydowanie tak! Stężenie cholesterolu frakcji LDL w dużym stopniu zależy od naszego sposobu odżywiania się. Zdaniem specjalistów – wzrost poziomu „złego cholesterolu” to efekt diety bogatej w nasycone kwasy tłuszczowe, izomery trans kwasów tłuszczowych oraz cholesterol pokarmowy. Ich źródłem jest przede wszystkim wysoko przetworzona żywność – fast-foody, gotowe dania do odgrzania, zupy w proszku, tłuste przetwory mięsne, żółtka jaj, słodycze oraz słone przekąski (a ściślej – tłuszcze cukiernicze i smażalnicze używane do ich wyrobu). Korzystnie na nasz profil lipidowy wpływają natomiast wielonienasycone kwasy tłuszczowe, ograniczenie spożycia cholesterolu pokarmowego, wzrost spożycia błonnika pokarmowego, suplementacja diety w sterole i stanole roślinne, a także redukcja masy ciała.

Niewłaściwa dieta, to obok braku aktywności fizycznej, nadwagi bądź otyłości, jeden z głównych czynników pojawienia się problemów z nieprawidłowym stężeniem cholesterolu we krwi.

Jak powinna wyglądać dieta w przypadku podwyższonego stężenia cholesterolu? Dieta na obniżenie cholesterolu

Schudnij

Udowodniono, że już zaledwie 10% utraty nadmiernej masy ciała może znacząco obniżyć poziom cholesterolu we krwi. Odchudzać należy się stopniowo, stawiając przede wszystkim na poprawę codziennych nawyków. Powolna, acz stała, niedrastyczna redukcja (o ok. 0,5-1 kg / tygodniowo), pozwoli na poprawę nie tylko profilu lipidowego oraz ogólnego stanu zdrowia, ale i pomoże na dłużej utrzymać osiągniętą masę ciała.

Ogranicz spożycie „złych tłuszczów”

Ogranicz w swojej diecie mięso, zwłaszcza to czerwone i przetworzone (wędliny, kiełbasy, parówki, konserwy itp.). Nie wierz w to, że mięso jest w Twojej diecie niezbędne i jego brak doprowadzi do osłabienia organizmu. Jeśli umiejętnie je zastąpisz, odniesiesz same korzyści! Pomoże Ci w tym specjalista dietetyk. Jeśli nie potrafisz zrezygnować z jedzenia mięsa, spróbuj je chociaż ograniczyć. Swój cotygodniowy jadłospis planuj według zasady: 1-2 obiady mięsne, 2 obiady rybne, 3-4 obiady wegetariańskie (posiłki na bazie nasion roślin strączkowych – fasoli, soi, ciecierzycy, soczewicy i innych).

Sięgaj po wielonienasycone kwasy tłuszczowe

Znajdziesz je przede wszystkim w tłustych rybach morskich (łososiu, śledziu atlantyckim) oraz w tłuszczach roślinnych: oliwie extra vergine, siemieniu lnianym, orzechach i awokado.  

Jedz więcej warzyw i owoców

Ostatnie badania, ponad wszelką wątpliwość wykazały, że warzywa i owoce dostarczają organizmowi składników niezbędnych dla zachowania naszego zdrowia. Przynajmniej połowę tego co jemy, powinny stanowić właśnie warzywa i owoce. Z tego względu, aktualne zalecenia Instytutu Żywności i Żywienia mówią, że produkty te mają stanowić podstawę naszego żywienia (wcześniej, u podstawy piramidy żywieniowej znajdowały się produkty zbożowe). Owoce i warzywa to witaminy, składniki mineralne, jak również przeciwutleniacze, które chronią nas przed wystąpieniem wielu chorób cywilizacyjnych, w tym także chorób układu krążenia.

Sięgaj po produkty bogate w błonnik pokarmowy

Błonnik pokarmowy, w szczególności ten rozpuszczalny, pozwala na zmniejszenie stężenia cholesterolu frakcji LDL. Jego źródłem są produkty zbożowe, takie jak owies i jęczmień, nasiona roślin strączkowych, owoce cytrusowe oraz jabłka.

Jeśli w Twojej diecie dominuje białe pieczywo, makaron oraz słodzone płatki śniadaniowe, w celu poprawy swojego profilu lipidowego, powinieneś sięgać po produkty pełnoziarniste – chleb razowy, ciemny makaron ugotowany al. dente, grube kasze i płatki zbożowe.

Sięgnij po sterole i stanole roślinne

Zdaniem naukowców, sterole i stanole roślinne (tzw. fitosterole i fitostanole) pozwalają na zmniejszenie stężenia cholesterolu. Ich największe ilości znajdziemy w olejach roślinnych oraz orzechach. Ponieważ jednak ich podaż z codzienną dietą jest niewystarczająca, w sterole i stanole wzbogaca się niektóre produkty spożywcze – jogurty albo margaryny. Można je także suplementować w postaci kapsułek.

W diecie polegającej na obniżeniu zbyt wysokiego stężenia cholesterolu, zaleca się przede wszystkim możliwie jak największe ograniczenie tłuszczów zwierzęcych, zastąpienie ich roślinnymi, unikanie wysoko przetworzonej diety, zwiększenie spożycia błonnika pokarmowego, jak również redukcję masy ciała oraz regularną aktywność fizyczną.

Wybrane piśmiennictwo:
Dietetyka. Żywność, żywienie w prewencji i leczeniu, Instytut Żywności i Żywienia, prof. dr hab. n. med. Mirosław Jarosz, 2017, Warszawa

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból biodra – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu stawu biodrowego. Ćwiczenia na biodra

    Ból biodra może dotknąć osoby w każdym wieku, nie tylko seniorów. Przyczynami bólu stawu biodrowego mogą być zmiany zwyrodnieniowe, ale także urazy czy rwa kulszowa. Często bólom bioder towarzyszy uczucie trzaskania bądź przeskakiwania biodra (tzw. zespół trzaskającego biodra). Leczenie bolącego biodra opiera się przede wszystkim na fizjoterapii – odpowiednio dobranych zabiegach fizykoterapeutycznych i ćwiczeniach, część z nich można wykonywać także w domu. Rzadziej stosuje się leczenie operacyjne w postaci wszczepienia endoprotezy stawu biodrowego.

  • PMS (zespół napięcia przedmiesiączkowego) – jak sobie z nim radzić?

    Co miesiąc powtarza się niemal ten sam scenariusz – dopada Cię huśtawka nastrojów, nie możesz się skoncentrować, przybierasz na wadze nawet do 3 kg, czujesz się opuchnięta, piersi sprawiają Ci ból, nie możesz spać, masz migrenę, nudności, zaparcia lub biegunkę, a twarz i dekolt pokrywają się wypryskami? To tylko część z ponad 100 objawów, które  świadczą o zespole napięcia przedmiesiączkowego, czyli PMS. Jak złagodzić jego objawy?

  • Katar sienny – jak się objawia i jakie są sposoby na alergiczny nieżyt nosa?

    Katar sienny, zwany też katarem alergicznym, to zmora uczuleniowców. Jego objawy to nie tylko cieknąca, bezbarwna wydzielina z nosa czy świąd i zaczerwienienie nosa. Katar może odbijać się na naszym samopoczuciu, jakości snu, powodować bóle głowy lub gorączkę. Czy istnieje domowy sposób na katar alergiczny? Jak go wyleczyć i ile trwa? Kiedy z katarem siennym pójść do lekarza? 

  • Chromanie przestankowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie i rehabilitacja

    Chromanie przestankowe to nie jednostka chorobowa, a objaw zwężenia bądź niedrożności tętnic spowodowany najczęściej nasiloną miażdżycą. Chromanie przestankowe charakteryzuje się pojawianiem się silnego bólu kończyn dolnych oraz drętwieniem nóg podczas marszu. Dolegliwości ustępują w momencie zatrzymania i chwilowego odpoczynku. Jak wygląda diagnostyka i leczenie chromania przestankowego?

  • Bóle miednicy – przyczyny, diagnostyka, leczenie bólu miednicy

    Przyczyn bólu miednicy może być wiele, inne z nich będą dotyczyły kobiet, inne mężczyzn. Wśród kobiecych przyczyn zespołu bólowego miednicy mniejszej znajdują się przede wszystkim czynniki i schorzenia ginekologiczne oraz choroby układu moczowego, m.in. endometrioza, mięśniaki macicy, zapalenie pęcherza moczowego. U mężczyzn najczęstszą przyczyną dolegliwości w okolicy miednicy są natomiast choroby gruczołu krokowego oraz układu pokarmowego, np. zaparcia czy IBS. 

  • Wole tarczycy – przyczyny i leczenie powiększonej tarczycy

    Terminem wole określa się nieprawidłowe powiększenie tarczycy. Może ono oznaczać niedoczynność tarczycy, schorzenie autoimmunologiczne, takie jak choroba Hashimoto czy choroba Gravesa-Basedowa, lecz może również świadczyć o niedoborze jodu  czy niektórych witamin i minerałów (selenu, żelaza, witaminy A). Jakie rodzaje wola tarczycy się wyróżnia? Czym jest wole guzkowe? 

  • Rumień wędrujący – jak go rozpoznać? Diagnostyka i leczenie rumienia po kleszczu

    Rumień wędrujący (łac. erythema migrans) to charakterystyczna wysypka skórna pojawiająca się jako objaw wczesnego stadium boreliozy. Rumień po ukłuciu kleszcza ma kolisty kształt, wędruje, stopniowo się powiększając (przypomina tarczę strzelniczą – pomiędzy jego centrum a okręgiem zewnętrznym pojawia się blada obręcz). Rumień wędrujący jest widoczny średnio od 1 do 3 tygodni od ukąszenia u ok. 80 % chorych na boreliozę. Jak odróżnić go od reakcji alergicznej? Jak długo utrzymuje się rumień wędrujący?

  • Zaburzenia równowagi – najczęstsze przyczyny, diagnostyka i leczenie zachwiań równowagi

    Przyczyn zaburzeń równowagi może być wiele, najczęściej są to schorzenia neurologiczne, takie jak choroba Parkinsona, laryngologiczne, np. choroba Meniere'a czy też zaburzenia psychiczne, m.in. nerwica. Problemy z zachowaniem równowagi mogą również pojawić się w przebiegu chorób kardiologicznych, migreny, cukrzycy, a także jako skutek zatrucia alkoholem bądź lekami. Ponieważ zaburzenia stabilności ciała mogą zwiastować również stany zagrażające życiu, takie jak guz mózgu czy udar, w przypadku nasilonych dolegliwości zawsze należy zasięgnąć porady lekarskiej. 

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij