Choroba Parkinsona - pierwsze objawy, leczenie, przyczyny i ćwiczenia

Choroba Parkinsona (lub inaczej drżączka poraźna) jest zwyrodnieniowym procesem o nieustalonym jak dotąd podłożu, który dotyczy jąder podkorowych mózgu, w których stwierdza się obniżony poziom dopaminy będącej jednym z przekaźników w układzie pozapiramidowym. Należy pamiętać jednak, że pomimo iż czynniki wywołujące chorobę Parkinsona nie zostały do końca zidentyfikowane, to jednak cześć przypadków choroby Parkinsona ma podłoże genetyczne.

Czy choroba Parkinsona występuje często?

Choroba ta należy do częstszych chorób układu nerwowego. Częściej występuje u mężczyzn, rozpoczyna się zwykle miedzy 50-60 rokiem życia. Zdarza się, że w przypadku choroby Parkinsona uwarunkowanej genetycznie (dochodzi do mutacji w genie kodującym białko parkinę) choroba występuje rodzinnie i pojawia się w młodym wieku (jest to tzw. parkinsonizm młodzieńczy, objawy pojawiają się już przed 20 rokiem życia). 

Jakie są zatem pierwsze objawy choroby Parkinsona?

Pierwszym objawem choroby Parkinsona jest zazwyczaj  drżenie, które na początku może dotyczyć jednej kończyny.

Jakie są inne, typowe objawy choroby Parkinsona?

W bardziej zaawansowanej chorobie obecne są też inne objawy. Pojawia ogólne spowolnienie ruchowe, przejawiające się miedzy innymi zaburzeniami mimiki czy też spowolnienie mowy, która staje się monotonna, poza tym obecna jest też zgięciowa postawa ciała, znamienne drżenie spoczynkowe, zwłaszcza palców, przypominające ruch kręcenia pigułki, drżenie obejmuje niekiedy także kończyny dolne i głowę. Dodatkowo pacjenci zaczynają chodzić drobnymi krokami, pojawia się wzmożone napięcie mięśniowe o typie sztywności z objawem koła zębatego.

Dla choroby Parkinsona typowa jest też mikrografia (jest to rodzaj zaburzenia neurologicznego, w przebiegu którego chory stopniowo zmniejsza litery w trakcie pisania) oraz objawy autonomiczne pod postacią ślinotoku, napadowych potów czy też "naoliwienia" twarzy (obecne jest bowiem wzmożone wydzielanie gruczołów łojowych).

Dość częste jest też niewielkie spowolnienie psychiczne, czasami zaburzenia emocjonalne, w późniejszej fazie choroby może pojawić się zespół otępienny. Objawy są takie same w przypadku parkinsonizmu młodzieńczego.

Jak stawia się rozpoznanie choroby Parkinsona? 

Do rozpoznania choroby Parkinsona zostały stworzone specjalne kryteria. Przede wszystkim, aby rozpoznać chorobę Parkinsona, trzeba stwierdzić postępujący przebieg objawów u pacjenta, jak również dodatkowo przynajmniej dwa inne objawy, do których zalicza się drżenie spoczynkowe, sztywność mięśni oraz akineze. W przypadku tych kryteriów mówi się o możliwym rozpoznaniu choroby Parkinsona. Istnieją również kryteria, na podstawie których stawia się rozpoznanie prawdopodobne. W tym przypadku zatem muszą być stwierdzone kryteria dla możliwej choroby Parkinsona, a oprócz tego jeszcze przynajmniej dwa z następujących objawów, czyli wyraźna poprawa po lewodopie, asymetria objawów oraz występowanie fluktuacji lub dyskineza w związku z leczeniem lewodopa. Jeśli zaś chodzi o rozpoznanie pewne, to w jego przypadku muszą być spełnione kryteria dla prawdopodobnej choroby Parkinsona, jak również wykazanie w badaniu sekcyjnym charakterystycznych dla tej choroby zmian w mózgu. 

Jak zatem wygląda leczenie choroby Parkinsona? 

Podstawowym lekiem stosowanym w leczeniu choroby Parkinsona jest lewodopa będąca aminokwasem, który w mózgu może ulegać przekształceniu w dopaminę (czyli w przekaźnik, którego w przebiegu tej choroby jest w mózgu brak). Ponadto stosowane są też leki hamujące rozkład dopaminy, np. selegilina oraz leki antycholinergiczne. Czasami stosowne jest leczenie operacyjne lub też elektrostymulacja w zidentyfikowane ognisko w mózgu. Zdarza się, że w początkowym okresie choroby stosuje się też właściwie dobrane w zależności od stanu pacjenta ćwiczenia. W początkowym okresie choroby Parkinsona zalecana jest często zatem rehabilitacja ruchowa. Zaliczają się do niej masaże, spacery, jak również gimnastyka i pływanie lecznicze, często pacjentom zalecana jest także muzykoterapia czy też terapia mowy. 

Jakie jest rokowanie w chorobie Parkinsona?

Rokowanie w chorobie Parkinsona nie jest niestety korzystne. Jak na razie bowiem nie opracowano metody leczenia, która spowodowałaby stuprocentowe cofnięcie się objawów tej choroby. Choroba Parkinsona nie powoduje bezpośrednio śmierci pacjenta, jednak jej nasilające się z biegiem czasu objawy znacznie upośledzają codziennie funkcjonowanie chorego i zaczynają doprowadzać do trwałego inwalidztwa pacjenta. W przebiegu choroby Parkinsona do śmierci pacjenta zwykle doprowadzają jej powikłania, najczęstszym z nich jest zapalenie płuc, które dla osoby w podeszłym wieku, która niestety nie jest w pełni sprawna fizycznie, często kończy się zgonem.

Najlepsze efekty uzyskuje się u pacjentów, u których stale stosuje się preparaty lewodopy, co może spowodować długotrwałą kliniczną remisje. Należy jednak pamiętać, że lewodopa nie hamuje niestety procesu zwyrodnieniowego, a działa jedynie objawowo. 

A czy parkinsonizm to ta sama jednostka chorobowa co choroba Parkinsona?

Nie do końca. O parkinsonizmie bowiem (lub inaczej objawowym zespole Parkinsona) mówi się wówczas, kiedy objawy podobne do tych występujących w chorobie Parkinsona powstają na skutek uszkodzenia tych samych struktur mózgowych w wyniku zadziałania znanych czynników szkodliwych. 

Jakie zatem mogą być przyczyny parkinsonizmu?

Przede wszystkim za powstanie parkinsonizmu odpowiedzialne jest przebyte śpiączkowe, zdecydowanie rzadziej kleszczowe, zapalenie mózgu. Poza tym, do powstania objawowego zespołu Parkinsona może też doprowadzić zatrucie, przede wszystkim czadem. Ponadto, objawy parkinsonizmu mogą być też obecne na skutek doznania przez pacjenta urazu czaszki czy też po porażeniu prądem elektrycznym. Zdarza się też, że przyczyną parkinsonizmu jest guz jader podkorowych mózgu, miażdżyca oraz zażywanie niektórych leków, głównie neuroleptyków.  

Jaka jest zatem różnica pomiędzy chorobą Parkinsona a parkinsonizmem? 

Przede wszystkim podstawowa różnica polega na tym, że chorzy z objawami parkinsonizmu nie reagują na leczenie lewodopą, która jest podstawowym lekiem w leczeniu choroby Parkinsona. 

Z czym jeszcze można różnicować chorobę Parkinsona?

Przede wszystkim chorobę Parkinsona można jeszcze różnicować z innymi rodzajami drżenia, a także z chorobami reumatoidalnymi, czasami z zespołem połowicznych zaburzeń czucia, a czasem nawet z mocno wyrażoną u pacjenta depresją


Podziel się: