Suchość w jamie ustnej - portal DOZ.pl
Suchość w jamie ustnej
Maciej Rek

Suchość w jamie ustnej

Suchość w jamie ustnej (kserostomia) spowodowana jest zmniejszonym lub całkowitym zahamowaniem wydzielania śliny. Powoduje to dyskomfort, utrudnia mówienie, połykanie, używanie protez zębowych, powoduje nieprzyjemny oddech i utrudnia utrzymanie higieny jamy ustnej ze względu na obniżenie pH i sprzyja namnażaniu bakterii. Przewlekła suchość w ustach to dolegliwość często zgłaszana przez ludzi starszych, występuje u 20% ludzi w wieku podeszłym.

Do najczęstszych przyczyn suchości w jamie ustnej zalicza się:

  • stosowanie leków m.in. z grupy przeciwdepresyjnych (SSRI), przeciwwymiotnych, antyhistaminowych, przeciwlękowych, hipotensyjnych, przeciwnowotworowych, czy stosowanych w chorobie Parkinsona.
  • używki – marihuana, metamfetamina
  • radioterapię głowy i szyi – napromieniowanie ślinianek podczas radioterapii często powoduje suchość w jamie ustnej (po dawce 5200 cGy występuje ciężka, nieodwracalna suchość, mniejsze dawki mogą powodować zaburzenie przemijające.
  • choroby układowe takie jak amyloidoza, HIV, sarkoidoza, Zespół Sjogrena, gruźlica, czy niewyrównana cukrzyca.
  • inne – urazy głowy i szyi, infekcje wirusowe, palenie tytoniu

W ocenie klinicznej bardzo ważny jest wywiad, w którym należy ustalić początek choroby, jej przebieg oraz obecność czynników wywołujących, psychogennych lub sytuacyjnych, stan nawodnienia, używki, przyjmowane leki. Jeśli występują objawy suchości w jamie ustnej należy – masując ślinianki podżuchwowe, podjęzykowe i przyuszne obserwować wypływ śliny z ujść przewodów. Należy też zwrócić uwagę na próchnicę zębów, która może występować na brzegach plomb w miejscach nietypowych np. na szyjkach lub wierzchołkach zębów.

Kserostomię rozpoznaje się na podstawie objawów podmiotowych, przedmiotowych i braku wydzielania śliny podczas masażu ślinianek. Nie jest konieczna dalsza diagnostyka, jeśli zaburzenie to występuje wraz z rozpoczęciem stosowania nowego leku i ustąpiło po odstawieniu lub pojawiło się w ciągu kilku tygodni po radioterapii głowy i szyi.

Współwystępowanie suchości oczu, skóry, wysypki, bólów stawów zwłaszcza u kobiet wskazuje na zespół Sjogrena. Zaawansowana próchnica, nieadekwatna do całości obrazu klinicznego jest niekiedy wynikiem zażywania narkotyków, szczególnie metamfetaminy.

Badania dodatkowe:

W przypadkach, w których przyczyna suchości w ustach nie jest jasna, można wykonać tzw. sialometrię, umieszczając specjalne zbiorniczki w okolicach ujść dużych gruczołów ślinowych i stymulując wydzielanie kwasem cytrynowym lub żuciem parafiny. Jeśli istnieje podejrzenie choroby układowej należy wykonać dalsze badania, w tym biopsję gruczołów ślinowych mniejszych i badania w kierunku HIV.

Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku suchości w ustach spowodowanych lekami, których nie można zamienić na inne, koryguje się schemat dawkowania, tak, aby szczyt działania leku przypadał w ciągu dnia, ponieważ suchość w ciągu nocy potęguje powstawanie próchnicy. Należy unikać podawania leków podjęzykowo. Chorzy stosujące przyrządy CPAP (w zespole bezdechu sennego) powinny zaopatrzyć się w nawilżacze powietrza.

Do leków, które wspomagają wydzielanie śliny, zalicza się cewimelinę i pilokarpinę. Głównym jednak działaniem niepożądanym tych leków są nudności, wzmożona potliwość, poliurię, napadowe zaczerwienienie twarzy. Korzystne może być częste popijanie niesłodzonych płynów, żucie gum zawierających ksylitol oraz preparatów „sztucznej śliny”. Na wargi i protezy stosuje się wazelinę, aby zmniejszyć suchość, pękanie, bolesność i urazowość błony śluzowej.

Podstawową sprawą jest jednak dokładna higiena jamy ustnej. Pacjenci powinni regularnie czyścić zęby szczoteczką do zębów i nitką dentystyczną. W ciągu dnia natomiast płyn do płukania jamy ustnej. Zaleca się też częste wizyty stomatologiczne. Pacjenci powinni unikać napojów słodkich i kwaśnych, ale również pokarmów drażniących, suchych, pikantnych, bardzo gorących i bardzo zimnych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Bóle stawów – przyczyny, diagnostyka, leczenie. Rehabilitacja i ćwiczenia na bóle stawów

    Bóle stawów to jedna z częstych przypadłości, która dotyka zarówno osoby starsze, jak i te w młodym wieku, niezależnie od płci. Bolące stawy są najczęściej objawem świadczącym o występowaniu jakiejś choroby, mogą pojawić się jako konsekwencja urazu, np. zwichnięcia, przeciążenia czy skręcenia, ale także występują u osób z nadwagą i tych, prowadzących bardzo statyczny tryb życia. W medycynie ból stawów określa się jako artralgia. 

  • Zespół sztywnego człowieka – przyczyny, objawy, leczenie zespołu sztywności uogólnionej

    Zespół sztywnego człowieka (ang. stiff man syndrome), inaczej zespół Moerscha- Woltmanna, to bardzo rzadkie zaburzenie o podłożu neurologicznym. Charakteryzuje się postępującym sztywnieniem w obrębie mięśni, dodatkowo często można zaobserwować powtarzające się epizody skurczów mięśniowych. Odnotowuje się zmienność tych objawów, ich intensywność może być uzależniona od czynników takich jak: nagłe zdarzenia wzbudzające wiele emocji, gwałtowne dźwięki czy kontakt fizyczny.

  • Biceps – budowa, funkcje, urazy mięśnia dwugłowego ramienia

    Mięsień dwugłowy ramienia, zwany także bicepsem (łac. biceps brachii), jest wrzecionowatą, zaobloną tkanką złożoną z dwóch brzuśćców. Biegnie od łopatki aż do kości promieniowej. Przyczep głowy długiej jest zlokalizowany w okolicy guzka nadpanewkowego łopatki oraz obrąbka stawowego. Przyczepy głowy krótkiej bicepsa to wyrostek kruczy łopatki i dystalnie – guzowatość kości promieniowej. Biceps umożliwia zginanie ramienia oraz zginanie i odwracanie przedramienia. Jakie urazy bicepsów są najczęstsze?

  • Grota solna – wskazania, przeciwwskazania, działanie

    Grota solna to pomieszczenie, w którym panuje wyjątkowy mikroklimat, zbliżony do nadmorskiego, posiadający właściwości prozdrowotne. Jaskinia wyłożona jest blokami soli, najczęściej morskiej, nie bez znaczenia są także światło oraz odpowiednia temperatura w niej panująca. Wszystko to powoduje, że pobyt w grocie solnej wpływa korzystnie na skórę, układ oddechowy,  krwionośny oraz nerwowy.

  • Ból zatok – przyczyny, diagnostyka, leczenie

    Okres jesienno-zimowy to czas wzmożonego występowania infekcji układu oddechowego. W sezonie przeziębieniowym, lecz również w innych porach roku, chorzy często skarżą się na ból zatok. Jakie mogą być jego przyczyny? Czy jest to niebezpieczne? Jak sobie radzić z bólem w okolicy zatok?

  • Norowirusy – charakterystyka, objawy zarażenia, leczenie

    1/3 przypadków zakażeń norowirusami dotyczy dzieci poniżej 5. roku życia., jednak norowirusy bardzo łatwo przenoszą się również na osoby dorosłe i wywołują te same dolegliwości. Jakie są objawy zakażenia norowirusem? Co robić, by zapobiegać zarażeniu? Podpowiadamy.

  • Hipotermia – przyczyny, objawy, pierwsza pomoc

    Hipotermia to wychłodzenie organizmu, do którego dochodzi, gdy temperatura ciała spada poniżej 35℃. Co ją może spowodować? Czy jej skutki mogą być groźne dla zdrowia? Jak wygląda pierwsza pomoc osobie z hipotermią? Podpowiadamy.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij