Suchość w jamie ustnej
Maciej Rek

Suchość w jamie ustnej

Suchość w jamie ustnej (kserostomia) spowodowana jest zmniejszonym lub całkowitym zahamowaniem wydzielania śliny. Powoduje to dyskomfort, utrudnia mówienie, połykanie, używanie protez zębowych, powoduje nieprzyjemny oddech i utrudnia utrzymanie higieny jamy ustnej ze względu na obniżenie pH i sprzyja namnażaniu bakterii. Przewlekła suchość w ustach to dolegliwość często zgłaszana przez ludzi starszych, występuje u 20% ludzi w wieku podeszłym.

Do najczęstszych przyczyn suchości w jamie ustnej zalicza się:

  • stosowanie leków m.in. z grupy przeciwdepresyjnych (SSRI), przeciwwymiotnych, antyhistaminowych, przeciwlękowych, hipotensyjnych, przeciwnowotworowych, czy stosowanych w chorobie Parkinsona.
  • używki – marihuana, metamfetamina
  • radioterapię głowy i szyi – napromieniowanie ślinianek podczas radioterapii często powoduje suchość w jamie ustnej (po dawce 5200 cGy występuje ciężka, nieodwracalna suchość, mniejsze dawki mogą powodować zaburzenie przemijające.
  • choroby układowe takie jak amyloidoza, HIV, sarkoidoza, Zespół Sjogrena, gruźlica, czy niewyrównana cukrzyca.
  • inne – urazy głowy i szyi, infekcje wirusowe, palenie tytoniu

W ocenie klinicznej bardzo ważny jest wywiad, w którym należy ustalić początek choroby, jej przebieg oraz obecność czynników wywołujących, psychogennych lub sytuacyjnych, stan nawodnienia, używki, przyjmowane leki. Jeśli występują objawy suchości w jamie ustnej należy – masując ślinianki podżuchwowe, podjęzykowe i przyuszne obserwować wypływ śliny z ujść przewodów. Należy też zwrócić uwagę na próchnicę zębów, która może występować na brzegach plomb w miejscach nietypowych np. na szyjkach lub wierzchołkach zębów.

Kserostomię rozpoznaje się na podstawie objawów podmiotowych, przedmiotowych i braku wydzielania śliny podczas masażu ślinianek. Nie jest konieczna dalsza diagnostyka, jeśli zaburzenie to występuje wraz z rozpoczęciem stosowania nowego leku i ustąpiło po odstawieniu lub pojawiło się w ciągu kilku tygodni po radioterapii głowy i szyi.

Współwystępowanie suchości oczu, skóry, wysypki, bólów stawów zwłaszcza u kobiet wskazuje na zespół Sjogrena. Zaawansowana próchnica, nieadekwatna do całości obrazu klinicznego jest niekiedy wynikiem zażywania narkotyków, szczególnie metamfetaminy.

Badania dodatkowe:

W przypadkach, w których przyczyna suchości w ustach nie jest jasna, można wykonać tzw. sialometrię, umieszczając specjalne zbiorniczki w okolicach ujść dużych gruczołów ślinowych i stymulując wydzielanie kwasem cytrynowym lub żuciem parafiny. Jeśli istnieje podejrzenie choroby układowej należy wykonać dalsze badania, w tym biopsję gruczołów ślinowych mniejszych i badania w kierunku HIV.

Leczenie zależy od przyczyny. W przypadku suchości w ustach spowodowanych lekami, których nie można zamienić na inne, koryguje się schemat dawkowania, tak, aby szczyt działania leku przypadał w ciągu dnia, ponieważ suchość w ciągu nocy potęguje powstawanie próchnicy. Należy unikać podawania leków podjęzykowo. Chorzy stosujące przyrządy CPAP (w zespole bezdechu sennego) powinny zaopatrzyć się w nawilżacze powietrza.

Do leków, które wspomagają wydzielanie śliny, zalicza się cewimelinę i pilokarpinę. Głównym jednak działaniem niepożądanym tych leków są nudności, wzmożona potliwość, poliurię, napadowe zaczerwienienie twarzy. Korzystne może być częste popijanie niesłodzonych płynów, żucie gum zawierających ksylitol oraz preparatów „sztucznej śliny”. Na wargi i protezy stosuje się wazelinę, aby zmniejszyć suchość, pękanie, bolesność i urazowość błony śluzowej.

Podstawową sprawą jest jednak dokładna higiena jamy ustnej. Pacjenci powinni regularnie czyścić zęby szczoteczką do zębów i nitką dentystyczną. W ciągu dnia natomiast płyn do płukania jamy ustnej. Zaleca się też częste wizyty stomatologiczne. Pacjenci powinni unikać napojów słodkich i kwaśnych, ale również pokarmów drażniących, suchych, pikantnych, bardzo gorących i bardzo zimnych.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Ból stopy – przyczyny, leczenie, ćwiczenia na ból śródstopia

    Ból stopy to dolegliwość, która może mieć rozmaite przyczyny. Ból stóp może pojawić się po intensywnym wysiłku fizycznym, wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej, ale także jako objaw poważnych chorób, takich jak cukrzyca, dna moczanowa czy nerwiak Mortona. Sprawdź, jak diagnozuje się ból stóp, jak wygląda leczenie? Poznaj ćwiczenia na bolące stopy.

  • Ból szyi – przyczyny, diagnostyka, leczenie, ćwiczenia

    Ból szyi to częsta dolegliwość, która dotyka dużą grupę osób. Przyczyny bolącej szyi mogą być różne, od przeciążenia i napięcia mięśni, spowodowanego np. wielogodzinną pracą przed komputerem przez zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i urazy odcinka szyjnego kręgosłupa aż po nowotwór. Sprawdź, jak przebiega diagnostyka bólów szyi, w jaki sposób się je leczy oraz jakie ćwiczenia można zastosować, by złagodzić dolegliwości. 

  • Niedobór witaminy B12 – przyczyny, objawy, skutki niskiego poziomu witaminy B12

    Witamina B12 (kobalamina) pełni istotną rolę w organizmie, m. in. reguluje produkcję czerwonych krwinek. Witamina B12 znajduje się głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego, nie jest wytwarzana przez ludzki organizm, dlatego niedobór witaminy B12 jest dość częsty. Objawy niedoboru to np. nerwowość, depresja, zaburzenia chodu czy problemy ze wzrokiem. Jak powinna wyglądać dieta i suplementacja u osób z niskim poziomem kobalaminy?

  • Ból brzucha z lewej strony – co może oznaczać?

    Ból brzucha po lewej stronie może być wywołany przez chwilową niedyspozycję, ale jest także objawem poważnych chorób układu pokarmowego czy moczowego. Jakim schorzeniom towarzyszy? 

  • Mioklonie – przyczyny i leczenie mimowolnych skurczów mięśni

    Mioklonie (zrywania mięśniowe) to niekontrolowane, intensywne skurcze mięśni. Mogą one obejmować jeden mięsień, grupę mięśni, kończynę, a nawet cały tułów. Przyczyn powstawania mioklonii jest wiele, niektóre mimowolne ruchy są fizjologiczne (np. mioklonie przysenne, czyli szarpnięcia ciała podczas zasypiania) i nie wymagają leczenia, inne mogą oznaczać poważne schorzenia, takie jak zaburzenia metaboliczne, padaczkę czy zatrucie metalami ciężkimi. Wszystkie niekontrolowane skurcze mięśni wymagają konsultacji ze specjalistą.

  • Domowe sposoby na zaparcia – jak szybko i skutecznie poradzić sobie z problemami z wypróżnianiem? Zioła i leki na zaparcia

    Domowe sposoby na zaparcia, nazywane potocznie zatwardzeniem, obejmują przede wszystkim zmianę stylu życia – włączenie do diety większej ilości produktów zawierających błonnik, wypijanie większej ilości płynów oraz regularną aktywność fizyczną. Na problemy z wypróżnianiem można także zastosować preparaty ziołowe mające właściwości przeczyszczające (np. liście senesu, kłącze rzewienia). Wśród leków bez recepty na zaparcia znajdują się natomiast środki: pęczniejące (np. siemię lniane), osmotyczne (np. laktuloza), zmiękczające (np. glicerol) oraz drażniące (np. olej rycynowy).

  • Nadmierne i częste gazy jelitowe – co robić?

    Choć produkcja gazów w jelitach to proces naturalny, ich nadmierne powstawanie nastręcza wielu trudności. Wzdęty i obolały brzuch oraz uczucie dyskomfortu są nieodłącznymi towarzyszami zwiększonej ilości gazów jelitowych. Czy ich nadmierne powstawanie może oznaczać chorobę? Jak skutecznie zapobiegać zbyt wielkiej produkcji gazów w jelitach?  

  • Suchość gardła – czym i jak nawilżać gardło?

    Suchość gardła może być spowodowana wieloma przyczynami. Zwykle pojawia się podczas infekcji, a także w wyniku odwodnienia, palenia papierosów, nadwyrężenia narządu głosu czy spania z otwartymi ustami. Uczucie suchego gardła dotyczy zarówno dzieci, jak i osób dorosłych. Jak i czym nawilżać gardło? Czego warto unikać, gdy czujemy suchość w gardle?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij