Grafika przedstawiająca potworniaka jajnika
Patryk Jasielski

Potworniak i inne nowotwory germinalne jajnika

Potworniaki u kobiet powstają zazwyczaj w obrębie jajników i są nazywane także torbielą skórzastą, czyli dermoidem jajnika. Większość potworniaków zarówno dojrzałych, jak i niedojrzałych nie powoduje żadnych objawów. Są one wówczas zwykle wykrywane przypadkowo podczas badania USG czy tomografii komputerowej wykonywanych z innego powodu. Jakie są przyczyny powstawania potworniaka jajnika i jak się go leczy?

Nowotwory germinalne jajnika stanowią zróżnicowana grupę chorób i wywodzą się z komórek macierzystych embrionalnych gonad. Mogą one być zarówno łagodne, jak i złośliwe. Wywołują różne objawy, a część z nich wydziela hormony. Jednym z bardziej interesujących nowotworów germinalnych jest potworniak jajnika.

Co to jest potworniak jajnika? Przyczyny powstania nowotworu germinalnego

Jak już wspomniano, potworniak jest nowotworem germinalnym, który powstaje z komórek macierzystych mających zdolność do przekształcenia się w tkanki z wszystkich listków zarodkowych (ektodermy, mezodermy i endodermy). Mówiąc prościej, mogą „przekształcić się" czy zróżnicować się w komórki każdego rodzaju, teoretycznie zastępując dowolną tkankę, która uległa uszkodzeniu.

Biorąc pod uwagę te właściwości, jest możliwe, aby w obrębie guza potworniaka mogły powstawać zęby, fragmenty kości, włosy, ale także tkanka gruczołowa przypominająca tarczyce czy nadnercza, przez co mogą mieć wpływ na gospodarkę hormonalną organizmu.

Potworniaki u kobiet powstają zazwyczaj w obrębie jajników i są nazywane także torbielą skórzastą, czyli dermoidem jajnika (takie guzy stanowią nawet 95% wszystkich potworniaków). Potworniak może powstać w każdym miejscu w organizmie m.in. w jamie brzusznej. Potworniaki jajnika występują najczęściej między 20. a 30. rokiem życia. Dużo z nich nigdy nie zostaje zdiagnozowanych. Przyczyny rozwoju tego nowotworu nie są znane. Prawdopodobnie jest to związane z wystąpieniem „błędów" podczas migracji komórek macierzystych w czasie rozwoju wewnątrzmacicznego płodu. Część z tych komórek pod wpływem mutacji genetycznych zaczyna się dzielić i różnicować w niewłaściwym miejscu i w taki sposób powstaje potworniak.

Potworniaki – rodzaje

Nowotwór potworniak można podzielić ze względu na jego budowę oraz stopień złośliwości. Wyróżnia się dwa główne typy tego guza – potworniak dojrzały jajnika i potworniak niedojrzały. W obrębie tego pierwszego są rozróżniane jeszcze dwa podtypy – potworniak dojrzały torbielowaty i lity.

Potworniak dojrzały torbielowaty

Stanowi najczęściej rozpoznawany typ potworniaka i jest uznawany za najczęstszy nowotwór germinalny jajnika. Składa się z dojrzały komórek wszystkich trzech listków zarodkowych, a więc w jego obrębie można stwierdzić tkanki takie jak zęby, kości, mięśnie, włosy czy łój. Jest zazwyczaj nowotworem łagodnym, otoczonym przez łącznotkankową torebkę. Jego najczęstszą odmianą jest torbiel skórzasta, zwana dermoidem na jajniku, która zawiera tylko wytwory naskórka, a więc włosy, zęby, paznokcie, gruczoły łojowe i potowe.

Potworniak dojrzały lity

Stanowi drugi podtyp potworniaka dojrzałego. Jest rozpoznawany bardzo rzadko. Może również zawierać tkanki z wszystkich trzech listków zarodkowych. Dość charakterystycznym typem tego guza jest potworniak lity zbudowany z aktywnej hormonalnie tkanki tarczycy, zwany (łac.) struma ovaris. Wydziela on hormony, a więc może powodować objawy nadczynności tarczycy.

Potworniak niedojrzały

Od poprzednich typów potworniaka różni się przede wszystkim tym, że jego komórki nie tworzą żadnych konkretnych tkanek (pozostają na niskim poziomie zróżnicowania). Jest uznawany za nowotwór złośliwy. Stanowi nawet do 20% wszystkich złośliwych zmian na jajniku u kobiet poniżej 20. roku życia. Nie wytwarza torebki (nie jest torbielą) otaczającej zmienione tkanki. Szybko rośnie i może dawać przerzuty.

Potworniak jajnika – objawy i powikłania

Większość potworniaków zarówno dojrzałych, jak i niedojrzałych nie powoduje żadnych objawów. Są one wówczas zwykle wykrywane przypadkowo podczas badania USG czy tomografii komputerowej wykonywanych z innego powodu. Dolegliwości zazwyczaj są powodowane przez duży potworniak, który uciska sąsiednie struktury. Obserwuje się wówczas uczucie pełności i ból, lokalizujący się w podbrzuszu i w obrębie brzucha. Jest on zwykle tępy i ma charakter ciągły. Bolesność pojawia się niekiedy podczas oddawania moczu i/lub stolca.

Inne stwierdzane dolegliwości związane z potworniakiem jajnika to:

  • zaparcia,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • wzdęcia,
  • powiększanie się obwodu brzucha,
  • częste oddawanie moczu,
  • niestrawność, nudności i wymioty,
  • objawy nadczynności tarczycy.

Potworniak jajnika może dawać różne objawy, zależy to m.in. od jego rozmiaru i lokalizacji. Duży guz uciskając drogi moczowe lub jelita, może prowadzić do zatrzymania moczu czy stolca. Ciężkim powikłaniem, wymagającym pilnej operacji jest skręt lub pęknięcie jajnika z potworniakiem. Grozi to ostrym zapaleniem otrzewnej. Za powikłanie tego nowotworu można uznać także objawy nadczynności tarczycy, wywołane przez aktywność hormonalną guza.

Potworniak jajnika – leczenie

W leczeniu potworniaka jajnika podstawę stanowi wycięcie go podczas operacji. Część pacjentek może mieć wątpliwości, kiedy należy go operować i czy czas pomiędzy rozpoznaniem potworniaka jajnika a operacją może być wydłużony. Przy braku przeciwwskazań należy usunąć guza jak najszybciej. Wynika to zarówno z ryzyka wystąpienia groźnych powikłań, jak i zagrożenia powiększaniem się lub zezłośliwieniem zmiany. Mały potworniak będzie zdecydowanie łatwiejszy do usunięcia niż duży i zaniedbany guz. W przypadku potworniaka złośliwego leczenie operacyjne uzupełnia się chemioterapią i/lub radioterapią.

Jeżeli potworniak jest łagodny i szybko usunięty po rozpoznaniu, wówczas rokowanie jest bardzo dobre – uzyskuje się trwałe wyleczenie. W złośliwych potworniakach jajnika rokowania zależą od stopnia zaawansowania i stanu ogólnego pacjentki.

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Woda w kolanie - objawy, przyczyny i leczenie

    Woda w kolanie to większa ilość płynu stawowego, który pojawia się z różnych powodów, głównie na skutek stanu zapalnego lub przeciążenia. Stan ten objawia się obrzękiem, bólem i sztywnością stawu kolanowego. Jak zatem leczyć wodę w kolanie? Czy istnieją na tę przypadłość skuteczne domowe sposoby? Podpowiadamy.

  • Parwowiroza psa – przyczyny, objawy, leczenie psiego tyfusu

    Brak apetytu, osowiałość, wymioty i biegunka – to mogą być jedne z pierwszych objawów parwowirozy, czyli choroby zakaźnej, która dotyka psów. Psi tyfus może objawiać się poprzez krwotoczne zapalenie jelit lub zapalenie mięśnia sercowego, a zależy to do wieku czworonoga, gdyż drugi wariant choroby częściej dotyczy szczeniąt. Jak uchronić psa przed parwowirozą? Jak wygląda diagnostyka i leczenie parwowirozy?

  • Liszaj twardzinowy – co to jest, przyczyny, objawy

    Liszaj twardzinowy to schorzenie narządów płciowych, które dotyka przede wszystkim młode kobiety wchodzące w okres dojrzewania, jak również panie, u których rozpoczyna się menopauza. Dowiedz się, z czego wynika ta choroba, na którą zapadają również mężczyźni, oraz w jaki sposób sobie z nią radzić.  

  • Płukanie żołądka – na czym polega? Kiedy jest wykonywane?

    Płukanie żołądka jest jedną z procedur dekontaminacyjnych. Polega na usunięciu spożytych substancji toksycznych, które stanowią zagrożenie dla zdrowia i życia. Jak dokładnie wygląda płukanie żołądka? Czy boli?

  • Pęcherzowe oddzielanie się naskórka

    Pęcherzowe oddzielanie się naskórka to grupa chorób pęcherzowych o podłożu genetycznym lub autoimmunologicznym, która charakteryzuje się powstawaniem pęcherzy samoistnie lub po niewielkim urazie. Zwiększona wrażliwość skóry oraz tendencja do powstawania pęcherzy związana jest ze zmianami w budowie cząsteczek adhezyjnych lub białek strukturalnych, od których zależą prawidłowe połączenia pomiędzy skórą właściwą a naskórkiem.

  • Złamanie trójkostkowe – przyczyny, diagnostyka, leczenie, rehabilitacja

    Złamanie trójkostkowe należy do jednego z najrzadszych i najrozleglejszych urazów. To złożona kontuzja stawu skokowego, w której dochodzi do złamania trzech struktur. Mogą mu towarzyszyć także zwichnięcie kostki czy zerwanie więzozrostu strzałkowo-piszczelowego. Co zatem powoduje złamanie trójkostkowe? Jak je rozpoznać i leczyć?

  • Co zrobić, kiedy dziecko kaszle, a osłuchowo jest czyste?

    Kaszel dziecka bez innych objawów może być związany z przebytym niedawno zakażeniem układu oddechowego albo sygnalizować rozwijającą się w organizmie infekcję dróg oddechowych. Istnieją jednak inne przyczyn kaszlu u dzieci, które wymagają bardziej zaawansowanych badań. Jakie to przyczyny i jak je zdiagnozować?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij