Jak leczyć rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego?
Michał Posmykiewicz

Jak leczyć rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego?

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego to choroba biegunkowa o ostrym przebiegu, która charakteryzuje się występowaniem szarożółtych tarczek (błon rzekomych) na powierzchni błony śluzowej jelita grubego.

Co odpowiedzialne jest za wywoływanie rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego?

Za rozwój rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego odpowiedzialna jest beztlenowa Gram-dodatnia bakteria o nazwie Clostridium difficile. Bakteria ta jest laseczką, produkującą toksyny A i B, które wywołują biegunkę. Bakteria ta nadmiernie rozmnaża się w jelicie w wyniku stosowania antybiotyków o szerokim zakresie działania przeciwbakteryjnego. 

Co jest rezerwuarem bakterii Clostridium difficile?

Rezerwuarem bakterii Clostridium difficile jest ziemia i środowisko zewnętrzne (zwłaszcza szpitale, domy opieki długoterminowej, żłobki) oraz nosiciele (zarówno dorośli, głownie w wieku podeszłym, jak i dzieci, włącznie z niemowlętami) i chorzy. Jeśli chodzi o drogę przenoszenia bakterii, to do zakażenia dochodzi drogą pokarmową (oralno-fekalną). 

Jakie istnieją czynniki ryzyka zakażenia się bakterią Clostridium difficile?

Najważniejszym czynnikiem ryzyka zakażenia się bakterią Clostridium difficile jest aktualna lub niedawna antybiotykoterapia (zwłaszcza dotyczy to takich antybiotyków jak klindamycyna, cefalosporyny - głównie cefalosporyny trzeciej generacji, penicyliny o szerokim zakresie działania oraz fluorochinolony). Innym czynnikiem ryzyka odpowiedzialnym za rozwój rzekomobłoniastego zapalenia jakiego grubego jest hospitalizacja, zwłaszcza trwająca ponad cztery tygodnie, jak również pobyt w ośrodku medycznym opieki długoterminowej, wiek powyżej 65 roku życia, stosowanie  inhibitorów pompy protonowej oraz poważne choroby towarzyszące (zwłaszcza liczne). Zdarza się, że do rozwoju rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego przyczyniają się też ciężkie oparzenia, mocznica, wstrząs, jak również niedrożność jelit, niedokrwienne zapalenie jelita grubego oraz choroba Hirschsprunga.

Jak długo trwa okres wylęgania choroby?

Okres wylęgania trwa nawet do dwóch miesięcy. Chory jest zakaźny przez okres choroby i przez okres bezobjawowego wydalania Clostridium difficile w stolcu (nosicielstwo). 

Jakie są zatem objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego?

Przede wszystkim dominującym objawem jest biegunka, która może mieć rożne nasilenie: zdarza się, że obecne są nieliczne rozluźnione stolce, jednak zdarza się też, że ilość stolców wynosi około 30 na dobę, wypróżnienia są wodniste. Rzadko w stolcach obecna jest domieszka świeżej krwi. Dodatkowym objawem jest bardzo silny, kurczowy ból brzucha, który umiejscawia się głównie w dolnych kwadrantach brzucha. W cięższym przebiegu rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego może pojawić się też gorączka, a w jeszcze cięższych odwodnienie i wstrząs. U wielu chorych przebieg choroby jest na szczęście łagodny, charakteryzujący się samoistnym ustąpieniem biegunki 5-10 dni po przerwaniu antybiotykoterapii. W cięższych przypadkach śmiertelność może wynosić nawet powyżej 50%. U około 25% pacjentów zdarzają się częste nawroty rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. 

Jakie należy wykonać badania, aby móc postawić rozpoznanie rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego?

Aby móc postawić diagnozę przemawiającą za rzekomobłoniastym zapaleniem jelita grubego należy wykonać badanie mikrobiologiczne. Wykonuje się wtedy posiew kału (taki posiew należy wykonać u każdego pacjenta w szpitalu, u którego biegunka pojawiła się po 72 godzinach hospitalizacji). Posiew stolca na obecność Clostrodium difficile charakteryzuje duża czułość i mała swoistość, wynik uzyskuje się w ciągu 24-120 godzin. Dodatkowo, za pomocą  testu ELISA lub metody PCR ocenia się zdolność wytwarzania toksyn A i B. Dodatkowo, celem postawienia diagnozy, należy wykonać endoskopię jelita grubego (kolonoskopię) - w obrazie stwierdzi  się wtedy charakterystyczne, szarożółte, żółtawozłociste oraz miodowe tarczki o średnicy od kilku milimetrów do 1-2 cm dość równomiernie pokrywające błonę śluzową odbytnicy, dalszego odcinka esicy, a u około 30% chorych wyłącznie prawej połowy okrężnicy. Tarczki te mogą być niewidoczne u chorych z upośledzoną odpornością lub u chorych cierpiących na swoiste zapalenie jelit. W czasie badania zawsze pobierane są wycinki do badania histopatologicznego. Można też wykonać dodatkowe badania laboratoryjne, które także będą "naprowadzać" lekarza na postawienie diagnozy: w morfologii krwi stwierdza się leukocytozę (podwyższony poziom białych krwinek), ponadto obecne są zaburzenia w równowadze wodno- elektrolitowej typowe dla biegunki, a w cięższych przypadkach hipoalbuminemia.

Z czym należy różnicować rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego? 

Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego należy różnicować przede wszystkim z biegunkami wywoływanymi przez inne przyczyny: biegunki wirusowe, biegunki wywoływane przez inne bakterie, biegunki podróżnych. Poza tym rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego należy również różnicować z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, które różni się stałą domieszką świeżej krwi w stolcu oraz innym obrazem w kolonoskopii. 

Jak wygląda leczenie rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego?

W przypadku lżejszej postaci rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego czasami wystarczy po prostu odstawić antybiotyk, który przyczynił się do wywołania choroby i w razie konieczności po prostu należy zamienić go na inny. W przypadku cięższej postaci rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego konieczna jest hospitalizacja celem wyrównania zaburzeń wodno-elektrolitowych oraz wyrównania poziomu albumin. W ten sposób wygląda leczenie niefarmakologiczne rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego. Zdarza się jednak, że zachodzi potrzeba farmakologicznego lecenia choroby. Co należy zrobić w takiej sytuacji? Wtedy zachodzi potrzeba włączenia właściwego antybiotyku, bardzo często jest nim metronidazol i wankomycyna oraz probiotyku. Zdarza się też czasami, że zachodzi potrzeba operacyjnego leczenia choroby - do operacji polegającej na resekcji fragmentu jelita dochodzi głównie  w sytuacji, kiedy istnieje ryzyko powikłań pod postacią ostrego brzucha lub w sytuacji, kiedy dochodzi do powstania wstrząsu opornego na leczenie zachowawcze. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Przewiane ucho – przyczyny, objawy, leczenie, domowe sposoby

    Czy po wieczornym spacerze odczuwasz ból lub słyszysz szum w uszach? To może być przyczyna przewianego ucha. Przypadłość ta dotyczy wszystkich osób, zarówno młodszych, jak i starszych. Najczęściej jednak pojawia się u dzieci do 6. roku życia. Jakie są przyczyny przewianego ucha? Jak leczyć przewiane ucho domowymi sposobami?  Kiedy udać się do laryngologa? Podpowiadamy.

  • Jak działa acyklowir? Czy jest bezpieczny dla kobiet w ciąży i dzieci?

    Acyklowir to pochodna guanozyny, którą z powodzeniem stosuje się podczas leczenia opryszczki, półpaśca, ospy wietrznej, cytomegalii i wirusa EBV. Występuje w formie tabletek i kremów i roztworów do infuzji. Kto może stosować acyklowir, a jakie są przeciwwskazania i czy kobiety w ciąży oraz matki karmiące mogą bezpiecznie sięgać po acyklowir w preparatach bez recepty? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Omicron – zidentyfikowano kolejną odmianę koronawirusa SARS-CoV-2

    Liczba zakażeń SARS-CoV-2 w Republice Południowej Afryki gwałtownie wzrosła w ostatnich tygodniach, co zbiegło się z wykryciem kolejnego wariantu wirusa. Omikron cechuje nagromadzenie mutacji, które mogą budzić niepokój, jednak na tym etapie nie wiadomo, jak te zmiany rzeczywiście wpłyną na właściwości tego wariantu koronawirusa. Pierwszych informacji o obrazie klinicznym zakażenia, jakie wywołuje, możemy spodziewać się już w najbliższych dniach.

  • Kwas foliowy metylowany – czy kobiety bez mutacji MTHFR także powinny go suplementować?

    Istnieje grupa kobiet, która ze względu na to, że posiada mutację genu MTHF nie może właściwie metabolizować kwasu foliowego do jego aktywnej postaci, która jest niezbędna m.in do prawidłowego rozwoju płodu. Te pacjentki, w trakcie przygotowywania się do zajścia w ciążę, jak i będąc w ciąży, powinny suplementować około 0,4 mg kwasu foliowego i metafoliny, czyli zmetylowanej formy kwasu foliowego. Dowiedz się więcej o kwasie foliowym w zmetylowanej formie, czytając niniejszy artykuł.

  • Zespół stresu popandemicznego – czym jest? W jaki sposób się objawia?

    Aktualnie „zespół stresu popandemicznego” nie jest ujęty w międzynarodowej klasyfikacji zaburzeń psychicznych, jednak niewykluczone, że wkrótce tam trafi, gdyż coraz więcej osób potrzebuje pomocy psychologa lub psychiatry w wyniku sytuacji związanej z pandemią. Trwa na ten temat globalna dyskusja ekspertów zajmujących się zdrowiem psychicznym.

  • Molnupiravir – przełomowy lek na COVID-19 dostępny w Polsce już w grudniu

    Molnupiravir to lek, który powstrzymuje namnażanie się koronawirusa SARS-CoV-2 w organizmie, według producenta koncernu – Merck i Ridgeback Biotherapeutics. Tabletka ma znaczny potencjał kliniczny i obniża prawdopodobieństwo hospitalizacji oraz śmierci z powodu COVID-19, nawet o 50%. Już niebawem farmaceutyk będzie dostępny w naszym kraju.

  • Nowe antybiotyki – powstaną poprzez edycję genów

    Naukowcy z Uniwersytetu w Manchesterze odkryli nową drogę do produkcji złożonych antybiotyków wykorzystujących edycję genów do manipulacji kluczowymi enzymami bakteryjnymi, a tym samym ścieżek prowadzących do powstawania leków. Odkrycie może utorować drogę nowej generacji antybiotyków, które będą skuteczne w walce z lekoopornymi patogenami.

  • Nadżerka szyjki macicy (ektopia) – przyczyny, objawy, metody leczenia

    Termin „nadżerka szyjki macicy" oznacza ubytek błony śluzowej. Często jest on nieprawidłowo stosowany na określenie ektopii, która jest zupełnie innym schorzeniem. Rzekoma nadżerka szyjki macicy (tak brzmi inna nazwa ektopii) to zastępowanie nabłonka płaskiego fizjologicznie pokrywającego tarczę szyjki macicy, nabłonkiem gruczołowym. Zazwyczaj nie daje ona żadnych objawów, a kobieta dowiaduje się o jej istnieniu podczas rutynowego badania ginekologicznego. Kiedy ektopia wymaga szerszej diagnostyki i leczenia? Jakie metody usunięcia „nadżerki" szyjki macicy stosuje się najczęściej?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij