Coś na pamięć i koncentrację - przegląd preparatów wspomagających
Justyna Wodowska

Coś na pamięć i koncentrację - przegląd preparatów wspomagających

Pamięć to zdolność przechowywania i ochrony informacji oraz możliwości skorzystania z nich w razie potrzeby. Z kolei koncentracja to zdolność skupiania uwagi. Nie od dziś wiadomo, że na pamięć i koncentrację mają wpływ nie tylko nasze geny, ale również nasz styl życia. Z pewnością nie powinniśmy tu lekceważyć diety czy gimnastyki, którą nasz mózg lubi nie tylko za wydzielane wówczas hormony szczęścia (beta-endorfiny), ale również za wzrost stężenia tzw. neurotropowego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF od ang. Brain Derived Neurotrophic Factor). A jakimi aptecznymi preparatami warto wspomóc te wysiłki? I czym kierować się w tym wyborze?

Lecytyna

Lecytyna jest naturalnie występującym fosfolipidem. Stanowi źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych i choliny. Dzięki temu lecytyna jest ważnym elementem strukturalnym błon komórkowych i jako składnik osłonek mielinowych odgrywa istotną rolę w funkcjonowaniu układu nerwowego. Wspomaga też funkcjonowanie wątroby oraz emulgację cholesterolu, co zapobiega powstawaniu złogów tłuszczowych. W preparatach z lecytyną dość często znajdziemy dodatek witamin z grupy B, które potęgują jej właściwości. Lecytyna sprawdzi się szczególnie w przypadku osób, które chcą jednocześnie poprawić tolerancję pokarmowych tłuszczów i profil lipidowy. Dobrze przyswajalnym źródłem lecytyny jest soja. Jedna kapsułka zawiera zwykle minimum 1200 mg, a w dziennej porcji powinniśmy jej dostarczyć minimum 2000 mg.

Miłorząb dwuklapowy (Ginkgo biloba)

W aptecznych preparatach znajdziemy go pod nazwą „miłorząb japoński”, mimo, iż pochodzi z Chin i od wielu lat jest stosowany w medycynie właśnie tego kraju. Gatunek ten charakteryzuje się dużą odpornością na zanieczyszczenia środowiska i choroby. Ma też wiele, równie unikalnych, właściwości zdrowotnych. Wyciąg z Ginkgo biloba chroni komórki nerwowe przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, a przede wszystkim poprawia krążenie mózgowe. Opisane efekty wymagają jednak wielotygodniowego stosowania. Należy też zachować pewne środki ostrożności. Jednoczesne stosowanie leków zmniejszających krzepliwość krwi z preparatami miłorzębu może prowadzić do objawów „przedawkowania” leków przeciwzakrzepowych, a więc krwawień z nosa i dziąseł czy samoistnych siniaków. Preparaty te mogą być z kolei doskonałym wyborem w przypadku osób borykających się jednocześnie z szumami usznymi czy zawrotami głowy o przyczynie niedokrwiennej. Apteczne portfolio tego typu preparatów jest obszerne. Znajdziemy tu środki o statusie suplementu diety oraz produkty lecznicze. Zwróćmy również uwagę na preparaty, których kapsułka jest standaryzowana pod względem zawartości glikozydów flawonowych (około 20 mg/kapsułka) i laktonów terpenowych (około 5 mg/kapsułka), a więc głównych składników aktywnych miłorzębu.

Wyciąg z liści brahmi

Bacopa monnieri L. (bakopa drobnolistna) jest z jedną z podstawowych i najważniejszych roślin systemu hinduskiej Ayurvedy. Występuje naturalnie na podmokłych terenach południowych Indii. Najważniejsze związki czynne tej rośliny to saponiny triterpenowe. Współczesne badania przypisują najsilniejsze właściwości bakozydom A i B. Główne działanie tych związków polega na zwiększeniu przepływu krwi w mózgu, polepszeniu koncentracji oraz przeciwdziałaniu stresowi. Istnieją również doniesienia o właściwościach przeciwwrzodowych oraz rozkurczających mięśnie gładkie jelit. Choć wymagają one dalszych badań (zwłaszcza, że w większości przypadków były oceniane in vitro), to można je rozważyć np. w przypadku osób poszukujących preparatów korzystnie wpływających na koncentrację i nastrój, a jednocześnie borykających się z zespołem jelita drażliwego.

Żeń-szeń

Podczas wzmożonego wysiłku intelektualnego polecane są również preparaty z żeń-szeniem. Sprawdzą się one najlepiej w przypadku osób przemęczonych czy w okresie rekonwalescencji po chorobie. Głównymi składnikami biologicznie czynnymi żeń-szenia są ginsenozydy. Ponieważ żeń-szeń jest rośliną uprawną, jakość jego korzeni może różnić się znacznie pomiędzy poszczególnymi uprawami. Dobrej jakości preparaty z żeń-szenia są zawsze standaryzowane na określoną zawartość ginsenozydów i na to powinniśmy zwrócić uwagę. I w tym przypadku konieczne jest jednak zachowanie pewnych środków ostrożności. Mianowicie, przyjmowanie żeń-szenia może nieznacznie obniżać poziom glukozy we krwi (wzmagać działanie leków przeciwcukrzycowych), niwelować działanie leków przeciwnadciśnieniowych (choć tu dane nie są spójne) czy nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych (zwiększając ryzyko krwawień). Wyciąg z żeń-szenia może wchodzić też w interakcje z lekami zawierającymi tzw. inhibitory monoaminooksydazy (m.in. niektóre leki przeciwdepresyjne). Środki z żeń-szeniem przyjmujemy regularnie rano, a po dwóch miesiącach konsekwentnego stosowania robimy 4-tygodniową przerwę.

Kwasy omega-3 i kwas alfa-liponowy

Kwasy omega-3 należą do grupy wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Kwasy omega-3 pochodzą z oleju z ryb (EPA, czyli kwas eikozapentaenowy i DHA, czyli kwas dokozaheksaenowy), ale także z produktów roślinnych (np. kwas α-linolenowy pochodzący z oleju lnianego). Nie ma wątpliwości, że ich spożywanie ma korzystny wpływ na mózg i przyczynia się do jego prawidłowego funkcjonowania. Większość z nas słyszała także o ich korzystnym wpływie na układ krążenia. Dużym zaskoczeniem może być natomiast doniesienie, że zwiększenie spożycia tych kwasów może zmniejszać sztywność poranną u pacjentów z RZS. Preparaty zawierające kwasy omega-3 są również zalecane jako uzupełnienie diety osób z zaburzeniami widzenia, w celu wspomagania rozwoju układu nerwowego u dzieci i w profilaktyce alergii. Kiedy wobec tego należy zachować ostrożność? Otóż należy uwzględnić możliwość wydłużenia czasu krwawienia np. u osób przyjmujących leki przeciwzakrzepowe czy planujących zabiegi chirurgiczne. Z kolei kwas alfa-liponowy to idealny przeciwutleniacz. Wspiera prawidłowy metabolizm komórek nerwowych, wspomagając je szczególnie w stanach stresu oksydacyjnego. Preparat ten stanowi więc dobre uzupełnienie diety dla diabetyków poszukujących aptecznego wsparcia dla pamięci i koncentracji.  

Przed samą sesją?

Często odwiedzamy aptekę tuż przed samym egzaminem i oczekujemy szybkiego wsparcia naszej psychicznej wydolności. W aptece dostępnych jest szereg suplementów, które producenci dedykują takich grupom. Zwykle mają one postać musujących tabletek i zawierają po prostu potężną porcję kofeiny, a oprócz tego: magnez, L-karnitynę i niektóre aminokwasy. Nie da się zaprzeczyć, że kofeina zmniejsza uczucie zmęczenia psychicznego i senności oraz zwiększa zdolność do wysiłku fizycznego. W zalecanych porcjach jest dobrze tolerowana, ale przecież w czasie sesji łączymy ją bezrefleksyjnie z filiżanką kawą, napojami typu „cola” czy napojami energetycznymi, które zawierają kolejną porcję kofeiny. Należy również pamiętać, że wiele leków przeciwbólowych i  przeciwgrypowych zawiera w swym składzie niemałe ilości kofeiny. Tymczasem nadmierne spożycie kofeiny może wywołać nerwowość, drażliwość, stany lękowe, bezsenność i zaburzenia rytmu serca. W takim stanie trudno jest funkcjonować, a co dopiero skupić się na nauce. Preparatów tego typu nie powinny również przyjmować osoby z chorobą wrzodową, gdyż kofeina nasila produkcję kwasu solnego w żołądku.

Starania o dobrą kondycję naszych komórek nerwowych warto rozpocząć odpowiednio wcześniej. Nie łudźmy się, że przez kilka dni zdziałamy cuda. Pamiętajmy też, że żadne suplementy nie zastąpią specjalnej diety „dla mózgu” i ruchu na świeżym powietrzu. Zabierzmy się też za naukę odpowiednio wcześniej, gdyż kortyzol (hormon stresu) nie będzie służył uporządkowanemu procesowi uczenia.  

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi

Polecane artykuły

  • L-karnityna – co to za związek i jak działa? Kiedy sięgnąć po preparaty z karnityną?

    L-karnityna to tzw. substancja witaminopodobna, pełniąca ważne dla funkcjonowania organizmu role. Pobieramy ją z pożywieniem w produktach mięsnych i mlecznych, jednak przede wszystkim jest ona syntetyzowana w organizmie. Czym zatem jest karnityna i jaki jest sens jej suplementacji? 

  • Adaptogeny – Rhodiola rosea – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania różańca górskiego

    Preparaty z rożeńca górskiego są polecane w okresie zwiększonej pracy umysłowej oraz wyższego narażenia na stres. Jego suplementacja jest wskazana także podczas przesilenia wiosennego, które często objawia się nadmierną sennością, zmianami depresyjnymi lub ogólną apatią. Rhodiola rosea jest bogata w związki, takie jak rozawina, rozaryna i solidorozyd, czyli substancje obniżające napięcie i korzystanie wpływające na pracę układu nerwowego. Które preparaty z adaptogenem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka różeńca górskiego i czy rhodiola rosea należy przyjmować na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Guma arabska (E414) – właściwości i zastosowanie. Jak guma akacjowa wpływa na zdrowie?

    Guma arabska to substancja o niezwykle uniwersalnym zastosowaniu: spotkamy ją zarówno w produktach spożywczych i w farmaceutykach, jak również w klejach i farbach. Czym jest i jakie ma właściwości? Czy jest dla nas zdrowa? A może jej obecność na liście dodatków do żywności powinna nas niepokoić? Poznajmy najciekawsze fakty. 

  • Adaptogeny – Żeń-szeń – czym jest i jak działa? Właściwości, zastosowanie i przeciwwskazania do stosowania

    Żeń-szeń, nazywany również ginsengiem lub wszechlekiem, jest jednym z najlepiej opisanych adaptogenów. Według medycyny chińskiej powinno się stosować go jedynie w miesiącach zimowych. Żeń-szeń wpływa na poprawę funkcji kognitywnych (poznawczych), poprawia samopoczucie i pamięć, łagodzi stres oraz działa korzystanie na skórę i potencję seksualną. Na rynku można kupić wiele preparatów z żeń-szeniem, zarówno w formie tabletek, kapsułek czy płynnych ekstraktów. Który preparat z żeń-szeniem wybrać, jaka jest dzienna zalecana dawka tego adaptogenu oraz w jakiej porze dnia należy zażywać ten suplement? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Bromelaina – jak działa i jakie ma właściwości? Na co pomoże bromelina?

    Fitoskładniki, czyli substancje aktywne biologicznie pochodzenia naturalnego, niezwykle często wykazują pozytywne oddziaływanie na organizm ludzki. Zwracanie się ludzkości w stronę natury sprawia, że coraz więcej z nich staje się obiektem rzetelnych badań naukowych. Tym samym niejednokrotnie potwierdzone zostają przesłanki ich stosowania w ludowej medycynie. Co więcej, dokładne badania właściwości fitoskładników sprawiają, że stają się użyteczne w różnorodnych gałęziach przemysłu. Idealnym przykładem takiej substancji jest bromelaina. Pozyskiwana z ananasów, a stosowana między innymi w medycynie, kosmetyce, przemyśle spożywczym oraz tekstylnym. Jak działa i dlaczego jest tak wszechstronnie używana? Kiedy warto ją suplementować? Podpowiadamy! 

  • Witamina K – funkcje w organizmie i skutki niedoboru u dzieci i dorosłych. Witamina K dla noworodka

    Witamina K to tak naprawdę grupa witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, które odgrywają istotną rolę w procesie krzepnięcia krwi, metabolizmie kości i regulacji poziomu wapnia we krwi. Wyróżnia się witaminę K1 (filochinon), występującą w zielonych warzywach oraz witaminę K2 (menachinon), która jest syntezowana w układzie pokarmowym. Jakie są przyczyny i objawy niedoboru witaminy K? Dlaczego podaje się ją noworodkom tuż po urodzeniu?

  • Kreatyna – właściwości, działanie, efekty. Jak ją dawkować?

    Kreatyna – jakie pełni funkcje? Czy ma potencjał, aby stać się suplementem kojarzonym nie tylko z odżywkami dla sportowców? Czym różnią się jej formy? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w poniższym artykule.

  • Witamina A – rola w organizmie, źródła, suplementacja

    Witamina A to nazwa grupy związków chemicznych, która odnosi się do rozpuszczalnych w tłuszczach retinoidów (m.in. retinolu) i niektórych karotenoidów (np. beta-karotenu). Witamina A wpływa na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, narządu wzroku, układu rozrodczego, a także na stan skóry (ma silne właściwości antyoksydacyjne). Niedobór witaminy A może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, takich jak kłopoty ze wzrokiem. W jakich produktach szukać witaminy A?

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij