Biopsja tarczycy
Michał Posmykiewicz

Biopsja tarczycy

Czasami zdarza się, że tarczyca zaczyna nieprawidłowo funkcjonować. Wtedy też pacjent wymaga diagnostyki, która pozwoli stwierdzić, jaka choroba tarczycy wywołuje zaburzenia w pracy narządu. W pierwszej kolejności pacjent w takiej sytuacji udaje się do endokrynologa, który palpacyjnie bada tarczycę, zleca oznaczenie poziomu hormonów, jak również często badanie usg, które uwidacznia, jak wygląda miąższ gruczołu. Jeśli na podstawie tych badań lekarz nie jest w stanie postawić diagnozy lub wyniki badań wzbudzają niepokój lekarza, wtedy zachodzi potrzeba wykonania biopsji tarczycy.
Tarczyca jest nieparzystym narządem wydzielania wewnętrznego, który położony jest w przednio-dolnej części szyi. Zbudowana jest z dwóch płatów bocznych połączonych ze sobą cieśnią. Płaty tarczycy składają się z miąższu, który ma w przewadze budowę pęcherzykową. Tarczyca jest bardzo dobrze unaczynionym narządem, zaopatrywana jest ona w krew za pośrednictwem tętnicy tarczowej górnej i dolnej oraz najniższej. Krew żylna odpływa z tarczycy natomiast za pomocą żyły tarczowej górnej, dolnej i najniższej. Tarczyca odpowiedzialna jest za produkcję hormonów: tyroksyny ( fT 4) oraz trójjodotyroniny ( fT3), jak również kalcytoniny. Kalcytonina odpowiedzialna jest za regulację gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie. Istotnym składnikiem pozostałych dwóch hormonów jest jod, hormony te odgrywają dużą rolę w regulacji metabolizmu w organizmie, stymulują  wzrost i rozwój, wywierają istotny wpływ na układ nerwowy. Praca tarczycy jest regulowana na zasadzie sprzężenia zwrotnego ujemnego przez oś podwzgórze - przysadka przez wydzielanie przez te dwa narządy hormonów: tyreoliberyny TRH oraz tyreotropiny TSH.

Czym jest biopsja tarczycy?

Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa ( BACC) jest badaniem niezwykle przydatnym w diagnostyce chorób gruczołu tarczowego. Biopsja tarczycy polega na nakłuciu miejsca w tarczycy, które wzbudza niepokój. Biopsji gruczołu tarczowego nie wykonuje się "na ślepo", wykonuje się ją pod kontrolą badania USG, dzięki czemu można dokładnie zlokalizować zmianę, którą lekarz chce nakłuć. Za pomocą cienkich igieł w czasie badania pobiera się materiał z badanej zmiany, a następnie pobrany materiał poddaje się badaniu cytologicznemu.

Czy do biopsji tarczycy należy się specjalnie przygotować?

Nie, badanie nie wymaga żadnego specjalnego przygotowania ze strony pacjenta. Do badania nie trzeba też być na czczo. Badanie jest zwykle niebolesne i nie stosuje się do jego wykonania żadnego znieczulenia. Biopsja tarczycy jest też badaniem bezpiecznym, po jej wykonaniu na szyi pacjenta mogą ewentualnie powstać niewielkiej wielkości siniaki.

W jakiej sytuacji wykonuje się biopsje tarczycy?

Biopsje gruczołu tarczowego wykonuje się wówczas, kiedy w badaniu palpacyjnym gruczołu tarczowego lekarz stwierdza obecność guzka. Ponadto, kiedy we wcześniej wykonanym badaniu usg, uwidoczni się wole wieloguzkowe lub też obecność guzków nieostro odgraniczonych od otaczającego je miąższu tarczycy, wskazane jest wykonanie biopsji. Także obecność innych zmian, które słabiej niż otaczający ją miąższ tarczycy odbijają fale ultradźwiękowe w badaniu usg  (tzw. zmiany hipoechogeniczne) skłaniają lekarza do zalecenia pacjentowi biopsji gruczołu tarczowego. Wskazaniem do wykonania biopsji tarczycy jest też bolesność dotykowa albo zmieniona konsystencja powiększonej tarczycy.

Jakie choroby można zatem zdiagnozować wykonując biopsje tarczycy?

  • Biopsja gruczołu tarczowego przede wszystkim umożliwia wykrycie procesu złośliwego i odwrotnie - czasami dzięki niej można stwierdzić, że zmiana, która wydawała się być zmianą złośliwą, jest niegroźna.
  • Dzięki biopsji tarczycy można podjąć decyzje o ewentualnej operacji lub o jej zaniechaniu.
  • Dzięki biopsji tarczycy możliwe jest też zdiagnozowanie niektórych typów zapaleń tarczycy. 
  • Biopsja gruczołu tarczowego umożliwia miedzy innymi zdiagnozowanie zmian złośliwych tarczycy, czyli nowotworów.

Jakie rodzaje raków tarczycy można wykryć?

  • Raki zróżnicowane, do których zalicza się rak brodawkowaty i pęcherzykowy
Raka brodawkowatego diagnozuje się w około 50-60 % przypadków, zaś raka pęcherzykowego w 20-30 %. Raka brodawkowatego cechuje bardzo powolny miejscowy wzrost, dlatego też czasami jego przerzuty do węzłów chłonnych stwierdza się szybciej niż ognisko pierwotne nowotworu. 
  • Rak rdzeniasty tarczycy
Stanowi on około 8% wszystkich nowotworów tarczycy. Wyróżnia się dwa rodzaje raków rdzeniastych tarczycy: postać występującą sporadycznie (85 % przypadków ), szczyt zachorowań przypada na 50-60 rok życia oraz postać występującą rodzinnie. Rak rdzeniasty występujący rodzinnie współistnieje zwykle z innymi nowotworami układu endokrynnego, tworząc tzw. zespól gruczolakowatości wewnątrzwydzielniczej (MEN). Należy pamiętać, że zaleca się wykonywanie przesiewowych badań genetycznych członków rodziny chorego z rakiem rdzeniastym tarczycy. 
  • Rak niezróżnicowany (anaplastyczny)
  • Inne - mięsaki, chłoniaki, rak płaskonabłonkowy

Jak wygląda leczenie raków tarczycy?

W przypadku leczenia nowotworów tarczycy stosuje się leczenie skojarzone. Należy połączyć zabieg chirurgiczny z leczeniem izotopami promieniotwórczego jodu oraz radioterapię. Leczenie chirurgiczne polega na radykalnej tyreoidektomii (usunięcie całego gruczołu tarczowego), dodatkowo należy usunąć okoliczne węzły chłonne szyjne. Po usunięciu tarczycy każdy pacjent wymaga suplementacji tyroksyną, aby hamować nadmierne wydzielanie TSH przez przysadkę mózgową. Leczenie jodem promieniotwórczym polega na podawaniu dużych dawek izotopu jodu (I 131). Leczenie powtarza się do momentu wyeliminowania wszystkich miejsc gromadzących jod w badaniu scyntygraficznym. Stosowanie radioterapii jest natomiast szczególnie ważne w przypadku raka niezróżnicowanego. 

Jak wygląda postępowanie pooperacyjne po usunięciu raka?

Każdy pacjent po usunięciu nowotworu musi podlegać systematycznej kontroli. Badania kontrolne należy wykonywać co 6 miesięcy. Lekarz prowadzący będzie regularnie zbierał wywiad dotyczący samopoczucia oraz będzie palpacyjnie badał miejsce po usunięciu tarczycy. Ponadto, trzeba będzie wykonywać badanie usg oraz badania laboratoryjne. Oznacza się też wskaźniki (markery) nowotworowe, zalicza się do nich tyreoglobulinę oraz kalcytoninę. Dzięki regularnym badaniom kontrolnym można szybko wychwycić ewentualne przerzuty i szybko włączyć właściwe dalsze postępowanie. 

Twoje sugestie

Dokładamy wszelkich starań, aby podane zdjęcie i opis oferowanych produktów były aktualne, w pełni prawidłowe oraz kompletne. Jeśli widzisz błąd, poinformuj nas o tym.

Zgłoś uwagi Ikona

Polecane artykuły

  • Niedobór żelaza – przyczyny, objawy, skutki oraz leczenie niskiego poziomu żelaza. Dieta i suplementacja żelaza

    Żelazo jest jednym z kluczowych pierwiastków dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Niedobór żelaza może wywoływać uciążliwe objawy, jak zmęczenie, senność, nadmierne wypadanie włosów, bóle głowy, może również prowadzić do anemii. Anemię z niedoboru żelaza leczy się podawaniem preparatów doustnych żelaza bądź, w przypadku problemów z wchłanianiem, stosuje się zastrzyki lub wlewy dożylne. Jakie są przyczyny niskiego poziomu żelaza we krwi? Jak powinna wyglądać dieta przy niskim poziomie żelaza?

  • Jakie badania wykonuje się tuż przed porodem?

    Ostatnie tygodnie ciąży to czas narastającego oczekiwania. Zanim dziecko zjawi się na świecie, warto się upewnić, że wszystko jest gotowe. Nie chodzi tylko o niezbędną wyprawkę, ale przede wszystkim o dopełnienie medycznych zaleceń lekarza prowadzącego. Jakie badania obrazowe i biochemiczne należy wykonać tuż przed porodem? Odpowiedzi na te pytania udzielono w niniejszym artykule.

  • Prolaktyna (PRL) – badanie, normy, interpretacja wyników. Czy istnieje jeden skuteczny sposób leczenia zaburzeń związanych z właściwym poziomem prolaktyny?

    Badanie poziomu prolaktyny jest wykorzystywane w diagnozowaniu niepłodności u kobiet i mężczyzn, a także w przypadku podejrzenia guza przysadki mózgowej i kontrolowaniu leczenia tej choroby. Normy prolaktyny dla kobiet różnią w zależności od dnia cyklu miesiączkowego, okresu ciąży lub karmienia piersią. Mężczyźni z wysokim poziomem prolaktyny obserwują u siebie spadek libido i zaburzania erekcji, a w skrajnych przypadkach niepłodność. Niedobór prolaktyny jest spotykany rzadko, niemniej u kobiet karmiących może doprowadzić do zaniku produkcji mleka w gruczołach sutkowych. Jak poradzić sobie z zaburzeniami ilości prolaktyny w organizmie, ile kosztuje badanie PRL i czy stres przyczynia się do zaburzeń hormonalnych? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hiperprolaktynemia w wyniku badania. Jak wysoki poziom prolaktyny wpływa na masę ciała, płodność i trądzik?

    Hiperprolaktynemia jest jednym z objawów guza przysadki (łac. prolactinoma), chorób podwzgórza, zaburzeń funkcji gruczołu tarczycowego (np. niewyrównania niedoczynność tarczycy), niewydolności nerek, ale także ciąży. Objawami, które powinny skłonić pacjenta do zbadania poziomu PRL, są zaburzenia miesiączkowania, trudności z zajściem w ciążę, mlekotok, uderzenia gorąca, trądzik lub zauważalnie obniżone libido. Leczenie hiperprolaktynemii polega głównie na farmakoterapii i leczeniu przyczynowym podwyższonego stężenia PRL, czyli choroby, która wywołała ten stan.

  • Rezonans magnetyczny przysadki mózgowej – przebieg badania. Jakie są skutki uboczne MRI przysadki z kontrastem?

    Rezonans magnetyczny (MRI) przysadki mózgowej wykonuje się na podstawie objawów świadczących o guzie gruczołu lub struktur znajdujących się w jego pobliżu. Prześwietlenie jest dwuetapowe – przeprowadzane przed dożylnym podaniem kontrastu i po jego użyciu. Zarówno na badanie wykonywane w ramach refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia, jak i to realizowane z prywatnych środków należy mieć skierowanie lekarskie i aktualny wynik badania kreatyniny, obrazującej wydolność nerek. Ile kosztuje MRI przysadki mózgowej, jak należy się przygotować do prześwietlenia i jakie są objawy podania kontrastu? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Leptyna – funkcje i właściwości. Jak wygląda badanie poziomu hormonu sytości? Czy niektórzy są skazani na efekt jojo?

    Leptyna zmniejsza apetyt, dlatego nazywana jest „hormonem sytości”. Produkują ją adipocyty, czyli komórki tłuszczowe organizmu. Przyjmuje się, że osoby, które łatwiej wracają do wagi sprzed odchudzania, czyli borykają się z tzw. efektem jojo, mają podwyższony poziom leptyny i jednocześnie obniżony poziomem greliny, czyli „hormonu głodu”. Leptyna jest nie tylko hormonem skierowanym przeciwko otyłości, ale także bierze udział w szeregu procesów związanych ze wzrastaniem, dojrzewaniem, termogenezą i regulacją ciśnienia krwi. Ponadto wpływa na płodność i status układu immunologicznego. Jak wygląda badanie leptyny, ile kosztuje i czy na pobranie krwi trzeba być na czczo? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • Hormon głodu – grelina. Badanie poziomu greliny a otyłość

    Grelina to silnie wypływający na uczucie głodu hormon białkowy. Jest wydzielana przez komórki dna i trzonu żołądka. Bierze udział w regulowaniu gospodarki węglowodanowo-lipidowej organizmu, wpływa na zmniejszenie wydzielania insuliny w trzustce oraz nasila proces powstawania komórek tłuszczowych (adipocytów). Grelina bierze udział w osteogenezie, pozytywnie wpływa na procesy pamięci długotrwałej i przestrzennej. Za wzrost syntezy hormonu odpowiada m.in. głód, faza folikularna cyklu miesiączkowego, hipoglikemia czy stres, zaś do obniżenia poziomu greliny przyczynia się stan sytości, hiperglikemia, hiperinsulinemia lub uprawianie aktywności fizycznej. Jak wygląda badanie poziomu greliny w Polsce i po co wykonywać oznaczenie poziomu leptyny? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

  • AST (aminotransferaza asparaginianowa) – badanie, norma, podwyższona. Interpretacja wyników prób wątrobowych

    Badanie poziomu AST to jedno z podstawowych oznaczeń, które zleca się w ramach kontroli funkcji i pracy wątroby, mięśni szkieletowych i  serca. Wszyscy pacjenci, u których wystąpiły choroby wątroby, podczas terapii hormonalnych, antytrądzikowych (z życiem retinoidów), zakażeni wirusem HIV, a także osoby otyłe i cukrzycy powinni regularnie sprawdzać poziom aminotransferazy asparaginianowej. Czy do badania AST należy być na czczo, ile kosztuje oznaczenie i jakie inne parametry krwi należą do tzw. prób wątrobowych? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdują się w niniejszym artykule.

Porozmawiaj z farmaceutą
Infolinia: 800 110 110

Zadzwoń do nas jeśli potrzebujesz porady farmaceuty.
Jesteśmy dla Ciebie czynni całą dobę, 7 dni w tygodniu, bezpłatnie.

Pobierz aplikację mobilną Pobierz aplikację mobilną Doz.pl

Ikona przypomnienie o zażyciu leku.
Zdarza Ci się ominąć dawkę leku?

Zainstaluj aplikację. Stwórz apteczkę. Przypomnimy Ci kiedy wziąć lek.

Dostępna w Aplikacja google play Aplikacja appstore
Dlaczego DOZ.pl
Niższe koszta leczenia

Darmowa dostawa do Apteki
Bezpłatna Infolinia dla Pacjentów.

ikona niższe koszty leczenia
Bezpieczeństwo

Weryfikacja interakcji leków.
Encyklopedia leków i ziół

Ikona encklopedia leków i ziół
Wsparcie w leczeniu

Porady na czacie z Farmaceutą.
E-wizyta z lekarzem specjalistą.

Ikona porady na czacie z farmaceutą
Newsletter

Bądź na bieżąco z DOZ.pl

Ważne: Użytkowanie Witryny oznacza zgodę na wykorzystywanie plików cookie. Szczegółowe informacje w Regulaminie.

Zamnij